«Կեն­դա­նի շփ­մա­նը ո­չինչ չի կա­րող փո­խա­րի­նել, այդ ա­ռու­մով ան­չա­փե­լի է վնա­սը»

«Կեն­դա­նի շփ­մա­նը ո­չինչ չի կա­րող փո­խա­րի­նել, այդ ա­ռու­մով ան­չա­փե­լի է վնա­սը»
24.03.2020 | 01:26

Մշա­կու­թա­յին կյան­քը առ­ցանց տի­րույ­թում հե­տաքր­քիր ու­ղե­ծիր է ձեռք բե­րել: Մի կող­մից փակ­վում են նա­խա­պես պլա­նա­վոր­ված ցու­ցադ­րու­թյուն­նե­րը, փա­ռա­տո­նե­րը, այլևայլ մի­ջո­ցա­ռում­նե­րը, մյուս կող­մից՝ ստեղծ­վում են ար­վես­տին ու մշա­կույ­թին հա­ղոր­դակց­վե­լու նոր հար­թակ­ներ ու հնա­րա­վո­րու­թյուն­ներ: Ար­վես­տա­սեր­նե­րը կա­րող են առ­ցանց շր­ջել Մետ­րո­պո­լի­տե­նի, Լուվ­րի և շատ այլ թան­գա­րան­նե­րում, Վեր­սա­լի պա­լա­տում, տես­նել Ֆրի­դա Կա­լո­յի ին­տե­րակ­տիվ ցու­ցա­հան­դե­սը, լսել առ­ցանց հա­մերգ­ներ, դի­տել ներ­կա­յա­ցում­ներ: Մե­ծա­պես խրա­խուս­վում է նաև ըն­թեր­ցա­նու­թյու­նը: Վիր­տուալ այս ան­ցու­դար­ձից ան­մասն չի մնա­ցել նաև Հա­յաս­տա­նը: Ստեղծ­ված ի­րա­վի­ճա­կից ել­նե­լով՝ ՀՀ ԿԳՄՍ-ն ստեղ­ծել է «Տնից թան­գա­րան և գրա­դա­րան» առ­ցանց նա­խա­գի­ծը՝ թան­գա­րան­նե­րին, մշա­կու­թա­յին հաս­տա­տու­թյուն­նե­րին հնա­րա­վո­րու­թյուն տա­լով ինք­նա­կազ­մա­կերպ­վե­լու և հե­ռա­հար ծրագ­րեր ի­րա­կա­նաց­նե­լու: «Ի­րա­տե­սը» փոր­ձել է պար­զել՝ ինչ են ա­ռա­ջար­կում այս օ­րե­րին հա­յաս­տա­նյան գրա­շու­կան ու մշա­կու­թա­յին հաս­տա­տու­թյուն­նե­րը:

«ՆՄԱՆ Ի­ՐԱ­ՎԻ­ՃԱԿ­ՆԵ­ՐՈՒՄ Ա­ՄԵ­ՆԱ­ՄԵԾ ՄՇԱ­ԿՈՒՅ­ԹԸ ԿԱՐԳ ՈՒ ԿԱ­ՆՈՆ ՊԱՀ­ՊԱ­ՆԵԼՆ Է»
ՎԱ­ՀԵ ՇԱՀ­ՎԵՐ­ԴՅԱՆ ( ՀՀ ժո­ղովր­դա­կան ար­տիստ, Վա­նա­ձո­րի Հով­հան­նես Ա­բե­լյա­նի ան­վան դրա­մա­տի­կա­կան թատ­րո­նի գե­ղար­վես­տա­կան ղե­կա­վար )
-Ի՞նչ է ար­վում չկորց­նե­լու հա­մար հան­դի­սա­տես-թատ­րոն կա­պը, առ­հա­սա­րակ, մարդ­կանց ին­տե­լեկ­տուալ ժա­ման­ցը կազ­մա­կեր­պե­լու, մշա­կու­թա­յին աշ­խույ­ժը ա­պա­հո­վե­լու հա­մար:
-Նախ և ա­ռաջ նման ի­րա­վի­ճա­կում ա­մե­նա­մեծ մշա­կույ­թը կարգ ու կա­նոն պահ­պա­նելն է, որ ա­մեն քա­ղա­քա­ցի կա­տա­րի իր պար­տա­կա­նու­թյուն­նե­րը: Ե­թե մենք մեզ չհետևենք, չմ­տա­ծենք մեր մա­սին, կտու­ժեն բո­լո­րը: Ի վեր­ջո, հա­սա­րա­կու­թյու­նը ան­հատ­նե­րից է կազմ­ված: Ինչ վե­րա­բե­րում է ար­տա­կարգ ի­րա­վի­ճա­կին, պետք է չխախ­տել սահ­ման­ված ժամ­կե­տը, բայց միա­ժա­մա­նակ, այդ ըն­թաց­քում, հարկ է ծրագ­րեր մշա­կել, ո­րով­հետև նոր ի­րա­վի­ճա­կը նոր գոր­ծե­լա­կերպ է պար­տադ­րում: Ի վեր­ջո, երբ այս ճգ­նա­ժամն ա­վարտ­վի, շա­րու­նա­կե­լու ենք մեր աշ­խա­տան­քը, բայց մի փոքր այլ ծրագ­րով: Պետք է մտա­ծել ա­վե­լի կա­մե­րա­յին ներ­կա­յա­ցում­նե­րի մա­սին, որ դե­րա­կա­տար­նե­րի թի­վը շատ չլի­նի: Ար­դեն պրպ­տում եմ գոր­ծեր, որ­տեղ եր­կու, ե­րեք կամ չորս դե­րա­կա­տար են պա­հանջ­վում: Ե­թե շա­բա­թը եր­կու կամ ե­րեք կա­մե­րա­յին ներ­կա­յա­ցում­ներ լի­նեն, ին­չը մեծ թատ­րո­նի պա­րա­գա­յում են­թադ­րում է 50-60 հան­դի­սա­տես, այդ­պես կպա­հենք թատ­րոն-հան­դի­սա­տես կա­պը: Ա­մե­նա­կարևորն այն է, որ մեր հան­դի­սա­տե­սը և ար­վես­տի, մշա­կույ­թի գոր­ծիչ­նե­րը հա­մա­տեղ գոր­ծու­նեու­թյուն ծա­վա­լեն, ո­րով­հետև, կրկ­նում եմ, ա­ռան­ձին ո­չինչ չի ստաց­վի:
-Վա­նա­ձո­րի դրա­մա­տի­կա­կան թատ­րո­նի ֆեյս­բու­քյան է­ջում բա­վա­կա­նին հե­տաք­ր­քիր նյու­թեր են հրա­պա­րակ­վում՝ հատ­ված­ներ ներ­կա­յա­ցում­նե­րից, ֆիլ­մե­րից, որ­տեղ խա­ղա­ցել են Վա­նա­ձո­րի թատ­րո­նի դե­րա­սան­նե­րը, ար­խի­վա­յին լու­սան­կար­ներ, հար­ցազ­րույց­ներ, հոդ­ված­ներ, Ա­բե­լյա­նի մտ­քե­րից և այլն: Այս օ­րե­րին ո­րոշ թատ­րոն­ներ նաև հե­ռար­ձա­կում են առ­ցանց ներ­կա­յա­ցում­ներ: Հան­դես գա­լու՞ եք նման նա­խա­ձեռ­նու­թյամբ:
-Ես էլ եմ մտա­ծում այդ մա­սին, որ մար­դիկ տա­նը նս­տած կա­րող են ներ­կա­յա­ցում նա­յել: Մենք ու­նենք տե­սագր­ված ներ­կա­յա­ցում­ներ, ես պետք է դի­տեմ դրանք, տես­նեմ՝ ինչ ո­րա­կի են: (Մեր զրույցից հետո երեկ հեռարձակվել է Շեքսպիրի «Արքա Լիրը» -Ա.Ս.)
