«ԵՊՀ ռեկտորի պաշտոնակատարը չկարողացավ լուծել ԵՊՀ արհմիության հետ կոլեկտիվ պայմանագիրը»

«ԵՊՀ ռեկտորի պաշտոնակատարը չկարողացավ լուծել ԵՊՀ արհմիության հետ կոլեկտիվ պայմանագիրը»
29.11.2019 | 03:22

Բու­հա­կան աշ­խա­տող­նե­րի մաս­նա­գի­տա­կան, սո­ցիալ-տն­տե­սա­կան և աշ­խա­տան­քա­յին ի­րա­վունք­նե­րի պաշտ­պա­նու­թյան գոր­ծում անհ­նար է ան­տե­սել արհ­միու­թյուն­նե­րի դե­րը, ո­րը բու­հե­րի ռեկ­տո­րատ-ար­հես­տակ­ցա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյուն փոխ­հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րում միակ սո­ցիա­լա­կան գոր­ծըն­կերն է: Բու­հե­րի աշ­խա­տող­նե­րի ար­հես­տակ­ցա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­րի խն­դիր­նե­րի, արհ­միու­թյան ան­դամ­նե­րի աշ­խա­տան­քա­յին ի­րա­վունք­նե­րի, սո­ցիա­լա­կան հար­ցե­րի շուրջ «Ի­րա­տե­սը» զրու­ցում է ԵՊՀ-ի ար­հես­տակ­ցա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյան և բու­հե­րի ար­հես­տակ­ցա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­րի ճյու­ղա­յին հան­րա­պե­տա­կան միու­թյան նա­խա­գահ ԱՐ­ՄԵՆ Ա­ՎԵ­ՏԻ­ՍՅԱ­ՆԻ հետ:

-Պա­րոն Ա­վե­տի­սյան, նկա­տի ու­նե­նա­լով այն, որ ար­հես­տակ­ցա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյու­նը աշ­խա­տող­նե­րին միա­վո­րում է օ­րեն­քով սահ­ման­ված կար­գով և ա­զատ կամ­քի դրսևոր­մամբ, այ­սօր բու­հե­րի աշ­խա­տող­նե­րի քա­նի՞ տո­կոսն է ան­դա­մակ­ցում արհ­միու­թյուն­նե­րին:
-Թվա­յին հս­տակ տվյալ­ներ ներ­կա­յաց­նել չեմ կա­րող, քա­նի որ այդ թի­վը տա­տան­վող է, հա­րա­փո­փոխ, ցան­կա­ցած պա­հի ցան­կա­ցած մե­կը կա­րող է դա­դա­րեց­նել ան­դա­մակ­ցու­թյու­նը և դուրս գալ, արհ­միու­թյան շար­քե­րը կա­րող է հա­մալր­վել նոր աշ­խա­տող­նե­րով: Այդ հո­սու­նու­թյու­նը նկա­տի ու­նե­նա­լով, այ­նու­հան­դերձ կա­րող եմ վս­տա­հեց­նել, որ բու­հե­րի աշ­խա­տող­նե­րի 90 տո­կո­սից ա­վե­լին ան­դա­մակ­ցում է ի­րենց բու­հի արհ­միու­թե­նա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյա­նը:
