Սպասվում է, որ հուշագիրը պաշտոնապես կստորագրվի ուրբաթ օրը

ԱՄՆ-ը և Իրանը հրապարակել են փոխըմբռնման հուշագրի պաշտոնական տեքստը, որը ձեռք է բերվել անցած հանգստյան օրերին։

Փաստաթուղթը, որը կոչվում է «Իսլամաբադի փոխըմբռնման հուշագիր Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների և Իրանի Իսլամական Հանրապետության միջև», բաղկացած է 14 կետից։

Սպասվում է, որ հուշագիրը պաշտոնապես կստորագրվի ուրբաթ օրը, որից հետո կսկսվի 60-օրյա փուլ՝ վերջնական համաձայնագրի պայմանների շուրջ բանակցությունների համար։

Կետ 1․ Պատերազմի դադարեցում բոլոր ճակատներում

Կողմերը հայտարարում են ռազմական գործողությունների անհապաղ և մշտական դադարեցման մասին բոլոր ճակատներում՝ ներառյալ Լիբանանը։ Նրանք պարտավորվում են չսկսել պատերազմներ և չկիրառել ուժ միմյանց նկատմամբ, ինչպես նաև երաշխավորում են Լիբանանի տարածքային ամբողջականությունն ու ինքնիշխանությունը։

Կետ 2․ Ինքնիշխանության հարգում և չմիջամտություն

ԱՄՆ-ը և Իրանը պարտավորվում են հարգել միմյանց ինքնիշխանությունն ու տարածքային ամբողջականությունը և զերծ մնալ ներքին գործերին միջամտելուց։

Կետ 3․ 60 օր՝ վերջնական համաձայնագրի համար

Կողմերը պարտավորվում են առավելագույնը 60 օրվա ընթացքում վարել բանակցություններ և հասնել վերջնական համաձայնագրի՝ փոխադարձ համաձայնությամբ ժամկետի երկարացման հնարավորությամբ։

Կետ 4․ Ծովային շրջափակման վերացում

ԱՄՆ-ը անմիջապես սկսում է Իրանի նկատմամբ ծովային շրջափակման և բոլոր խոչընդոտների վերացման գործընթացը։ Այն ամբողջությամբ պետք է ավարտվի 30 օրվա ընթացքում։ ԱՄՆ-ը նաև պարտավորվում է վերջնական համաձայնագրից հետո 30 օրվա ընթացքում դուրս բերել իր զինված ուժերը Իրանի սահմանամերձ շրջաններից։

Կետ 5․ Հորմուզի նեղուցի բացում

Իրանը պարտավորվում է ապահովել առևտրային նավերի անվտանգ անցումը՝ առանց վճարների 60 օրվա ընթացքում։ Նավագնացությունը կսկսվի անմիջապես, իսկ ականազերծման և տեխնիկական խոչընդոտների վերացումից հետո լիովին կվերականգնվի 30 օրվա ընթացքում։ Իրանը նաև խորհրդակցություններ կանցկացնի Օմանի հետ՝ նեղուցի ապագա կառավարման վերաբերյալ՝ այլ առափնյա պետությունների մասնակցությամբ։

Կետ 6․ 300 միլիարդ դոլար՝ Իրանի վերականգնման համար

ԱՄՆ-ը տարածաշրջանային գործընկերների հետ պարտավորվում է մշակել Իրանի վերականգնման և տնտեսական զարգացման ծրագիր՝ առնվազն 300 միլիարդ դոլարի չափով։ Իրականացման մեխանիզմը պետք է համաձայնեցվի 60 օրվա ընթացքում՝ որպես վերջնական համաձայնագրի մաս։

Կետ 7․ Բոլոր պատժամիջոցների վերացում

ԱՄՆ-ը պարտավորվում է վերացնել Իրանի նկատմամբ բոլոր պատժամիջոցները՝ սկսած ՄԱԿ-ի ԱԽ և ՄԱԳԱՏԷ-ի բանաձևերից մինչև միակողմանի ամերիկյան սահմանափակումները՝ վերջնական համաձայնագրով սահմանված ժամանակացույցի համաձայն։

Կետ 8․ Միջուկային զենքից հրաժարում և ուրանի ճակատագիր

Իրանը հաստատում է, որ չի ձեռք բերի և չի զարգացնի միջուկային զենք։ Կողմերը համաձայնեցրել են հարստացված ուրանի պաշարների կարգավորման մեխանիզմ։ Տարբերակներից մեկը՝ տեղում նոսրացում ՄԱԳԱՏԷ-ի վերահսկողությամբ։ Քննարկվելու են նաև ուրանի հարստացման և միջուկային կարիքների հարցերը։

Կետ 9․ Ստատուս-քվո՝ բանակցությունների ընթացքում

Կողմերը համաձայնում են պահպանել առկա վիճակը մինչև վերջնական համաձայնագիրը․ Իրանը պահպանում է միջուկային ծրագրի ներկա մակարդակը, ԱՄՆ-ը չի սահմանում նոր պատժամիջոցներ և չի ավելացնում ռազմական ներկայությունը տարածաշրջանում։

Կետ 10․ Իրանական նավթի արտահանման թույլտվություն

ԱՄՆ-ը պարտավորվում է հուշագրի ստորագրումից անմիջապես հետո և մինչև պատժամիջոցների ամբողջական վերացումը տրամադրել թույլտվություններ Իրանի հում նավթի, նավթամթերքների և դրանց ածանցյալների արտահանման համար, ինչպես նաև հարակից ծառայությունների՝ բանկային, ապահովագրական և տրանսպորտային։

Կետ 11․ Ակտիվների ապասառեցում

ԱՄՆ-ը պարտավորվում է ապահովել Իրանի սառեցված կամ սահմանափակված միջոցների լիարժեք հասանելիությունը հուշագրի իրականացման ընթացքում։ Գործընթացները կհամաձայնեցվեն բանակցությունների ընթացքում։ Միջոցները հասանելի կլինեն Իրանի Կենտրոնական բանկի նշանակմամբ ցանկացած վճարների համար։

Կետ 12․ Վերահսկման մեխանիզմ

Կստեղծվի գործադիր մեխանիզմ՝ հուշագրի իրականացման և վերջնական համաձայնագրի պահպանման մոնիթորինգի համար։

Կետ 13․ Բանակցությունների հերթականություն

Հուշագրի ստորագրումից և 4, 5, 10 և 11 կետերի իրականացման մեկնարկի երաշխիքներ ստանալուց հետո կողմերը կսկսեն բանակցությունները վերջնական համաձայնագրի շուրջ՝ բացառապես մնացած կետերի վերաբերյալ։

Կետ 14․ ՄԱԿ-ի ԱԽ հաստատում

Վերջնական համաձայնագիրը կհաստատվի ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի պարտադիր բանաձևով։

Արա Պողոսյան

Մեկնաբանություններ