Եզակի հայերից մեկն է, ով չլքեց Արցախը
Լուսանկարում Ֆրեդիկն է։
Ծերուկը եզակի հայերից մեկն է, ով չլքեց Արցախն Ադրբեջանի իրականացրած էթնիկ զտումից հետո։
Նա մնաց իր ծննդավայրում՝ հիշողությունների հետ մենակ։
Ստեփանակերտի դատարկ փողոցներով միայնակ քայլող այս կռացած ծերունին յուրաքանչյուր հայի մեջ առաջացնում է ոչ միայն խոր վիշտ ու կարեկցանք, այլև ամոթ։
Ամոթ այն բանի համար, որ այսօր Արցախն առանց մեզ է, իսկ նրա վերջին հայը՝ մոռացված ու լքված։
Բայց այս տեսարանն ունի նաև մեկ ուրիշ, ավելի դաժան կողմ։
Ով ինչ էլ ասի, ով ինչ քարոզչության էլ հավատա, բայց փաստը մնում է փաստ.
1988-ից տասնամյակներ շարունակ ադրբեջանցիները վախենում էին հայերից։
Այո՛, վախենում էին հայ զինվորից, հայ գեներալից, հայ կամավորականից։
Վախենում էին Գեներալ Մանվելից ու Յուրի Խաչատուրովից, Վիտոյից ու Սամվել Բաբայանից։
Ադրբեջանցու աչքերում հայ ժողովրդի հավաքական կերպարը Մոնթեն էր, Ազգալդյանը, Բեկորը, Պետոն, Գյորգիսյանը, Ռոբերտ Աբաջյանը…
Մեր անունը հնչում էր որպես ուժի, խիզախության ու անհաղթ ոգու խորհրդանիշ։
Բայց այսօր, Նիկոլի և իր թիմակիցների «շնորհիվ», այդ վախն այլևս չկա։
Ադրբեջանցին այլևս չի տեսնում Մոնթեների ու Բեկորների ժողովուրդ։
Նա տեսնում է Ֆրեդիկի կերպարը՝ խեղճ, կռացած, լքված, պարտված հայ մարդու։
Եվ հենց սա է Նիկոլի կառավարման իրական արդյունքը՝
Հայ զինվորի կերպարի ոչնչացումը,
Հայ ժողովրդի կամքի խեղաթյուրումը,
Հայաստանի արժանապատիվ կերպարի փլուզումը՝ մեր թշնամու աչքում։
Արցախի դատարկ փողոցներում մնացած Ֆրեդիկը սիմվոլ է.
Սիմվոլ մի ժողովրդի, որը դավաճանվեց ներսից, պարտվեց պատերազմում և կարծես թե համակերպվում է իր կռացած կարգավիճակի և ապագա գերեզմանային խաղաղության հետ։
Նարեկ ՊԱՐՈՆՅԱՆ
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
-
Ասում են… Եթե չլիներ մեր չարամիտ միջամտությունը, ապա հայերի բացարձակ մեծամասնությունը, ըստ Սան Ստեֆանոյի պայմանագրի, հայտնվելու էր Ռուսաստանի պաշտպանության ներքո
-
Ասում են… Պարադիգմի կտրուկ փոփոխությունը և անցումը դեպի Եվրամիության հարթակ, մեր կարծիքով, անխուսափելիորեն կապված կլինի ՀՆԱ-ի անկման և հայկական բիզնեսին, տնտեսությանն ու Հայաստանի հասարակ քաղաքացիների կենսամակարդակին լուրջ հարվածների հետ։
-
Ասում են… Դոնալդ Թրամփի գլխավորած հանրապետական վարչակազմի ԱՄՆ-ում իշխանության վերադարձով Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո միջազգային գործընթացների Վաշինգտոնի ըմբռնումը նոր հարթություն է ձեռք բերել: Հունվարի 15-ին Սենատում այս հարցի վերաբերյալ նոր պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն շատ խոսուն հայտարարություններ արեց։
-
Ասում են Եթե ինչ-որ մեկը սեփական պատմությունը խեղաթյուրում է թշնամու բարեհաճությանը արժանանալու համար, նա հարգանքի արժանի չէ: Թուրքիան Հայաստանի հավերժական թշնամին է, նրանք հավերժական անեծքի տակ են հայոց կոտորածը կազմակերպելու համար:
-
Ասում են… «Զանգեզուրի միջանցքը» ներկայիս տեսքով մաքուր թուրքական պրոյեկտ է: Այդ միջանցքով Ադրբեջանը ոչնչից ստանալու է տարեկան 1,5 մլրդ դոլար եկամուտ, իսկ Թուրքիայի առջև բացվելու են Կասպից ծովի դարպասները, և մուտք է գործելու Կենտրոնական Ասիա
-
Ասում են Ռուսաստանի նախագահ Պուտինը Զանգեզուրի միջանցքի մասին ոչ մի նոր բան չի ասել Ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմից հետո, որն ավարտվել է 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի հայտարարությամբ։ Միևնույն ժամանակ, հայտնի չէ, թե այս հարցում Հայաստանը, Ադրբեջանը, Իրանը, Ռուսաստանն ու Թուրքիան ինչպես են «ընտելանալու» միմյանց:
-
Ասում են… Ռուսաստանի տարածքին հեռահար ճշգրիտ զենքերով հարվածներ հասցնելու հնարավորություն ՈՒկրաինայի ԶՈՒ-ն չունի, հետևաբար, եթե հայտարարվում է, որ ՈՒկրաինային թույլատրվում է նման հարվածներ հասցնել, ապա դա նշանակում է, որ ՆԱՏՕ-ն ուղիղ մտնում է կոնֆլիկտի մեջ Ռուսաստանի հետ
Տարածաշրջանային
Վենսի այցն ու Black Rock-ը
Վենսի այցից մոտ մեկ շաբաթ առաջ Հայաստան էին ժամանել ամերիկյան AECOM ճարտարագիտա-խորհրդատվական ընկերության ներկայացուցիչները (Տեխաս, Դալլաս)՝ TRIPP-ի տեղանքի հետազոտման աշխատանքները սկսելու նպատակով:Իսկ օրեր առաջ ամերիկյան ամենախոշոր ներդրումային ընկերությունը՝ Black Rock-ը, ձեռք բերեց Թուրքիայում ադրբեջանական SOCAR-ին պատկանող կոնտեյներային տերմինալի բաժնետոմսերը...