-Ար­հես­տակ­ցա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյան գոր­ծու­նեու­թյան ար­դյու­նա­վե­տու­թյու­նը, հետևա­բար աշ­խա­տող­նե­րի շա­հե­րի պաշտ­պա­նու­թյու­նը հիմ­նա­կա­նում պայ­մա­նա­վոր­ված են ան­հա­տա­կան և, հատ­կա­պես, կո­լեկ­տիվ պայ­մա­նագ­րե­րի բո­վան­դա­կու­թյամբ, ո­րոնք գոր­ծա­տու-արհ­միու­թյուն փոխ­հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րում աշ­խա­տան­քի և դրա հետ կապ­ված այլ սո­ցիա­լա­կան խն­դիր­նե­րին հնա­րա­վոր լու­ծում տա­լու լա­վա­գույն մի­ջոց են: Սա­կայն հայտ­նի է, որ ԵՊՀ ռեկ­տո­րի պաշ­տո­նա­կա­տա­րը ցան­կա­նում է խզել ԵՊՀ արհ­միու­թյան հետ կո­լեկ­տիվ պայ­մա­նա­գի­րը: Կա՞ն դրա հա­մար հիմ­նա­վոր պատ­ճառ­ներ:
-Այս տար­վա հու­լի­սին ԵՊՀ-ի ռեկ­տո­րի պաշ­տո­նա­կա­տար Գե­ղամ Գևոր­գյա­նը մեզ գրու­թյուն ու­ղար­կեց, ո­րում նշ­ված էր, որ ցան­կա­նում է լու­ծել թվով 29 աշ­խա­տա­կից­նե­րի աշ­խա­տան­քա­յին պայ­մա­նա­գի­րը; Ի դեպ, ԵՊՀ-ի կո­լեկ­տիվ պայ­մա­նագ­րի հա­մա­ձայն ա­ռանց արհ­միու­թյան գրա­վոր նախ­նա­կան հա­մա­ձայ­նու­թյան գոր­ծա­տուն ի­րա­վունք չու­նի իր նա­խա­ձեռ­նու­թյամբ լու­ծե­լու աշ­խա­տան­քա­յին պայ­մա­նա­գի­րը: Մենք հայտ­նե­ցինք մեր ան­հա­մա­ձայ­նու­թյու­նը, ո­րին հա­ջոր­դեց ռեկ­տո­րի պաշ­տո­նա­կա­տա­րի վերջ­նագ­րի տես­քով հայ­տա­րա­րու­թյու­նը, ո­րում նշ­ված էր, որ պատ­րաստ­վում է խզե­լու կո­լեկ­տիվ պայ­մա­նա­գի­րը: Այ­սինքն՝ սա վերջ­նա­գիր է արհ­միու­թյա­նը, ո­րի ի­րա­վուն­քը գոր­ծա­տուն չու­նի, սա նշա­նա­կում է խո­չըն­դո­տել ար­հես­տակ­ցա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյան աշ­խա­տանք­նե­րին։ Մենք երկ­րորդ գրու­թյա­նը նույն­կերպ պա­տաս­խա­նե­ցինք, որ մեր ո­րո­շու­մը վերջ­նա­կան է, մենք ան­հա­մա­ձայ­նու­թյուն ենք հայտ­նում, և ե­թե մեր ո­րոշ­ման հետ հա­մա­ձայն չեք, կա­րող եք վի­ճար­կել դա­տա­կան կար­գով, ո­րը թույլ է տա­լիս աշ­խա­տան­քա­յին օ­րենս­գիր­քը: Կարճ ժա­մա­նակ անց իր կող­մից ստա­ցած մեկ այլ գրու­թյամբ ռեկ­տո­րի պաշ­տո­նա­կա­տա­րը հայտ­նեց, որ նո­յեմ­բե­րի վեր­ջին պատ­րաստ­վում է խզե­լու կո­լեկ­տիվ պայ­մա­նա­գի­րը: Երբ մենք պա­հան­ջե­ցինք հիմ­նա­վո­րում, նա հայ­տա­րա­րեց, որ դա իր կա­մար­տա­հայ­տու­թյունն է, իր ցան­կու­թյու­նը: Բնա­կա­նա­բար մենք դի­մե­ցինք դա­տա­րան, որն էլ հայցն ըն­դու­նեց վա­րույթ և մինչ դա­տա­րա­նի վճի­ռը ար­գե­լեց ի­րա­կա­նաց­նել կո­լեկ­տիվ պայ­մա­նագ­րի խզ­ման որևէ գոր­ծո­ղու­թյուն: Ի պա­տաս­խան մեր քայ­լի ռեկ­տո­րի պաշ­տո­նա­կա­տա­րը դա­դա­րեց­րեց ան­դա­մավ­ճար­նե­րի