-Նպա­տա­կա­հար­մա՞ր է բե­մադ­րու­թյու­նը հան­դի­սա­տե­սին հասց­նե­լու այդ կեր­պը:
-Գի­տե՞ք ինչ, սա մի քիչ վի­ճե­լի հարց է, կա­րե­լի է և՛ ա­նել, և՛ չա­նել: Ե­թե մենք մեր ու­նե­ցած ներ­կա­յա­ցում­նե­րը առ­ցանց ներ­կա­յաց­նում ենք, բնա­կան է, վա­ղը, մյուս օ­րը այդ նույն ներ­կա­յա­ցու­մը դժ­վար կլի­նի խա­ղալ թատ­րո­նում, ո­րով­հետև հան­դի­սա­տե­սը կա­սի՝ ես ար­դեն նա­յել եմ: Կար­ծում եմ՝ կա­րե­լի է հե­ռար­ձա­կել այն բե­մադ­րու­թյուն­նե­րի տե­սագ­րու­թյու­նը, ո­րոնք ար­դեն տաս­նա­մյակ­նե­րի պատ­մու­թյուն ու­նեն, և ոչ թե վեր­ջին տա­րի­նե­րի ա­ռաջ­նա­խա­ղե­րը:
-Ի՞նչ վնաս­ներ է կրում թատ­րոնն այս ի­րա­վի­ճա­կում: Փա­տո­րեն հե­տաձգ­վում են խա­ղա­ցան­կա­յին ներ­կա­յա­ցում­նե­րը: Ձեր թատ­րո­նի դեպ­քում նաև տնօ­րե­նի ընտ­րու­թյու­նը հե­տաձգ­վեց:
-Ի­հար­կե, մեր շատ ծրագ­րեր հե­տաձգ­վում են, օ­րի­նակ, Երևա­նում պետք է ցու­ցադ­րեինք «Ա­նու­շը», «Արմ­մո­նո» փա­ռա­տո­նի շր­ջա­նա­կում՝ Նա­րե­կա­ցու «Մա­տյան ող­բեր­գու­թյան» հի­ման վրա բե­մադր­ված մո­նո ներ­կա­յա­ցու­մը, բայց հե­տաձգ­վե­ցին: ՈՒղ­ղա­կի պետք է կա­րո­ղա­նանք ճկուն մտա­ծո­ղու­թյամբ ա­ռաջ­նորդ­վել, որ այս հե­տաձ­գում­նե­րը չվ­նա­սեն մեր ստեղ­ծա­գոր­ծա­կան ո­րա­կին:
«Ա­ՄԵՆ ԹԱՆ­ԳԱ­ՐԱՆ ՀԵ­ՌԱ­ՎԱՐ ԻՐ ՑՈՒ­ՑԱԴ­ՐՈՒ­ԹՅՈՒՆՆ Է ՆԵՐ­ԿԱ­ՅԱՑ­ՆՈՒՄ»
ԿԱ­ՐՈ ՎԱՐ­ԴԱ­ՆՅԱՆ (ՀՀ ար­վես­տի վաս­տա­կա­վոր գոր­ծիչ, Ե­ղի­շե Չա­րեն­ցի ան­վան գրա­կա­նու­թյան և ար­վես­տի թան­գա­րա­նի տնօ­րեն)
-Ճգ­նա­ժա­մա­յին ի­րա­վի­ճակ­նե­րում կար­ծես մշա­կույ­թը hե­տին պլան է մղ­վում, բայց երբ մի փոքր ուշ­քի ենք գա­լիս, դի­մում ենք մշա­կույ­թի օգ­նու­թյա­նը: Ամ­բողջ աշ­խար­հում առ­ցանց հար­թակ­նե­րում ու­շագ­րավ ու անվ­ճար մի­ջո­ցա­ռում­ներ են կազ­մա­կերպ­վում՝ ցու­ցա­հան­դես­ներ և այլն: Ի՞նչ են ա­նում այս ա­ռու­մով հա­յաս­տա­նյան թան­գա­րան­նե­րը:
-Ստեղծ­ված ի­րա­վի­ճա­կում, նա­խա­րա­րու­թյան հա­մա­պա­տաս­խան ստո­րա­բա­ժան­ման նա­խա­ձեռ­նու­թյամբ, հնա­րա­վո­րինս ա­րագ կազ­մա­կերպ­վե­ցինք: Ստեղծ­վեց թան­գա­րան­նե­րի տնօ­րեն­նե­րի շփումն ա­պա­հո­վող վայ­բեր-հա­վել­ված, նաև գոր­ծարկ­վեց «Տնից թան­գա­րան և գրա­դա­րան» նա­խա­գի­ծը, մենք էլ աս­տի­ճա­նա­բար ըն­տե­լա­ցանք այդ հե­ռա­վար գոր­ծու­նեու­թյա­նը: Յու­րա­քան­չյուր թան­գա­րան հե­ռա­վար ներ­կա­յաց­նում է իր ցու­ցադ­րու­թյու­նը, տար­բեր հե­ղի­նակ­նե­րի վե­րա­բե­րյալ խաղ-մր­ցույթ­ներ, անց­կաց­նում է բաց դա­սեր, նաև մշակ­վում են ինք­նա­տիպ նոր ա­ռա­ջարկ­ներ, ծրագ­րեր և ներ­կա­յաց­վում նշածս է­ջում:
-Վիր­տուալ թան­գա­րան աս­վա­ծը մինչ այս էլ կար, կա­յի՞ն դի­տում­ներ մինչ այս և այ­սօր ար­դեն ա­ռա­ջըն­թաց նկատ­վո՞ւմ է այ­ցե­լու­թյուն­նե­րի ա­ռու­մով:
-Ա­ռա­ջըն­թաց դեռ նկա­տե­լի չէ, ո­րով­հետև լայն շր­ջա­նակ­նե­րը նոր են ի­մա­նում այդ հար­թա­կի մա­սին, բայց ի­րա­վի­ճա­կը, ե­թե Աստ­ված չա­նի, եր­կա­րի, կար­ծում եմ դի­տում­նե­րը, ար­ձա­գանք­նե­րը ա­վե­լի կշա­տա­նան:
-Մտա­վա­խու­թյուն չու­նե՞ք, որ վիր­տուալ շր­ջայ­ցից հե­տո մար­դիկ էլ չենք ցան­կա­նա ի­րա­կա­նում այ­ցե­լել թան­գա­րան:
-Ի­հար­կե՝ ոչ: Այս կամ այն թան­գա­րա­նի ամ­բողջ հարս­տու­թյու­նը, հմայ­քը, հրա­պույ­րը անհ­նար է ցու­ցադ­րել վիր­տուալ ճա­նա­պար­հով: Ըն­դա­մե­նը կա­րե­լի է ներ­կա­յաց­նել, ա­վե­լի գայ­թակ­ղիչ դարձ­նել թան­գա­րա­նը, որ ար­տա­կարգ ի­րա­վի­ճա­կից հե­տո այ­ցե­լու­թյուն­ներն ա­վե­լի շատ լի­նեն:
-Վիր­տուալ ակ­տի­վու­թյու­նը նաև հան­րու­թյան հետ կա­պը պա­հե­լու մի­ջոց է:
-Ան­պայ­ման: Տե­սեք մենք ինչ ենք ա­րել, որ­պես­զի ցա­քուց­րիվ չլի­նի ցու­ցադ­րու­թյու­նը, ո­րո­շե­ցինք անդ­րա­դառ­նալ տար­վա հո­բե­լյար­նե­րին: Մա­նա­վանդ որ մեր ցու­ցադ­րու­թյու­նը բազ­մա­զան է ՝ գրա­կա­նու­թյուն, թատ­րոն կի­նո, ե­րաժշ­տու­թյուն, ե­թե ցա­քուց­րիվ ներ­կա­յաց­նեք, տե­ղե­կատ­վա­կան հե­ղեղ կտի­րեր, և դի­տո­ղը չէր հասց­նի մար­սել այդ ա­մե­նը: Սկ­սել ենք Խա­չիկ Դաշ­տեն­ցից, ում ծնն­դյան 110-ա­մյակն է լրա­նում 2020-ին: Այս օ­րե­րին ե­րեք ան­գամ ե­ղա հան­րա­յին ռա­դիո­յում, ե­րեք զրույց ու­նե­ցա, ա­ռա­ջին մա­սում ներ­կա­յաց­րել եմ Դաշ­տեն­ցի կյանքն ու ստեղ­ծա­գոր­ծա­կան, ման­կա­վար­ժա­կան գոր­ծու­նեու­թյու­նը, երկ­րոր­դում՝ թարգ­մա­նա­կան գոր­ծու­նեու­թյու­նը, եր­րոր­դում՝ վե­պե­րը: Առ­ցանց տի­րույ­թում մաս-մաս ներ­կա­յաց­նում ենք հա­ղոր­դու­մը, նաև լու­սան­կար­ներ ենք հրա­պա­րա­կում՝ տեքս­տե­րով ու­ղեկց­վող: Տեքս­տե­րը քաղ­ված