«Գույ­քա­հար­կի դրույ­քա­չա­փի բարձ­րաց­ման օ­րեն­քը պե­տու­թ­յան ու քա­ղա­քա­ցի­նե­րի շա­հե­րից չի բխում»

«Գույ­քա­հար­կի դրույ­քա­չա­փի բարձ­րաց­ման օ­րեն­քը պե­տու­թ­յան ու քա­ղա­քա­ցի­նե­րի շա­հե­րից չի բխում»
30.06.2020 | 00:28

«Ի­րա­տե­սի» զրու­ցա­կիցն է ՀՅԴ Է­կո­նո­մի­կա­յի և ֆի­նանս­նե­րի հանձ­նախմ­բի նա­խա­գահ, տն­տե­սա­գետ ԱՐ­ՄԵՆ ԳՐԻ­ԳՈ­ՐՅԱ­ՆԸ։

-Գույ­քա­հար­կի դրույ­քա­չա­փի բարձ­րաց­ման վե­րա­բե­րյալ օ­րեն­քի շուրջ մեծ դժ­գո­հու­թյուն է բարձ­րա­ցել։ «Իմ քայ­լը» խմ­բակ­ցու­թյան պատ­գա­մա­վոր­նե­րից մե­կը հրա­պա­րա­կել է, թե մո­տա­վո­րա­պես ինչ սանդ­ղա­կով է հաշ­վարկ­վե­լու գույ­քա­հար­կի չա­փը: Ծա­նո՞թ եք այդ սանդ­ղա­կին, և ի՞նչ գնա­հա­տա­կան կտաք այդ օ­րեն­քին առ­հա­սա­րակ:
-Գույ­քա­հար­կի դրույ­քա­չա­փե­րը բարձ­րաց­նե­լու թե­ման քն­նարկ­վում է ա­վե­լի քան մեկ տա­րի: Իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը տար­բեր օ­ղակ­նե­րի մի­ջո­ցով ստու­գում էին հան­րու­թյան տրա­մադ­րու­թյու­նը, բայց հա­սա­րա­կու­թյու­նը պատ­շաճ ու­շադ­րու­թյան չէր դարձ­նում հար­ցին։ Ան­շարժ գույ­քի հարկ­մա­նը վե­րա­բե­րող կար­գա­վո­րում­նե­րը սկս­վում են հար­կա­յին օ­րենս­գր­քի 224-րդ հոդ­վա­ծից, իսկ դրույ­քա­չա­փե­րը ար­տա­ցոլ­ված են 229 հոդ­վա­ծում։ Նոր սանդ­ղա­կը գոր­ծող սանդ­ղա­կի հետ էա­կան տար­բե­րու­թյուն ու­նի։ Ես այն հա­մոզ­մանն եմ, որ գույ­քա­հար­կը բարձ­րաց­նե­լու մա­սին օ­րի­նագ­ծում պար­տա­դիր է նվա­զա­գույն չհարկ­վող շեմ սահ­մա­նել: Բայց նոր նա­խագ­ծով այդ դրույ­թը բա­ցա­կա­յում է:
-Ին­չու՞ է պետք բարձ­րաց­նել գույ­քա­հար­կը։
-Այն, որ գույ­քա­հար­կի փո­փո­խու­թյուն պետք է, ոչ ոք չի կա­րող հեր­քել։ Չի կա­րող, օ­րի­նակ, 1996 թվա­կա­նի մաշ­ված ավ­տո­մե­քե­նա­յի գույ­քա­հարկն ավ­տոտ­նա­կի գույ­քա­հար­կից ա­վե­լի բարձր լի­նել։ Օ­րեն­քը, միան­շա­նակ, պետք էր վե­րա­նա­յել, բայց դա պետք է պե­տու­թյան սո­ցիալ-տն­տե­սա­կան քա­ղա­քա­կա­նու­թյան տրա­մա­բա­նու­թյու­նից բխի: Այս­տեղ կարևոր է, որ պրոգ­րե­սիվ հարկ­ման հա­մա­կար­գը սո­ցիա­լա­կան գնա­հա­տա­կան ու­նե­նա, այ­սինքն՝ կա գույք՝ բնա­կա­րան, բայց բնա­կիչ­նե­րը ե­կա­մուտ չու­նեն, հետևա­բար տե­ղի ու­նե­ցած փո­փո­խու­թյու­նը հար­կա­յին լրա­ցու­ցիչ բեռ է։ Չի կա­րե­լի ե­կա­մուտ­ներ չու­նե­ցող ըն­տա­նի­քին մի կող­մից նպաստ տրա­մադ­րել, մյուս կող­մից այն հար­կի տես­քով վերց­նել ձեռ­քից: Օ­րեն­քում այս տե­սակ փո­փո­խու­թյուն­ներ ա­նե­լը վկա­յումն է այն բա­նի, որ իշ­խա­նու­թյունն ամ­բող­ջա­կան պատ­կե­րա­ցում չու­նի երկ­րի սո­ցիալ-տն­տե­սա­կան վի­ճա­կի մա­սին, և Հար­կա­յին օ­րենս­գիր­քը՝ իբրև գոր­ծիք, փո­փո­խու­թյան է են­թարկ­վում ի­րա­րա­մերժ բա­ցատ­րու­թյուն­նե­րով։ Իշ­խա­նու­թյան նա­խընտ­րա­կան ծրագ­րի սո­ցիա­լա­կան նե­րա­ռա­կա­նու­թյան անհ­րա­ժեշ­տու­թյան մա­սին դրույ­թը, փաս­տո­րեն, չի պահ­պան­վել։ Մի կող­մից ե­կամ­տա­յին հարկն են հա­մա­հար­թեց­նում, մյուս կող­մից պրոգ­րե­սիվ հարկ­ման ան­վան տակ այն­պի­սի փո­փո­խու­թյուն ներ­կա­յաց­նում, ին­չի հար­վա­ծը, ա­ռա­ջին հեր­թին, զգա­լու են ցածր ե­կա­մուտ­ներ ու­նե­ցող­նե­րը։ Ե­կամ­տա­յին հար­կի դեպ­քում ա­մեն ինչ պարզ է, կա ե­կա­մուտ, կա նաև հարկ, չկա ե­կա­մուտ, հարկ էլ չկա, իսկ գույ­քա­հար­կի դեպ­քում քա­ղա­քա­ցին ու­զի-չու­զի վճա­րե­լու է այն, քան­զի Հա­յաս­տա­նում քիչ թվով ըն­տա­նիք­ներ են, որ սե­փա­կան բնա­կա­րան կամ ա­ռանձ­նա­տուն չու­նեն:
-Ար­դա­րա­ցի չէ՞ր լի­նի միայն շքե­ղու­թյան հարկ սահ­մա­նել: Որևէ մե­կի հա­մար էլ գաղտ­նիք չէ, որ մի­ջին վի­ճա­կագ­րա­կան քա­ղա­քա­ցին հա­զիվ է հասց­նում տան կո­մու­նալ վճար­նե­րը վճա­րել, ուր մնաց, հի­մա էլ գույ­քա­հար­կի մա­սին մտա­ծի:
-Ի­հար­կե ար­դա­րա­ցի կլի­ներ, և ինչ­պես ե­կամ­տա­յին հար­կի հա­մա­հար­թեց­ման, այն­պես էլ ան­շարժ գույ­քի հարկ­ման դեպ­քում՝ անհ­րա­ժեշտ է նվա­զա­գույն չհարկ­վող շեմ սահ­մա­նել։
-Ե­թե Երևա­նի կենտ­րո­նի բնա­կիչ­ներն ան­շարժ գույք են ժա­ռան­գու­թյուն ստա­ցել, բայց սո­ցիա­լա­պես ա­պա­հով չեն, թո­շա­կա­ռու կամ ոչ մեծ ե­կա­մուտ­ներ ու­նե­ցող մար­դիկ են, ա­պա ի՞նչ հիմ­քով պետք է բարձ­րա­նա նրանց գույ­քա­հար­կը։