փո­խան­ցու­մը: Մենք դար­ձյալ դի­մե­ցինք դա­տա­րան, ո­րը ռեկ­տո­րի պաշ­տո­նա­կա­տա­րին պար­տա­վո­րեց­րեց փո­խան­ցել օ­գոս­տոս-սեպ­տեմ­բեր-հոկ­տեմ­բեր ա­միս­նե­րի ան­դա­մավ­ճար­նե­րը: Այս պա­հին կո­լեկ­տիվ պայ­մա­նա­գի­րը խզ­ված չէ, իսկ ԵՊՀ-ի 29 աշ­խա­տող­նե­րը շա­րու­նա­կում են աշ­խա­տել: Սա Հա­յաս­տա­նի նո­րան­կախ պատ­մու­թյան մեջ դա­տա­կան նա­խա­դեպ էր, որ ար­հես­տակ­ցա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյու­նը որ­քան էլ տհաճ է, նման վեճ է ու­նե­նում գոր­ծա­տուի հետ, շատ ա­վե­լի լավ կլի­ներ, որ հար­ցը լուծ­վեր սո­ցիա­լա­կան գոր­ծըն­կե­րու­թյան մա­կար­դա­կով, չհաս­ներ դա­տա­րան: Ցա­վա­լին այն էր, որ այս դեպ­քե­րը ծա­վալ­վում էին ԵՊՀ-ի 100-ա­մյա­կի շե­մին, ու փո­խա­նակ մա­մուլն անդ­րա­դառ­նար այդ կարևոր ի­րա­դար­ձու­թյա­նը, լու­սա­բա­նում էր ԵՊՀ-ի ռեկ­տո­րի պաշ­տո­նա­կա­տար-արհ­միու­թյուն հա­կա­մար­տու­թյու­նը: Մենք կս­պա­սենք դա­տա­րա­նի վերջ­նա­կան վճ­ռի ըն­դուն­մա­նը, վս­տահ ենք, որ այդ դա­տում կհաղ­թենք, քա­նի որ մեր բո­լոր գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­րը բխել են Աշ­խա­տան­քա­յին օ­րենս­գր­քի դրույթ­նե­րից, Ար­հես­տակ­ցա­կան միու­թյուն­նե­րի մա­սին օ­րեն­քից, ԵՊՀ-ի կո­լեկ­տիվ պայ­մա­նագ­րից, կա­նո­նադ­րու­թյու­նից, ԵՊՀ-ի ներ­քին ի­րա­վա­կան այլ ակ­տե­րից:
-Ի՞նչ ծրագ­րեր ու­նեք ա­ռա­ջի­կա­յում:
-Ծրագ­րե­րը բնա­կա­նա­բար շատ են: Նախ, բու­հե­րի ՃՀՄ-ն չու­նի պաշ­տո­նա­կան կայ­քէջ, բա­ցի այդ կա­նո­նադ­րու­թյու­նը վե­րա­փոխ­ման կա­րիք ու­նի։ Կար­ծում եմ, որ այն պետք է հա­մա­պա­տաս­խա­նեց­նենք օր­վա հրա­մա­յա­կա­նին, մենք պետք է ժա­մա­նա­կին հա­մըն­թաց կա­նո­նադ­րու­թյուն ու­նե­նանք, քա­նի որ 15-20 տա­րի ա­ռաջ ըն­դու­նած կա­նո­նադ­րու­թյամբ այ­սօր դժ­վար է աշ­խա­տել, հատ­կա­պես, որ այդ ըն­թաց­քում օ­րեն­սդ­րա­կան բազ­մա­թիվ փո­փո­խու­թյուն­ներ են կա­տար­վել թե՛ Աշ­խա­տան­քա­յին օ­րենս­գր­քում, թե՛ Ար­հես­տակ­ցա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­րի մա­սին օ­րեն­քում: Այդ նպա­տա­կով պետք է ստեղ­ծենք կա­նո­նադ­րա­կան, մշ­տա­կան գոր­ծող ի­րա­վա­կան հանձ­նա­ժո­ղով, ո­րը պետք է ու­սում­նա­սի­րի Կր­թու­թյան մա­սին օ­րեն­քը, Աշ­խա­տան­քա­յին օ­րենս­գիր­քը, Արհ­միու­թյուն­նե­րի