են իմ «Կո­րու­սյալ երկ­րի բա­նա­սա­ցը» գր­քից: Դաշ­տեն­ցը (և ոչ միայն) դա­սագր­քե­րում ներ­կա­յաց­ված է թռու­ցիկ, թեև վաս­տա­կը ան­չա­փե­լի է: Կր­թա­կան ծրագ­րե­րի ժա­մա­քա­նա­կը սահ­մա­նա­փակ է, մենք այս հար­թա­կում կփոր­ձենք ա­ռա­ջի­կա 10-15 օ­րե­րին հան­գա­մա­նա­լի ներ­կա­յաց­նել Խա­չիկ Դաշ­տեն­ցին, հե­տո կանց­նենք մյուս հո­բե­լյար­նե­րին:
-Խո­սենք վնա­սի մա­սին, որ այս ճգ­նա­ժա­մա­յին ի­րա­վի­ճա­կում կրե­լու են մշա­կու­թա­յին հաս­տա­տու­թյուն­նե­րը:
-Վնաս­ներն ան­չա­փե­լի են: Թող­նենք մի կողմ ֆի­նան­սա­կան կող­մը, ո­րով­հետև այս տա­րի պետք է ա­պա­հո­վեինք 360 մի­ջո­ցա­ռում և ա­մեն ինչ ծրագ­րել էինք դեռևս ան­ցած տա­րի­նե­րից, ինչ­պես որ կարգն է: Իսկ մեր մի­ջո­ցա­ռում­նե­րը, դուք ինք­ներդ էլ պար­բե­րա­բեր մաս­նակ­ցում եք, գի­տեք, թե որ­քան ջերմ ու մար­դա­շատ են անց­նում: Կեն­դա­նի շփ­մա­նը ո­չինչ չի կա­րող փո­խա­րի­նել, այդ ա­ռու­մով՝ ան­չա­փե­լի է վնա­սը: Շատ մի­ջո­ցա­ռում­ներ, որ ար­դեն ծրագ­րել էինք, սցե­նար­նե­րով, գրա­կան-գե­ղար­վես­տա­կան մա­սով, հե­տաձգ­վե­ցին, ու սպա­սում ենք այս մղ­ձա­վան­ջի ա­վար­տին:
«Ի­ՐԱ­ԿԱ­ՆԱՑ­ՆՈՒՄ ԵՆՔ ԱՆՎ­ՃԱՐ Ա­ՌԱ­ՔՈՒՄ­ՆԵՐ ՀԱՆ­ՐԱ­ՊԵ­ՏՈՒ­ԹՅԱՆ ՈՂՋ ՏԱ­ՐԱԾ­ՔՈՒՄ»
ՌՈ­ԶԱ ԳՐԻ­ԳՈ­ՐՅԱՆ («Է­դիթ պրինտ» հրա­տա­րակ­չու­թյան հա­սա­րա­կայ­նու­թյան հետ կա­պե­րի պա­տաս­խա­նա­տու)
-Ի՞նչ են ա­նում պար­տա­դիր ար­ձա­կուր­դի օ­րե­րին հրա­տա­րա­կիչ­նե­րը:
-Պար­տա­դիր ար­ձա­կուր­դի օ­րե­րին շա­րու­նա­կում ենք աշ­խա­տել, բայց հե­ռա­հար ռե­ժի­մով: Մեր բո­լոր աշ­խա­տա­կից­նե­րը թեև տանն են, սա­կայն պար­բե­րա­կան կա­պի մեջ են մի­մյանց հետ: Շա­րու­նա­կում ենք թարգ­մա­նել, խմ­բագ­րել, գր­քե­րի դի­զայն­ներ ա­նել: Շա­րու­նա­կում ենք պլա­նա­վոր­ման գոր­ծըն­թաց­նե­րը՝ որ գիր­քը որ ժա­մա­նա­կաշր­ջա­նում տպագ­րենք, շա­րու­նա­կում ենք նոր գր­քե­րի փնտր­տու­քը: Շա­րու­նա­կում ենք սոց­ցան­ցե­րի մի­ջո­ցով հան­րու­թյա­նը ներ­կա­յաց­նել մեր գր­քե­րը:
-Շա­տե­րի հա­մար տա­նը մնա­լը, պար­տադր­ված ար­ձա­կուր­դը ա­ռիթ է գիրք կար­դա­լու: Ի՞նչ եք ա­նում գիր­քը ըն­թեր­ցո­ղին ա­վե­լի հա­սա­նե­լի դարձ­նե­լու հա­մար:
