Երբ դի­տարկ­վում ես որ­պես «որ­բի գլուխ»

Երբ դի­տարկ­վում ես որ­պես «որ­բի գլուխ»
17.12.2019 | 01:54
Ան­ցած շա­բաթ «Սի­նե­մա Սթար Դալ­մա Գար­դեն Մոլ»-ում կա­յա­ցավ Յու­սուպ Ռա­զի­կո­վի «Սու­սե­րով պա­րը» կի­նոն­կա­րի երևա­նյան պրե­միե­րան, ո­րը, ինչ­պես տե­ղե­կաց­նում է Kinopoisk.ru կայ­քը, Ա­րամ Խա­չատ­րյան «անհ­նա­զանդ ու աղմ­կոտ որ­դու»՝ «Սու­սե­րով պա­րը» հայտ­նի գլուխ­գոր­ծո­ցի ստեղծ­ման պատ­մու­թյունն է:
Խն­դիր չդ­նե­լով անդ­րա­դառ­նալ ֆիլ­մի գե­ղար­վես­տա­կան ար­ժա­նիք­նե­րին (վեր­լու­ծու­թյուն­ներ ա­նե­լու ան­հա­մե­մատ ա­վե­լի կա­րող ու­ժեր կան, քան մեր հա­մեստ անձն է)՝ հարկ հա­մա­րե­ցինք անդ­րա­դառ­նալ շո­շափ­վող նյու­թի մեկ այլ կող­մին, ո­րը հայ կի­նո­յի վեր­ջին տա­րի­նե­րի ա­մե­նա­ցա­վոտ հիմ­նախն­դիր­նե­րից է: Խոս­քը վե­րա­բե­րում է պե­տա­կան բյու­ջեից հայ կի­նո­յին տրա­մադր­վող ա­ռանց այն էլ սուղ մի­ջոց­նե­րի բաշխ­մա­նը, դրանք կա­ռա­վար­ման լծակ­նե­րին մոտ կանգ­նած­նե­րի աջ ու ա­հյակ շաղ տա­լու ան­պա­տաս­խա­նա­տու, ա­րա­տա­վոր քա­ղա­քա­կա­նու­թյա­նը:
Ա­վե­լի ա­ռար­կա­յա­կան լի­նենք:
Ռու­սա­կան կող­մը, նա­խա­ձեռ­նե­լով մեր մեծ հայ­րե­նա­կից Ա­րամ Խա­չատ­րյա­նի «Գա­յա­նե» բա­լե­տի ու թիվ 2 սիմ­ֆո­նիա­յի ստեղծ­մա­նը նվիր­ված ֆիլ­մի նկա­րա­հա­նու­մը, ին­չը, խո­շոր ա­ռու­մով, ֆիլմ է Ա­րամ Խա­չատ­րյա­նի մա­սին, ըն­թաց­քում հա­յաս­տա­նյան կող­մին դի­մել է ծրագ­րին ֆի­նան­սա­պես մաս­նակ­ցե­լու ա­ռա­ջար­կով: Կող­մե­րի փոխ­հա­մա­ձայ­նու­թյան ար­դյուն­քում ծն­վել է ֆիլ­մար­տադ­րու­թյան մա­սին հա­մա­պա­տաս­խան պայ­մա­նա­գի­րը (ա­յո, ա­յո՝ ֆիլ­մար­տադ­րու­թյան ու ոչ թե ֆիլ­մար­տադ­րու­թյանն ա­ջակ­ցե­լու մա­սին պայ­մա­նա­գի­րը, ին­չը սկզ­բուն­քո­րեն բո­լո­րո­վին այլ բան է):
Հատ­կաց­ված գու­մա­րը կազ­մել է մոտ 100, իսկ ա­վե­լի ստույգ՝ 97,8 մի­լիոն դրամ (վերջ­նա­հաշ­վում տր­վել է 84,2 մի­լիո­նը): Այն ժա­մա­նակ­վա ՀՀ մշա­կույ­թի նա­խա­րար Ար­մեն Ա­մի­րյա­նը միանձ­նյա ո­րոշ­մամբ գու­մա­րը, հոր տնից բե­րած փո­ղե­րի պես կտ­րել է ֆիլ­մար­տադ­րու­թյան ա­ջակ­ցու­թյան հա­մար Հա­յաս­տա­նի ազ­գա­յին կիո­նո­կենտ­րո­նին հատ­կաց­ված մի­ջոց­նե­րից ու տրա­մադ­րել DMH ստու­դիա­յին: Նկա­տենք, որ հա­մա­ձայն ըն­դուն­ված կար­գի, որևէ նա­խագ­ծի գու­մար Հա­յաս­տա­նում չի կա­րող տր­վել ա­ռանց մր­ցույ­թի հայ­տա­րար­ման, ո­րը շատ ճիշտ մտած­ված քայլ է ու հնա­րա­վո­րինս փա­կում է հնա­րա­վոր «ատ­կատ­նե­րի» ճա­նա­պար­հը:
Հարց՝ ի պա­տաս­խան նա­խա­րա­րի վո­լյուն­տա­րիզ­մի. ի՞նչ է ա­րել Հա­յաս­տա­նի ազ­գա­յին կի­նո­կենտ­րո­նի տնօ­րե­նի 2018-ին դեռևս նո­րա­թուխ ժա­մա­նա­կա­վոր պաշ­տո­նա­կա­տար Շու­շա­նիկ Միր­զա­խա­նյա­նը, քա­նի որ այս հատ­կա­ցու­մով հիմ­նա­վո­րա­պես քաո­սա­յին վի­ճակ է ստեղծ­վել 2018-ի սկզ­բին կի­նո­կենտ­րո­նի նա­խա­տե­սած ու հաս­տա­տած ա­վե­լի քան 40 կի­նո­նա­խագ­ծի ֆի­նան­սա­կան ա­ջակ­ցու­թյուն տրա­մադ­րե­լու հար­ցում:
Պա­տաս­խան՝ ո­չինչ:
Տնօ­րե­նի ժ/պ-ի հա­մեստ հար­սի կար­գա­վի­ճա­կը ակն­հայ­տո­րեն թե­լադր­ված է ե­ղել ի­րեն գոր­ծի դրած նա­խա­րա­րին շնոր­հա­կալ լի­նե­լով, ե­թե այդ շնոր­հա­կա­լու­թյան տակ ու­րիշ բա­ներ չեն ե­ղել (խնդ­րո առն­չու­թյամբ կա­րե­լի է այլ բա­ներ էլ վկա­յել, սա­կայն դրանք հա­մա­րենք օ­րա­կար­գից դուրս ու թող­նենք մեկ այլ պա­տեհ ա­ռի­թի): Այս­տեղ մի­ջան­կյալ նկա­տենք, որ առ­հա­սա­րակ հա­տուկ քն­նարկ­ման հարց է Շու­շա­նիկ Միր­զա­խա­նյա­նին Հա­յաս­տա­նի ազ­գա­յին կի­նոն­կենտ­րո­նի տնօ­րե­նի ժա­մա­նա­կա­վոր պաշ­տո­նա­կա­տար նշա­նա­կե­լը (ան­հաս­կա­նա­լիո­րեն նա մինչ օրս էլ նույն կար­գա­վի­ճա­կում է, ինչն օ­րեն­քի խախ­տում է), որ նա, ըստ նա­խա­րա­րի, ա­մե­նայն հա­վա­նա­կա­նու­թյամբ պի­տի լի­ներ ան­ցո­ղիկ ֆի­գուր, որ կի­նո­կենտ­րո­նի տնօ­րի­նումն Ար­մեն Ա­մի­րյանն ի­րա­կա­նում հղա­ցել էր ի­րա­կա­նաց­նել Ա­մե­րի­կա­յից հրա­վիր­ված ֆիլմ-հանձ­նա­կա­տա­րի՝ կի­նոար­վես­տում կաս­կա­ծե­լի, միայն ի­րեն հայտ­նի վաս­տակ ու­նե­ցող Ար­սեն Բաղ­դա­սա­րյա­նի մի­ջո­ցով, ում, ըստ շր­ջա­նառ­վող լու­րե­րի, այդ նույն կի­նո­յի մի­ջոց­նե­րից ամ­սա­կան մոտ 1000 դո­լա­րի հաս­նող գու­մար էին հատ­կաց­նում Բաղ­րա­մյան փո­ղո­ցում բնա­կա­րան վար­ձա­կա­լե­լու հա­մար, ում, դար­ձյալ ըստ այն ժա­մա­նակ շր­ջա­նառ­վող լու­րե­րի, ամ­սա­կան 4000 ԱՄՆ դո­լա­րի չա­փով աշ­խա­տա­վարձ էին տա­լիս ու ո­րի տա­կից կի­նո­կենտ­րո­նը ոնց որ թե ա­ռայ­սօր չի կա­րո­ղա­նում դուրս գալ ու նաև ո­րի ու ո­րոնց ար­դյուն­քում է, որ կլոր տա­րին աչք չի փա­կում ի­րար հա­ջոր­դող ստու­գում­նե­րից, աշ­խա­տող­նե­րին այս­տեղ ու այն­տեղ տա­նել-բե­րե­լուց:
Ֆի­նան­սա­կան ա­ռու­մով այդ ֆիլմ-հանձ­նա­կա­տա­րին առ­նչ­վող մեկ այլ պատ­մու­թյուն էլ կա՝ կապ­ված Կան­նի կի­նո­փա­ռա­տո­նում հայ կի­նոն ներ­կա­յաց­նե­լու, ի­րա­կա­նում պե­տա­կան մի­ջոց­նե­րը սե­փա­կան հա­ճույք­նե­րի վրա վատ­նե­լու հետ, սա­կայն շր­ջան­ցենք այն. ա­ռանց այն էլ էա­պես հե­ռա­նում ենք բուն խնդ­րից, թե­պետ այդ­պես էլ ան­հայտ է մնում Կան­նի մի­ջազ­գա­յին կի­նո­փա­ռա­տո­նի կի­նո­շու­կա­յի վրա ծախս­ված այդ գու­մա­րը ի՞նչ տվեց հայ կի­նո­յին, բա­ցի հե­ղա­փո­խու­թյան հետևան­քով նա­խա­րա­րա­կան պորտ­ֆե­լից զրկ­ված Ար­մեն Ա­մի­րյա­նի հետ գրե­թե հա­մա­ժա­մա­նա­կյա Ա­մե­րի­կա վե­րա­դար­ձած Ար­սեն Բաղ­դա­սա­րյա­նի ինք­նա­գո­հա­ցու­մից:
Ինչևի­ցե: «Սու­սե­րով պա­րի» նկա­րա­հան­ման գու­մա­րի հա­յաս­տա­նյան չա­փա­բա­ժի­նը տր­վել է, ֆիլ­մը դար­ձել է ի­րո­ղու­թյուն: Նո­րից ենք կրկ­նում՝ նյու­թի շր­ջա­նակ­նե­րում ֆիլ­մի գե­ղար­վես­տա­կան կող­մին անդ­րա­դառ­նա­լու խն­դիր չենք դնում, թե­պետ չենք էլ կար­ծում, թե Ա­րամ Խա­չատ­րյա­նի նման մե­ծա­գույն ան­հա­տի կյան­քի ու ստեղ­ծա­գոր­ծու­թյան պատ­մու­թյու­նը կա­րե­լի էր բե­րել-ի­ջեց­նել բռ­նաճն­շում­նե­րի մա­կար­դա­կով հե­տապ­նդ­ված, հե­տապ­նդ­վող խոր­հր­դա­յին շար­քա­յին քա­ղա­քա­ցու մա­կար­դա­կի, «Սու­սե­րով պա­րի» ստեղ­ծու­մը դի­տար­կել բուրդ չփ­խե­լու կամ գնաց­քի ա­նիվ­նե­րի ձայ­նար­կում­նե­րի ազ­դե­ցու­թյամբ ստեղծ­ված բան: Եվ առ­հա­սա­րակ՝ Ա­րամ Խա­չատ­րյա­նը բո­լոր դեպ­քե­րում ար­ժա­նի չէր պլա­կա­տա­յին լու­ծում­նե­րով ստեղծ­ված կի­նոն­կա­րի: Հզոր այդ ան­հա­տա­կա­նու­թյու­նը բա­րե­բախ­տա­բար վա­վե­րագ­րա­կան կադ­րե­րի տես­քով ներ­կա­յաց­ված է կի­նոն­կա­րի վերջ­նա­մա­սում ու դրա­նով ա­վե­լի է ընդ­գծ­վում դե­րա­սա­նի մարմ­նա­վո­րած ան­հա­տի ու ի­րա­կան մե­ծու­թյան ան­հա­մա­պա­տաս­խա­նու­թյու­նը: Անհ­րա­ժեշ­տու­թյան դեպ­քում հե­տա­գա­յում հնա­րա­վո­րինս ման­րա­մասն կխո­սենք նմա­նա­տիպ լու­ծում­նե­րի մա­սին, սա­կայն բո­լոր դեպ­քե­րում խո­րա­պես հա­մոզ­ված ենք, որ Ա­րամ Խա­չատ­րյա­նի մա­սին ֆիլմ նկա­րե­լիս չի կա­րե­լի հու­սալ ար­դյունք՝ թաքն­վե­լով նրա հզոր ստեղ­ծա­գոր­ծու­թյան հետևում:
Ամ­փո­փենք: Ֆիլ­մը կա­յա­ցած ի­րո­ղու­թյուն է: Սա­կայն չգի­տես ին­չու Հա­յաս­տա­նի ազ­գա­յին կի­նո­կենտ­րո­նը կի­նոն­կա­րի լու­սագ­րե­րում չի հի­շա­տակ­ված որ­պես հա­մար­տադ­րող (նո­րից հի­շենք պայ­մա­նագ­րի ան­վա­նու­մը): Ման­կուց մա­նուկ մնա­ցած­նե­րի հա­մար հա­տուկ ա­սենք, որ «Մարս մե­դիա ին­տեր­թեյ­մն­թի», DMH ստու­դիա­յի, Ռու­սաս­տա­նի Դաշ­նու­թյան մշա­կույ­թի նա­խա­րա­րու­թյան, Հա­յաս­տա­նի գի­տու­թյան, կր­թու­թյան, մշա­կույ­թի և սպոր­տի նա­խա­րա­րու­թյան ան­վա­նում­նե­րի կող­քին Հա­յաս­տա­նի ազ­գա­յին կի­նո­կենտ­րո­նի ան­վան սոս­կա­կան հի­շա­տա­կու­մը կի­նո­կենտ­րո­նի հա­մար դեռևս չի նշա­նա­կում լի­նել ֆիլ­մար­տադ­րող, քա­նի որ այս ան­վա­նում­նե­րի հի­շա­տա­կու­մին ան­մի­ջա­պես հետևում է ««Մարս մե­դիա» ին­տեր­թեյմնթն ու DMH ստու­դիան ներ­կա­յաց­նում են «Ֆլագ­ման» կի­նոըն­կե­րու­թյան ար­տադ­րու­թյան «Սու­սե­րով պա­րը» կի­նոն­կա­րը» լու­սա­գի­րը:
Ե­թե այս լու­սագ­րում Հա­յաս­տա­նի ազ­գա­յին կի­նո­կենտ­րո­նի ան­վա­նու­մը կամ Հա­յաս­տա­նի ա­նու­նը տե­սաք, բե­րեք ձեր աչ­քե­րը համ­բու­րեմ: Ա­վե­լին ա­սեմ՝ բա­ցեք Kinopoisk.ru կայքն ու փոր­ձեք այդ ֆիլ­մի ստեղծ­ման մեջ Հա­յաս­տա­նի մաս­նակ­ցու­թյան մա­սին որևէ տող գտ­նել: Ի մի­ջի այ­լոց այդ­պես էլ ան­հաս­կա­նա­լի է մնում, թե ինչ տրա­մա­բա­նու­թյամբ էր Հա­յաս­տա­նի գի­տու­թյան կր­թու­թյան, մշա­կույ­թի և սպոր­տի նա­խա­րա­րու­թյան ան­վա­նու­մը գր­ված հա­յե­րեն, երբ մնա­ցած­նե­րի­նը կի­րի­լի­ցիա­յով էին, ե­թե ան­վան­ման մեջ լա­տի­նա­տառ չի կի­րառ­ված: Նույն­քան ան­հաս­կա­նա­լի է մնում, թե հան­դի­սա­տե­սի դա­տին հան­ձն­ված կի­նոն­կա­րի լու­սագ­րերն ին­չու հա­յե­րե­նով չէին ար­ված այն դեպ­քում, երբ ֆիլ­մը հն­չում էր հա­յե­րեն: Այդ­պե՞ս էին ֆիլ­մի պրե­միե­րա­յին պատ­վել Հա­յաս­տա­նի գի­տու­թյան կր­թու­թյան, մշա­կույ­թի և սպոր­տի նա­խա­րար Ա­րա­յիկ Հա­րու­թյու­նյա­նի ու ճյու­ղը սպա­սար­կող փոխ­նա­խա­րար Ա­րա Խզ­մա­լյա­նի ներ­կա­յու­թյու­նը: Սա հա­յե­րե­նի ի՞նչ ստո­րա­դա­սում է, այն էլ մայր հայ­րե­նի­քում, թե՞ մտա­ծել էին Ա­րամ Խա­չատ­րյա­նի ան­վան, նրա փա­ռա­հեղ ստեղ­ծա­գոր­ծու­թյան տակ կա­րող են սղաց­նել ի­րենց ման­կուր­տու­թյու­նը:
Մար­տին ՀՈՒ­ՐԻ­ԽԱ­ՆՅԱՆ
Դիտվել է՝ 1832

Հեղինակի նյութեր

Մեկնաբանություններ