-Դա իս­կա­պես կարևոր հարց է։ Բազ­մա­թիվ են այն մար­դիկ, որ ապ­րում են ի­րենց նախ­նի­նե­րից ժա­ռան­գած բնա­կա­րան­նե­րում։ Մար­դիկ ծն­վել են այդ տնե­րում, մե­ծա­ցել են, դա ի­րենց կյան­քի մի մասն է, ի վեր­ջո օ­ջախ է՝ ա­վան­դույթ­նե­րով և հի­շո­ղու­թյուն­նե­րով։ Հետևա­բար ա­նըն­դու­նե­լի է «Իմ քայ­լը» խմ­բակ­ցու­թյան պատ­գա­մա­վոր­նե­րից մե­կի տե­սա­կե­տը, թե բարձր հարկ վճա­րե­լուց խու­սա­փե­լու հա­մար կենտ­րո­նում գտն­վող տունդ վա­ճա­ռիր, տե­ղա­փոխ­վիր քա­ղա­քի ծայ­րա­մաս: Խն­դիրն իս­կա­պես նուրբ է։ Իմ նպա­տա­կը բնավ հա­րուստ­նե­րին պաշտ­պա­նե­լը չէ, հա­րուս­տը, միևնույն է, իր հար­կը կվ­ճա­րի: Մտա­հո­գու­թյունս այն շար­քա­յին քա­ղա­քա­ցի­նե­րի, հիմ­նա­կա­նում միայ­նակ թո­շա­կա­ռու­նե­րի մա­սին է, որ տու­ժե­լու են օ­րեն­քից։
-Հա­մա­վա­րա­կի, տն­տե­սու­թյան անկ­ման պայ­ման­նե­րում նման ո­րոշ­ման ըն­դու­նումն ար­դյո՞ք բխում էր մեր երկ­րի տն­տե­սա­կան և սո­ցիա­լա­կան շա­հե­րից:
-Տն­տե­սու­թյան ու ո­րոշ ո­լորտ­նե­րի դեպ­քում ան­դառ­նա­լիո­րեն անկ­ման պայ­ման­նե­րում, այս օ­րեն­քը պե­տու­թյան ու քա­ղա­քա­ցի­նե­րի շա­հե­րից չի բխում: Ստաց­վում է՝ երկ­րում հա­մա­վա­րա­կի ու ար­տա­կարգ դրու­թյան պայ­ման­նե­րում կա­ռա­վա­րու­թյու­նը և Ազ­գա­յին ժո­ղո­վում իր կցորդ իշ­խա­նա­կան խմ­բակ­ցու­թյունն ա­ռանց հան­րա­յին պատ­շաճ լսում­նե­րի, քա­ղա­քա­ցի­նե­րի ձայնն ու ա­ռա­ջարկ­նե­րը լսե­լու ա­մեն ան­գամ դժ­գո­հու­թյուն­նե­րի տե­ղիք տվող օ­րենք­ներ են ըն­դու­նում: Սա նշա­նա­կում է, որ իշ­խա­նու­թյուն­ներն ա­նում են այն, ինչ ու­զում են, նրանք հաշ­վե­տու չեն հա­սա­րա­կու­թյա­նը։ Մենք՝ դաշ­նակ­ցա­կան­ներս, ար­տա­կարգ դրու­թյան շր­ջա­նը գնա­հա­տել ենք ան­բա­վա­րար, կա­րան­տի­նը՝ ձա­խող­ված, տն­տե­սու­թյու­նը՝ գա­հա­վի­ժող։ Ար­տա­կարգ դրու­թյան ի­րա­վա­կան ռե­ժի­մը գոր­ծող կա­ռա­վա­րու­թյունն ա­ռա­վե­լա­պես օգ­տա­գոր­ծում է քա­ղա­քա­կան նպա­տակ­նե­րով: Հետևա­բար, այս ձա­խող­ված քա­ղա­քա­կա­նու­թյան ամ­բողջ պա­տաս­խա­նատ­վու­թյու­նը կրում է ան­պա­տաս­խա­նա­տու և ան­կա­րող ի­շա­խա­նու­թյու­նը:
Զրույ­ցը՝
Սևակ ՎԱՐ­ԴՈՒ­ՄՅԱ­ՆԻ

Դիտվել է՝ 1202

Հեղինակի նյութեր

Մեկնաբանություններ