Տարբեր ժամանակների տարբեր երկրների արքաների ստեղծագործությունները Արամ Խաչատրյանի միջազգային փառատոնում

Նոյեմբերի 28-ին` ժամը 19:00-ին, Հայաստանի ազգային պատկերասրահի Այվազովսկու ցուցասրահում տեղի կունենա «Արքայական համերգ»` դիրիժոր, երաժշտագետ Դանիել Երաժշտի մեկնաբանմամբ: Համերգի ծրագիրը կազմված է տարբեր ժամանակների տարբեր երկրների արքաների ստեղծագործություններից` Տիբո 4-րդ Նավարացի, Մարգարիտ Նավարացի, Հենրիխ 8-րդ, Լեոպոլդ 1-ին կայսր, Ֆրիդրիխ Մեծ: «Ծրագրում տեղ են գտել նաև հատվածներ Բախի «Երաժշտական ընծա» շարքից, քանի որ այն ստեղծվել է Ֆրիդրիխ Մեծի մեղեդու հիման վրա: Բացի այդ, եթե նշված թագավորները ղեկավարել են այս կամ այն երկիրը, ապա Բախին կարելի է համարել երաժշտության արքայության թագավոր»,- ասում է Դանիել Երաժիշտը, նշելով, որ դա արտաքին շարժառիթ չէ, հնչելու է Բախի մի ստեղծագործություն, որ գրված է Ֆրիդրիխ Մեծ արքայի առաջարկած թեմայով: Ի դեմս այս երաժշտության` հանդիպել են երկու արքաներ։

Ծրագրում ընդգրկվել են նաև Ամենայն հայոց կաթողիկոսներ Կոմիտասի (7-րդ դար) և Ներսես Շնորհալու (12-րդ դար) շարականները: Մաեստրոն պարզաբանում է, որ դարեր շարունակ ենթարկվելով վայրի ցեղերի ասպատակություններին` Հայաստանը հաճախ կորցրել է պետականությունը, իսկ ժողովրդին միավորել, ղեկավարել է միայն եկեղեցին: Նրա ձևակերպմամբ` Կոմիտասը, Ներսես Շնորհալին իսկական հոգևոր տիեզերքի արքաներ են:
Համերգն ամփոփվում է 7-րդ դարի Մեծ Հայքի կառավարիչ Աշոտ Պատրիկ Բագրատունու «Զորս ըստ պատկերի Քում ստեղծէր» շարականով: Խաչվերաց տոնին նվիրված այս շարականը Բագրատունին ստեղծել է իր իսկ կառուցած Դարույնքի Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցու բացման կապակցությամբ: Սա աշխարհական գործչի հորինած առաջին շարականն է, որը կանոնացրել է եկեղեցին:

«Արքայական համերգը» խորհուրդ ունի. «Եթե արքաները, ղեկավարները խորապես զբաղվեն արվեստով, գուցե աշխարհում ագրեսիան պակասի, չէ՞ որ մշակույթը զինաթափում է մարդուն ագրեսիայից»,- ասում է Դանիել Երաժիշտը և մեջբերում Ամենայն հայոց կաթողիկոս, երջանկահիշատակ Վազգեն Ա-ի խոսքերը. «Մեծ ուժ է արվեստը, մեծ ուժ է երաժշտությունը. եթե մարդկության առաջնորդները խորապես սիրեին այն, մեր ճակատագիրն էլ ուրիշ կլիներ»:

«Ի՞նչ շարունակություն կունենա ծրագիրը, հնարավո՞ր է` մարզերում էլ ներկայացվի» հարցերին ի պատասխան ասում է, որ չի պատկերացնում, դա երազանքի մակարդակով է, որ կարողանա հասցնել: «Չե՞ք հասցնում, թե՞ հնարավորությունների խնդիր է» հարցին հակադարձում է. «Հնարավորություններն էլ են հնարավորության սահմաններում»:
Համերգին մասնակցում են Թամար Մովսիսյանը (դաշնամուր) և Հայաստանի պետական երիտասարդական նվագախմբի (գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր` Սերգեյ Սմբատյան) արտիստները։ Մեներգչուհիներն են Յանա Մովսիսյանը, Լիլիթ Ստեփանյանը: Համերգը կկայանա Արամ Խաչատրյանի 5-րդ միջազգային փառատոնի շրջանակում: Նվիրվում է Հովհաննես Այվազովսկու ծննդյան 200-ամյակին: Մուտքն ազատ է:

Արմինե ՍԱՐԳՍՅԱՆ

Հեղինակի նյութեր

• Պատմության վկաները
• Վերացող ծաղիկներ
• Ձեռք մեկնելու գաղափարը առաքելության վերածվեց
• «Մի նայեք, որ փոքր է մեր երկիրը, եթե արդուկով այս սարերը հարթեցնեք, Չինաստանից մեծ կլինի»
• «Բանկ օտոման» գործողությունը ժամանակին ցնցել էր ամբողջ Եվրոպան
• «Դրսից մեզ վրա կա­րող են ազ­դել միայն ներ­սի գոր­ծիք­նե­րով»
• «Ե­րե­սուն տա­րի ձգ­վեց մեր ան­կա­խու­թ­յան պատ­մու­թ­յու­նը, մենք շա­հե­ցի՞նք»
• Մշա­կույ­թը հեռ­վից հե­ռու պահ­պա­նե­լու հույ­սով
• Անի­մա­ցիան, աշ­խարհն ու մենք
• «Մեր տա­րածք­նե­րը փոք­րա­ցան, ո­րով­հետև այդ­պես էլ չհաս­կա­ցանք, որ պետք է խմենք մեր բա­ժա­կով»
• Արվեստի ուժը
• Նոր մա­տե­նա­շա­րը ներ­կայաց­նում է արևմտա­հայ և ս­փ­յուռք­յան գրող­նե­րի
• Բե­մը կեն­դա­նու­թ­յուն է ստա­նում ա­ռայժմ միայն մա­նուկ­նե­րի հա­մար
• «Գիրք սիրողների համար սա իսկական մկնդեղ է` հյութեղ ու անտանելի»
• Հա­մաշ­խար­հա­յին դա­սա­կան­նե­րի ստեղ­ծա­գոր­ծու­թ­յուն­նե­րը՝ դու­դու­կով
• «Բնակ­չու­թ­յու­նը պատ­րաստ չէ, բայց տար­վում են աշ­խա­տանք­ներ»
• Ամա­նո­րի գի­շե­րը դի­մա­վո­րե­լու են ե­կե­ղե­ցում
• «Ջա­զի մեջ զգաց­վում է ապ­րածդ ժա­մա­նա­կաշր­ջա­նը»
• «Ե­թե չլի­ներ Փե­լե­շ­յա­նը, կար­ծում եմ, դեռևս գտած չէի լի­նի կի­նո­յում իմ ու­ղին»
• «Հու­շար­ձան­ներն այդ տա­րածք­նե­րի պատ­կա­նե­լու­թ­յան անձ­նագ­րերն են»

Մեկնաբանություններ