մա­սին օ­րեն­քը, հան­դես գա ա­ռա­ջար­կու­թյուն­նե­րով: Այս պա­հին ար­հես­տակ­ցա­կան միու­թյուն­նե­րի վե­րա­բե­րյալ ու­նեմ մի քա­նի ա­ռա­ջար­կու­թյուն, հա­մոզ­ված եմ, որ այն ա­վե­լի կթեթևաց­նի և հա­վե­լյալ գոր­ծիք­ներ կըն­ձե­ռի ար­հես­տակ­ցա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­րի գոր­ծու­նեու­թյան հա­մար: Մենք շատ ա­վե­լի ակ­տիվ ենք լի­նե­լու, Հա­յաս­տա­նի արհ­միու­թյուն­նե­րի կոն­ֆե­դե­րա­ցիա­յի կազ­մում ընդգրկված ճյու­ղա­յին հան­րա­պե­տա­կան միու­թյուն­նե­րի ¥ՃՀՄ-նե­րի¤ շար­քում բու­հե­րի ար­հես­տակ­ցա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյու­նը պետք է լի­նի լո­կո­մո­տի­վը, այ­սինքն` հե­տաքր­քիր նա­խա­ձեռ­նու­թյուն­նե­րը պետք է նաև այս­տե­ղից դուրս գան: Բու­հե­րի ՃՀՄ-ն այ­սու­հետ պետք է հան­դես գա լր­ջա­գույն ա­ռա­ջար­կու­թյուն­նե­րով, քա­նի որ մեր բու­հերն ու­նեն ի­րա­վա­բա­նա­կան, սո­ցիո­լո­գիա­յի ֆա­կուլ­տետ­ներ, ու­նեն աշ­խա­տան­քա­յին ի­րա­վուն­քի մաս­նա­գետ­ներ, այ­սինքն` հե­տաքր­քիր ա­ռա­ջարկ­նե­րը պետք է մե­զա­նից դուրս գան, քն­նարկ­վեն և տա­րած­վեն մյուս ՃՀՄ-նե­րի շր­ջա­նում: ՈՒս­տի մենք ու­զում ենք մեզ վրա վերց­նել նման պար­տա­վո­րու­թյուն, ճիշտ է, որևէ մե­կը մեզ չի պար­տադ­րում, սա­կայն մենք ստանձ­նում ենք այդ պար­տա­վո­րու­թյու­նը:
-ՈՒ­նե ՞ք աշ­խա­տան­քա­յին թիմ:
-Ի­հար­կե, թի­մում ընդգրկված են բո­լոր բու­հե­րի ար­հես­տակ­ցա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­րի նա­խա­գահ­նե­րը, ով­քեր հիա­նա­լի մաս­նա­գետ­ներ են, ա­ռողջ դա­տո­ղու­թյան տեր մար­դիկ, արհ­միու­թյան իս­կա­կան լի­դեր­ներ, ով­քեր ի­րենց ա­ռա­ջար­կու­թյուն­նե­րով կա­րող են նոր թափ հա­ղոր­դել բու­հե­րի ճյու­ղա­յին հան­րա­պե­տա­կան միու­թյան գոր­ծու­նեու­թյա­նը: Այ­լա­պես ներ­կա­յում գոր­ծող ար­հես­տակ­ցա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­րի մա­սին օ­րեն­քով նա­խա­տես­ված նվազ գոր­ծի­քա­կազ­մը բա­վա­րար չէ գոր­ծա­տուի մոտ պաշտ­պա­նե­լու աշ­խա­տո­ղի շա­հե­րը, որ­քան էլ ու­նե­նա ցան­կու­թյուն ու վճ­ռա­կա­նու­թյուն: Ի դեպ, մենք ա­ռա­ջար­կու­թյուն­ներ ու­նենք նաև «Բարձ­րա­գույն կր­թու­թյան և գի­տու­թյան մա­սին» ՀՀ օ­րեն­քի նա­խագ­ծի վե­րա­բե­րյալ, ո­րոնք կներ­կա­յաց­վեն հան­րա­յին քն­նար­կում­նե­րի ըն­թաց­քում: Արհ­միու­թյուն­նե­րը պետք է հա­մար­ձակ նա­խա­ձեռ­նու­թյուն­նե­րով նպաս­տեն երկ­րի զար­գաց­մա­նը, վե­րա­փո­խեն հան­րու­թյան շր­ջա­նում արհ­միու­թյուն­նե­րի վե­րա­բե­րյալ մարդ­կանց պատ­կե­րա­ցում­նե­րը:
-Իսկ ինչ­պի­սի՞ն են այդ պատ­կե­րա­ցում­նե­րը:
-Այ­սօր մար­դիկ թյու­րըմ­բռ­նում ու­նեն արհ­միու­թյուն­նե­րի մա­սին: Այս մտայ­նու­թյամբ ես ԵՊՀ-ում ըն­տր­վել եմ արհ­կո­մի նա­խա­գահ, իսկ այն ժա­մա­նակ ար­հես­տակ­ցա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյան աշ­խա­տա­կազ­մում ա­ռա­ջա­ցած տա­րի­քի մար­դիկ էին, բազ­մա­վաս­տակ, սա­կայն ժա­մա­նակ­ներն այլ էին, արհ­միու­թյուն­նե­րի մա­սին խոր­հր­դա­յին մտա­ծե­լա­կեր­պը դեռ պահ­պան­վում էր: Սա­կայն կա­րո­ղա­ցա մարդ­կանց բա­ցատ­րել, հաս­կաց­նել, որ ար­հես­տակ­ցա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյու­նը միայն ավ­տո­մե­քե­նա կամ ա­ռող­ջա­րա­նա­յին ու­ղե­գիր բա­ժա­նող չէ, որ այն աշ­խա­տող­նե­րի շա­հե­րի պաշտ­պանն է, որ ինչ­պես գու­մա­րով ձեր ա­ռող­ջու­թյունն եք ա­պա­հո­վագ­րում, այն­պես էլ ար­հես­տակ­ցա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյան ան­դա­մավ­ճա­րով ձեր աշ­խա­տա­տեղն եք ա­պա­հո­վագ­րում, արհ­միու­թյու­նը ձեր աշ­խա­տա­տե­ղի պահ­պան­ման ե­րաշ­խա­վորն է, գոր­ծա­տուի մոտ ձեր սո­ցիա­լա­կան շա­հե­րի պաշտ­պա­նը: Ար­հես­տակ­ցա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյու­նից ակն­կա­լել, որ ե­թե ան­դա­մավ­ճար ես մու­ծում, ա­պա նա պետք է քեզ գու­մար տա, ճիշտ չէ, այն քո շա­հե­րի պաշտ­պանն է: Հար­կա­վոր է փո­խել նման մտա­ծե­լա­կեր­պը, իսկ այն պետք է սկ­սել սերն­դա­փո­խու­թյու­նից: Ես հար­գում և խո­նարհ­վում եմ ա­ռա­ջա­ցած տա­րի­քի մարդ­կանց ա­ռաջ ի­րենց տա­րի­քի ու վաս­տա­կի հա­մար, սա­կայն նրանք էլ պետք է մտա­ծեն, որ սերն­դա­փո­խու­թյունն անհ­րա­ժեշտ է: Ե­թե ա­ռողջ սերն­դա­փո­խու­թյուն չե­ղավ, ու ե­թե սերն­դա­փո­խու­թյու­նը դու ինքդ չնա­խա­ձեռ­նե­ցիր, այդ ա­մե­նը այլ կերպ են նա­խա­ձեռ­նե­լու և շատ ա­վե­լի ցա­վոտ: Դրա հա­մար ցան­կա­ցած կազ­մա­կեր­պու­թյու­նում, դա լի­նի ար­հես­տակ­ցա­կան, թե մեկ այլ, սերն­դա­փո­խու­թյու­նը պար­տա­դիր է, ե­թե չես փոր­ձում ինքդ ե­րի­տա­սար­դաց­նել, կգան քեզ կե­րի­տա­սար­դաց­նեն:
-Ինչ­պե՞ս եք կազ­մա­կերպ­վում բու­հե­րի դա­սա­խո­սա­կան կազ­մի հան­գիս­տը: Ի դեպ, արհ­միու­թե­նա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյան ջան­քե­րով գոր­ծում է նաև ա­ռող­ջա­պա­հու­թյան ա­պա­հո­վագ­րու­թյուն:
-ԵՊՀ-ի ար­հես­տակ­ցա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյան սո­ցիա­լա­կան ծրագ­րով ա­նա­պա­հով աշ­խա­տա­կից­նե­րին ցու­ցա­բեր­վում է դրա­մա­կան ա­ջակ­ցու­թյուն, հան­գս­տի կազ­մա­կերպ­ման հա­մար տրա­մադր­վում են զեղ­չեր, անհ­րա­ժեշ­տու­թյան դեպ­քում՝ ֆի­նան­սա­կան ա­ջակ­ցու­թյուն: 2010-ից մինչ օրս բազ­մա­թիվ աշ­խա­տող­ներ օգտ­վել են «Ծնն­դօգ­նու­թյուն հա­մալ­սա­րա­նա­կան­նե­րին» ծրագ­րից: Ար­հես­տակ­ցա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյունն ի­րա­կա­նաց­նում է նաև «Անվ­ճար ի­րա­վա­բա­նա­կան օգ­նու­թյուն հա­մալ­սա­րա­նա­կան­նե­րին», «Մատ­չե­լի հան­գս­տի կազ­մա­կեր­պում հա­մալ­սա­րա­նա­կան­նե­րին», «Ներ­կա­յա­ցում­նե­րի անվ­ճար տոմ­սեր հա­մալ­սա­րա­նա­կան­նե­րին», «Դրա­մա­կան ա­ջակ­ցու­թյուն հա­մալ­սա­րա­նա­կան­նե­րին», «Բու­ժօգ­նու­թյուն հա­մալ­սա­րա­նա­կան­նե­րին», «Ծաղ­կա­ձո­րի ու­ղե­գիր նո­րապ­սակ հա­մալ­սա­րա­նա­կան­նե­րին», «Մատ­չե­լի հան­գս­տի կազ­մա­կեր­պում հա­մալ­սա­րա­նա­կան­նե­րին» և նմա­նա­տիպ այլ ծրագ­րեր: Ինչ վե­րա­բե­րում է ա­ռող­ջու­թյան ա­պա­հո­վագ­րու­թյա­նը, ա­սեմ, որ այն, ի­րոք, ե­ղել է մեր կազ­մա­կեր­պու­թյան ա­ռա­ջար­կը, որն էլ ի­րա­կա­նու­թյուն դար­ձավ 3 տա­րի ա­ռաջ ԵՊՀ ղե­կա­վա­րու­թյան կող­մից և մինչ օրս շա­րու­նակ­վում է: Կար­ծում եմ, որ ԵՊՀ-ի աշ­խա­տող­նե­րի ա­ռող­ջու­թյան պահ­պա­նու­մը ա­ռաջ­նա­յին է, պլա­նա­յին կամ ան­հե­տաձ­գե­լի վի­րա­հա­տու­թյուն­նե­րը կա­տար­վում են ա­պա­հո­վագ­րու­թյան հաշ­վին: Թեև ԵՊՀ-ի ար­հես­տակ­ցա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյու­նը սո­ցիա­լա­կան ծրագ­րեր սկ­սել է անց­կաց­նել 2006 թվա­կա­նից ի վեր, այ­նու­հան­դերձ դրանք ա­ծան­ցյալ են, քա­նի որ ար­հես­տակ­ցա­կան կազ­մա­կեր­պու­թյան գլ­խա­վոր և ա­մե­նա­կարևոր գոր­ծա­ռույ­թը գոր­ծա­տուի մոտ աշ­խա­տող­նե­րի սո­ցիա­լա­կան, մաս­նա­գի­տա­կան շա­հե­րի և ի­րա­վունք­նե­րի պաշտ­պա­նու­թյունն է:
Զրույ­ցը՝
Ա­նուշ ՆԵՐ­ՍԻ­ՍՅԱ­ՆԻ

Դիտվել է՝ 6256

Հեղինակի նյութեր

Մեկնաբանություններ