Դաշնակցականների մազալու ձերբակալությունները
XX դարասկզբին լայն թափ առավ հայկական կուսակցությունների և առհասարակ հայ հեղափոխականների նկատմամբ ցարական իշխանության հալածանքը: Մասնավորապես, 1909 թ. հարուցվեց, այսպես կոչված, «դաշնակցականների գործը»: Քննությունը վերապահվեց ոմն դատական քննիչ Լիժինի, որը Հյուսիսային Կովկասի, Անդրկովկասի քաղաքներում և Ռուսաստանի այլ վայրերում կատարեց շուրջ 1000 խուզարկություն ու ձերբակալեց ավելի քան 800 հոգու: Հարկ եղած քննչական գործողություններից հետո, ի վերջո, 696 հոգու ազատ արձակեց, իսկ 105 հոգու դատական պատասխանատվության ենթարկեց` համաձայն քրեական օրենսգրքի 102 հոդվածի:
Սակայն դատավարությունների ժամանակ բացահայտվեցին զվարճալի անհեթեթություններ:
Այսպես, ինչ-ինչ «փաստերի» հիման վրա Թիֆլիսում պիտի ձերբակալեին ոմն Գևորգի, բայց քանի որ քաղաքում Գևորգներ շատ կային, նախ ձերբակալեցին անխտիր բոլոր Գևորգներին, ապա ընտրեցին Գևորգ Առաքելյանին և գործն ուղարկեցին դատարան: Այնինչ իրականում դաշնակցական Գևորգը սեպտեմբեր ամսին սպանվել էր Թավրիզում, ինչը հաստատել էր տեղի ռուսական հյուպատոսարանը:
Նույն բանը տեղի ունեցավ Երևանում: Որոնվում էր «թուրքահպատակ հայ Հաջի-Հակոբը»: Հայտնաբերեցին այդ անվամբ 10 հոգու, ձերբակալեցին, ի վերջո ընտրեցին Հաջի-Հակոբ Ավետիսովին` մի զառամյալ ծերունու, որը ոչ մի առնչություն չուներ ՀՅԴ-ի հետ: Մինչդեռ քննիչին հարկավոր իսկական Հաջի-Հակոբը, որ արևմտահայ հայտնի գործիչ էր, օսմանյան նոր սահմանադրության ընդունումից հետո տեղափոխվել էր Թուրքիա և ազատ ապրում էր:
Եվս մի ծիծաղելի դրվագ: Որոնվում էր հանրահայտ դաշնակցական, հետագայում` Վանի հերոսամարտի անվանի ֆիդայի Իշխանը: Քանի որ իշխան բառը ռուսերեն թարգմանվում է ՍվÿջՖ, Լիժինը բանտարկեց… իշխան Հովսեփ Արղության-Երկայնաբազուկին (Аргутинский-Долгоруков) և գործն ուղարկեց դատարան: Տեղեկանալով այդ մասին, իսկական Իշխանը նոյեմբեր ամսին Թուրքիայում ներկայացել էր ռուսական հյուպատոսին, հայտարարել, որ ինքը ամենևին իշխան չէ, այլ հասարակ մահկանացու, որ Իշխանը իր կեղծանունն է, ինչը հաստատել էր համապատասխան փաստաթղթերով։
Ահա էսպիսի մազալու բաներ…
Խաչատուր ԴԱԴԱՅԱՆ
Հեղինակի նյութեր
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
-
Ասում են… Հայաստանում կրկին հակառուսական կեղծ և Արևմուտքի կողմից կառավարելի ալիք է ստեղծվել, թե ՀԱՊԿ-ը մեզ չօգնեց, և ՀԱՊԿ-ից պետք է դուրս գանք։ Նշում են նաև, թե Ռուսաստանը Հայաստանին անհուսալի դաշնակից է
-
Ասում են… Նա Ռուսաստանի բացահայտ թշնամի է, որը, մինչև որոշակի պահը, իշխանության գալով ստիպված էր քողարկել իր մտադրությունները, իր նպատակները։ Մենք թույլ տվեցինք մեզ «մոլորեցնել» հույսերով, թե ինչ-որ կերպ դա կանցնի-կգնա, բայց այդպես չեղավ
-
Ասում են… Հայաստանն իսկապես կատարել է իր աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ դեմքով շրջվելու դեպի Եվրոպա։ Մենք չենք կարող գործել այնպես, կարծես դա գոյություն չունի։ Մենք՝ ֆրանսիացիներս, պետք է ընդունենք այդ ընտրությունը և հավատարիմ լինենք դրան
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
Տարածաշրջանային
Աշխարհը պտտվում է երեք գերտերությունների շուրջ՝ ԱՄՆ, Չինաստան, Ռուսաստան
ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեայի 81-րդ նստաշրջանի գլխավոր թեման Մերձավոր Արևելքում և Ուկրաինայում ստեղծված իրավիճակներն են:Ընդհանուր ելույթներ, հասցեական ու անհասցե կոչեր և ոչ մի կոնկրետ առաջարկություն: ՄԱԿ-ը, որպես միջազգային թիվ մեկ կառույց, կորցնում է իր լրջությունն ու ազդեցիկությունը: Այն դարձել է պետությունների ղեկավարների հավաքատեղի, զրուցատաղավար, որտեղ դեռ ավանդույթի ուժով ձգտում են միջազգային պրոբլեմների համար համատեղ լուծումներ գտնել...
