Համերգ` նվիրված Զարեհ Սահակյանցի հիշատակին
 

Արդարության մասին ոչ թե պետք է հայտարարություններ անել, այլ այն արմատավորել երկրի կյանքում

Արդարության մասին ոչ թե պետք է հայտարարություններ անել, այլ այն արմատավորել երկրի կյանքում
26.03.2013 | 12:54

Երբեմն այն տպավորությունն է ստեղծվում, որ ցեղասպանության պահանջներում մենք թերագնահատում ենք մեր ոխերիմ թշնամուն` Թուրքիային, կամ առնվազն սուբյեկտիվ ենք: Մինչդեռ փաստ է, որ այդ երկիրը մտնում է աշխարհի 20 առաջատար պետությունների ցանկի մեջ և զարմացնում մասնագետներին իր դինամիկ տնտեսական (և ոչ միայն) զարգացմամբ: Մոսկվայաբնակ իսրայելցի մի քաղաքագետ, որին երբեք թուրքամետ չես համարի, վերջերս լինելով Թուրքիայում և ուսումնասիրելով նրա ներքին ու արտաքին քաղաքականության «ճկուն ու նենգ» յուրահատկությունները, այդ երկիրը համարում է ամենաուշագրավն ու ամենահետաքրքրականը աշխարհաշրջանում:
Ահա և օրերս ռուսաստանյան շատ լրատվամիջոցներ հրապարակեցին Թուրքիայում անցյալ տարի անցկացված մարդահամարի արդյունքները: Արժե, որ մենք ևս անդրադառնանք այդ թեմային, քանզի ժողովրդագրական բնագավառում այնտեղ նկատվող միտումները հակադիր են մեր ազգային շահերին. պետք է լավ իմանալ ժամանակակից թուրքին և ոչ թե ջայլամ ձևանալ: Մարդահամարի վերաբերյալ բոլոր տվյալները քաղված են ռուսաստանյան մամուլից:
Եվ այսպես, 2012 թվականին Թուրքիայի բնակչությունը կազմել է 75 միլիոն 627 հազար 384 մարդ: 1927 թվականի առաջին մարդահամարի տվյալներով` այն եղել է մոտ 12,5 միլիոն: Ամեն տարի այս երկրի բնակչությունն ավելանում է մեկ միլիոնով: Այսինքն, երեք տարին մեկ Թուրքիան երկնում է Հայաստանին հավասար մի ազգաբնակչություն: Եվ այդ այն դեպքում, երբ հայոց ղեկավարությանը այդպես էլ չի հաջողվում կանգնեցնել աղետաբեր արտագաղթը:
Թուրքիայի բնակչության 82 տոկոսը թուրք է, 10,6 տոկոսը` քուրդ: Մնացյալը արաբներ են, հույներ, հայեր, հրեաներ, չերքեզներ և այլն: Բացի այդ, Անկարան սերտ կապերի մեջ է իր «սփյուռքի» հետ, որի հիմնական զանգվածը` մոտ 3 միլիոն, բուն է դրել Գերմանիայում: Ըստ Սահմանադրության, թուրք է համարվում նաև խառն ընտանիքում ծնված երեխան` երբ թուրք է հայրը կամ մայրը:
Բնակչությունն անհամաչափ է բաշխված. առավել խտաբնակ են ծովամերձ տարածքները: 77,3 տոկոսը բնակվում է խոշոր քաղաքներում ու շրջանային կենտրոններում: Երկու տասնյակ քաղաքներ միլիոնից ավելի բնակիչ ունեն (հեշտ է ասել): Ստամբուլը իսկական մեգապոլիս է` 13 854 740 մարդ (երկրի բնակչության 18,3 տոկոսը): Բազմամիլիոնանոց են նաև առաջին եռյակի մեջ մտնող մյուս քաղաքները` Անկարան` 4 965 542, և Իզմիրը` 4 005 459 մարդ: Մեզ հարազատ անուններով քաղաքներից հիշատակենք Վանը` 1 051 975, Էրզրումը` 778 195, Մուշը` 413 260, Բիթլիսը` 337 253, Կարսը` 304 821 բնակիչ: Քրդերի գլխավոր քաղաք Դիարբեքիրի բնակչությունն արդեն անցել է 1,5 միլիոնից:
Թուրքիայի բնակչության մեջ գերակշռում են տղամարդիկ` 50,2 տոկոս: Սակայն կանայք փոքր-ինչ ավելի են ապրում` 30,6 և 29,5: Բնակչության միջին տարիքը 30,1 է: 15-64 տարեկանների մեջ աշխատունակ է ավելի քան 51 միլիոնը:
Մեկ քառակուսի կիլոմետրի հաշվով ամենախտաբնակը, իհարկե, Ստամբուլն է` 2666 մարդ, սակավ բնակեցվածը` Թունջելիի նահանգը` 12:
Մի խոսքով, ցավով պիտի արձանագրենք, որ թուրքական պետությունը բարգավաճում է, հզորանում, բնակչությունը` աճում: Եվ այդ զարգացումներում հսկայական դեր է խաղում այն պարագան, որ վերջին տասնամյակներում թուրքական ցեղը ծնում է իսկական ազգային լիդերներ, որոնց մասշտաբային բազմակողմ գործունեությունը միտվում է թուրք պետության ու թուրք տարրի իրական զարգացմանը: Եվ այս ֆոնի վրա հետևելով Հայաստանի նախագահի թեկնածուների` վիրավորական աստիճանի անդեմ ու անմրցունակ պայքարին, խոր հոռետեսություն էիր ապրում` արդյո՞ք մեր ազգն անընդունակ է դարձել երկնելու նոր սերնդի կարող լիդերներ կամ գոնե լիդեր: Ցեղասպանության մասին երկրի ղեկավարների դատողությունները դառնում են սոսկ դեմագոգիա, գորշ իրականությունից հասարակության ուշադրությունը շեղելու էժանագին հնարքներ, երբ արմատական ոչինչ չի արվում ինքնակործանիչ արտագաղթը կասեցնելու համար: Բնակչության ի՞նչ աճի մասին կարելի է խոսել, ի տարբերություն Թուրքիայի:
Արդարության մասին ոչ թե պետք է հայտարարություններ անել, այլ այն արմատավորել երկրի կյանքում:

Ռուբեն ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆ
Մոսկվա

Դիտվել է՝ 1167

Հեղինակի նյութեր

Մեկնաբանություններ

DiplomatRadio Mao
Natalia Oreiro in Yerevan