Yerevan Perspectives International Music Festival
 

Անիմաստ է ընդհանրություններ փնտրել մեր և հրեաների միջև

Անիմաստ է ընդհանրություններ փնտրել մեր և հրեաների միջև
24.05.2019 | 02:12

Ես չգիտեմ, Հայաստանում կամ սփյուռքում կա՞ն հետազոտական հաստատություններ, որոնք ուսումնասիրեն հակահայկական տրամադրությունների առկայությունը աշխարհի այլ պետություններում: Բայց ահա հրեաները անտիսեմիտիզմի ուսումնասիրման կենտրոններ ունեն ոչ միայն Իսրայելում, այլև գրեթե այն բոլոր պետություններում, որտեղ կան հրեական համայնքներ:


Ահա և, մայիսի սկզբին Թել Ավիվի համալսարանում տեղի ունեցավ Կանտորի կենտրոնի ամենամյա զեկույցն այն մասին, թե ինչպիսին էր անտիսեմիտիզմի վիճակն աշխարհում 2018 թվականին: Նշյալ հաստատությունը համալսարանի կազմում գործում է 2010 թվականից և պեղում է Եվրոպայում ու մոլորակում անտիսեմիտիզմի դրսևորումների և զարգացման միտումների հարցերը:


Զեկույցում նշված է, որ անցյալ տարի անտիսեմիտիզմն ընդհանուր առմամբ ուժեղացել է ամենուրեք՝ 13 տոկոսով: Լիդերը ԱՄՆ-ն է, որտեղ նման դեպքերն անցնում են հարյուրից: Այնուհետև գալիս են Մեծ Բրիտանիան՝ 68 դեպք, Ֆրանսիան ու Գերմանիան՝ 35-ական, Կանադան՝ 20, Բելգիան՝ 19, Նիդերլանդները՝ 15, ՈՒկրաինան՝ 12 դեպք: Ռուսաստանում բռնության կիրառումներ չեն արձանագրվել:
Անտիսեմիտիզմի դրսևորումների հիմնական տեսակները մնում են՝ բարբարոսությունները՝ 216 դեպք, սպառնալիքները՝ 89, ագրեսիվ գործողությունները առանց զենքի կիրառման՝ 55: Անցյալ տարվա ամենալուրջ միջադեպը համարվել է ամերիկյան Պիտսբուրգ քաղաքի սինագոգում տեղի ունեցած զանգվածային սպանությունը:


Զեկույցը նշել էր Եվրոպայում անտիսեմիտիզմի դասական ձևերի վերածնունդը և հակահրեական հռետորաբանության աճը Իսրայելին առնչված բանավեճերում:
Բնավ էլ վերլուծության առարկա չդարձնելով անտիսեմիտիզմի համապարփակ հարցը, այդուհանդերձ նշենք, որ այդ երևույթը հրեաների մոտ իրենց եզակիության հաստատման հզոր գործիք է, այլածին ազդեցություններից պաշտպանվելու՝ չձուլվելու ներքին մեխանիզմ: Ցանկացած քննադատություն իրենց հասցեին հրեաները դարձնում են անտիսեմիտիզմի դրսևորում և տարաբնույթ բարոյական ու նյութական հատուցում պահանջում դրա դիմաց: Որպեսզի պարզ դառնա, թե ինչի մասին է խոսքը, բերենք վերջին օրինակը ռուս իրականությունից: Ռուսաստանի նախագահի օգնական Սերգեյ Գլազևը նորերս «Զավտրա» թերթում հրապարակած իր մի հոդվածում ընդամենը չէր բացառել, որ Ավետյաց երկրի՝ մերձավորարևելյան պատերազմներից հոգնած բնակիչները կարող են արտագաղթել նաև ռուսներից ազատագրվող Դոնբաս:


Պետք էր միայն տեսնել հրեաների արձագանքները լրատվամիջոցներում: Հայավարի ասած՝ շան լափ թափեցին նրանք այդ ճանաչված քաղաքական գործչի, փորձառու տնտեսագետի, հրապարակախոսի գլխին՝ տականք, խելագար, սովորական ապուշ, քրջոտ և այլն: Դու ո՞վ ես, որ կարծիք հայտնես մեր ծրագրերի մասին: Ոչ մի տարրական զսպվածություն, որ իրենք ապրում են ռուսների երկրում: Բանը հասավ նույնիսկ դիվանբաշուն, և Կրեմլից հարկադրված հայտարարեցին, որ Պուտինը ոչ մի առնչություն չունի իր օգնականի հայտարարության հետ:
Մինչդեռ ՈՒկրաինայի, Ղրիմի, պաղեստինա-իսրայելական հակամարտության սրման կապակցությամբ առանց չափազանցության համաշխարհային լրատվամիջոցներում, էլ չենք ասում ռուսական, իրոք քննարկման առարկա է դարձել հրեաների վերաբնակության հարցը: Արդեն տևական ժամանակ շրջանառության մեջ է այն տեսակետը, որ Իսրայելը ի վերջո չի դիմանա արաբների և մի շարք այլ պետությունների հետ «հավերժական» պատերազմների լարվածությանը, և իսրայելցիները կարտագաղթեն նոր Հրեաստանից: Մյուս կողմից ավելի ու ավելի վտանգավոր է դառնում հրեաների ներկայությունը սրընթաց իսլամացվող՝ ինքնակործանվող Եվրոպայում: Ի դեպ, այս պարագայում էլ Ժիրինովսկին ինքնատիպ է. հրեաներ շատ կան եվրակառույցներում, Եվրապառլամենտում, և նրանք ամենայնս նպաստում են, որ մուսուլմանները հեղեղեն մայր ցամաքը, ինչն էլ թափ կհաղորդի հրեաների արտագաղթին: Եվ ու՞ր կգնան հրեաները, որտե՞ղ կհավաքվեն նրանք: Սրանք սոսկ պարզ հարցեր չեն հատկապես ռուսների համար, որոնք հրեաների նկատմամբ «անտարբեր» չեն անցյալ դարի երկու խոշորագույն իրադարձությունների՝ 1917 թվականի և 90-ականների ռուսակործան աղետների կապակցությամբ:


Սակայն բազմաթիվ մոտեցումների մեջ այս անգամ ներկայացնենք սոսկ մեկ տեսակետ, որի հեղինակը Վլադիմիր Ժիրինովսկին է: Հայտնի է, որ կիսահրեա «թաթալաբազ» Ժիրիկը բավականին հաճախ որպես խոսափող շնչավորում է հայտարարություններ, որոնք օբյեկտիվ պատճառներով իրենց չեն կարող թույլ տալ երկրի ղեկավարները: Ահա և, իր իրատեսական թե կոնսպիրոլոգիական՝ գաղտնէաբանական բնույթի մի տեսանյութում նա համոզմունք է հայտնում, որ վերոնշյալ հանգամանքների բերումով Իսրայելը իրոք կդադարի գոյություն ունենալուց և իսրայելցիները, եվրոպացի հրեաները կհայտնվեն... Ռուսաստանում, փորձելով ստեղծել Հրեական մեծ պետություն: «Իսկ ինչու՞ ոչ Ամերիկայում» հարցին Ժիրինովսկին պատասխանում է, որ ԱՄՆ-ը վաղ թե ուշ կքանդեն մուսուլմանները, լատինամերիկացիները, գունամորթները:


Խորհրդային Միության քայքայումից հետո հրեաներին հաջողվեց առաջատար դիրքեր գրավել ռուսաց երկրի քաղաքական, տնտեսական, լրատվական և շատ այլ ասպարեզներում: Ժիրիկը հիշեցնում է, որ երկրի նորագույն պատմության մեջ չորս վարչապետ հրեական ծագում ունեն: Եվ հրեաների նկատմամբ ամեն մի հակազդեցություն դիտվում է որպես անտիսեմիտիզմի դրսևորում: Չի բացառվում, ասում է Ժիրինովսկին, որ հրեաները մասնատեն Ռուսաստանը, իրենց բաժին հանելով նրա եվրոպական հատվածը: Ընդհանուր առմամբ նա հեռանկարում Ռուսաստանում «գրանցում է» մոտ 20 միլիոն հրեա: Ժիրիկը նաև վերհիշում է, որ Ելցինի ժամանակ հրեաները մոտ էին Ռուսաստանի հպատակեցման իրենց նպատակին: Հրեա Խոդորկովսկին արդեն ծրագրել էր կաշառված Պետդումայի միջոցով երկիրը դարձնել պառլամենտական և ընտրվել նախագահ: Խանգարեց Պուտինը:


Հազիվ թե կարելի է զառանցանք համարել Ժիրինովսկու դիտարկումները: Ժամանակակից Ռուսաստանում իրոք անկարելի է չտեսնել հրեաների գերակայությունը ամենուրեք: Առայժմ նույնիսկ դժվար է պատկերացնել, որ Ռուսաստանում կարող է իշխանության գլուխ գալ որևէ նացիոնալիստական ուժ: Եթե ոչ 20 միլիոն, ապա համենայն դեպս զգալի քանակությամբ հրեաներ իրոք կարող են բնավորվել Ռուսաստանում: Ի վերջո, Ռուսաստանի գլխավոր ռաբբի Բեռլ Լազարը բազմիցս է հայտարարել, որ իր ցեղակիցները երբեք իրենց այնքան լավ չեն զգացել, ինչքան Պուտինի օրոք: Բայց թե ինչ կտա ռուսներին նման ներկայությունը, կարելի է միայն կռահել:


Ռուբեն ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆ
Մոսկվա

Հ. Գ. Գիտե՞ք, թե որ պետության ղեկավարի հետ է վերջին տարիներին ավելի շատ հանդիպումներ ունեցել նույն ինքը` ռուսաց պետության ղեկավար Վլադիմիր Պուտինը: Իսրայել պետության:

Դիտվել է՝ 960

Հեղինակի նյութեր

Մեկնաբանություններ

DiplomatRadio Mao