-Գիրքն ըն­թեր­ցո­ղին էլ ա­վե­լի հա­սա­նե­լի դարձ­նե­լու հա­մար ա­մե­նօ­րյա ռե­ժի­մով սոց­ցան­ցե­րում ներ­կա­յաց­նում ենք մեր լույս ըն­ծա­յած գր­քե­րի տե­սա­կա­նին, բա­ցի այդ, այս պա­հին ի­րա­կա­նաց­նում ենք անվ­ճար ա­ռա­քում­ներ հան­րա­պե­տու­թյան ողջ տա­րած­քում: Ընդ ո­րում՝ ամ­բողջ տե­սա­կա­նին զեղ­չել ենք 15 տո­կո­սով:
-Կա՞ պա­հան­ջարկ նոր գիրք կար­դա­լու, թե՞ կար­դում են այն, ինչ կա ձեռ­քի տակ:
-Հրա­տա­րակ­չու­թյան ֆեյս­բու­քյան է­ջին պար­բե­րա­բար նա­մակ­ներ են գրում, ին­չը փաս­տում է, որ ոչ միայն կար­դում են այն, ինչ ձեռ­քի տակ է, այլև պատ­վի­րում են ի­րենց ցան­կա­ցած գր­քե­րը: Եվ մեր ա­ռա­քիչ­նե­րը հնա­րա­վո­րինս ա­րագ հասց­նում են դրանք ըն­թեր­ցո­ղին:
-Է­լեկտ­րո­նա­յին գր­քե­րը գու­ցե պետք է ա­վե­լի՞ հան­րայ­նաց­նել: Թե՞ մեր ըն­թեր­ցո­ղը դեռ պատ­րաստ չէ վճա­րե­լու է­լեկտ­րո­նա­յին գր­քի հա­մար:
-Մեր հրա­տա­րակ­չու­թյունն իր կայ­քում բա­զում է­լեկտ­րո­նա­յին գր­քեր է տե­ղադ­րել, և ա­ռա­ջար­կում է դրանք ձեռք բե­րել: Սա­կայն պետք է ա­սել, որ մեր ըն­թեր­ցո­ղը պատ­րաստ չէ վճա­րե­լու է­լեկտ­րո­նա­յին գր­քի հա­մար, նա­խընտ­րում են ինչ-որ տե­ղից փնտ­րել գր­քի լու­սան­կա­րած տար­բե­րա­կը: Ա­վե­լին՝ մեր ըն­թեր­ցող­նե­րը հա­ճախ են տա­րա­ծում գր­քե­րի PDF-նե­րը կամ լու­սան­կա­րած տար­բե­րակ­նե­րը, չու­նե­նա­լով դրանք տա­րա­ծե­լու ի­րա­վունք, ին­չը, իս­կա­պես, խն­դիր է:
-Քա­մյուիի «ժան­տախ­տը» վե­պի վա­ճառ­քի ցու­ցա­նի­շը ա­ճել է Չի­նաս­տա­նում, Ֆրան­սիա­յում, Ի­տա­լիա­յում: Մեզ մոտ կար­ծեք նման տեն­դենց չկա: Այ­նուա­մե­նայ­նիվ, այս օ­րե­րին, նկա­տե՞լ եք՝ հատ­կա­պես ինչ ժան­րի գրա­կա­նու­թյուն են նա­խընտ­րում ըն­թեր­ցա­սեր­նե­րը:
-Դա­տե­լով մեզ ուղղ­ված նա­մակ­նե­րից ու պատ­վեր­նե­րից` պետք է ա­սենք, որ այս պա­հին ըն­թեր­ցող­նե­րը շատ են գնում Է­րիխ Մա­րիա Ռե­մար­կի, Ջոն Գրի­նի, Դա­վիթ Սամ­վե­լյա­նի գր­քե­րը, Ա­գա­թա Քրիս­տիի դե­տեկ­տիվ­նե­րը, Ֆիլ Նայ­թի «Կոշ­կա­վա­ճա­ռը», ՈՒի­լյամ Ռեմ­փե­լի «Խա­ղա­ցո­ղը», Ջո­նա­թան Քոն­լի­նի «Պա­րոն հինգ տո­կո­սը», Ան­տուան դը Սենտ-Էք­զյու­պե­րիի «Փոք­րիկ իշ­խա­նը», մա­նուկ­նե­րի հա­մար գրա­կա­նու­թյուն և այլն:
Զրու­ցեց
Ար­մի­նե ՍԱՐԳ­ՍՅԱ­ՆԸ

Դիտվել է՝ 4162

Հեղինակի նյութեր

Մեկնաբանություններ