Լիվոռնոյի Սբ. Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին

Պատմականորեն առնված մերն է այն ամենը, որ հայը տվել է աշխարհին: Մեր ստեղծածը պատմության որ դարում էլ և Երկրագնդի որ կետի վրա էլ լինի` կմնա սեփականությունը հայ ոգու... Հայ մտքի և բազկի գործերը Հայաստանից դուրս կմնան իբրև հոգևոր գաղութներ: Այո, մարդկային սփյուռքից զատ` մենք ունենք նաև մեր ստեղծած արժեքների սփյուռքը:

Գ. ՆԺԴԵՀ

Կառուցվել է Իտալիայի Տոսկանա մարզի Լիվոռնո «ազատ նավահանգստում», 120 հայ վաճառականների ֆինանսական հանգանակությամբ: Օծվել է 1714-ին: Հռոմի թույլտվությունն ստանալու և շինարարությունն ավարտին հասցնելու համար պարտական ենք Աստվածատուր Օղլանքեշիշյանին (դե Մաթուս), որը սերում էր Աղվանից Թեոդորոս Օղլանքեշիշյան իշխանական տոհմից և որը Լիվոռնո էր ժամանել որպես նորջուղայեցի Խոջա Մինասենց առևտրային տան գործակալ, ապա ինքնուրույն գործել: Հանգանակության գումարը կազմել է 3245 պեցցա, իսկ նա իր քսակից տրամադրել է 53032 պեցցա: Սակայն եկեղեցու բարերարը Աստծո տաճարն ավարտուն տեսքով չի տեսել. 1709 թ. սեպտեմբերի 13-ին, ֆինանսական զեղծումները քողարկելու նպատակով, նրան սպանել է Բեժան անունով վրացի ծառայողը, որին դե Մաթուսը փրկագնել էր ստրկությունից:
Հռոմի պապը խիստ բարձր է գնահատել Աստվածատուր Օղլանքեշիշյանի ավանդը քրիստոնեական հավատքը տարածելու գործում` նրան արժանացնելով Հռոմի քաղաքացու, Լաթերանյան կոմսի և Ոսկե խաչի ասպետի կոչումների:

Խաչատուր ԴԱԴԱՅԱՆ

Հեղինակի նյութեր

• «Զվախճան մեծ բարերարի ազգիս»
• «Հոգին ալ ունի իւր պահանջները»
• «Հայկական կեանք»
• Ազնիվ արարք
• Կրթության նվիրյալը
• Հային խաբելու «արվեստը»
• Սգո քայլերգ
• Երկու ազգային բարերար և համեմատական դիտարկում
• Անպատիվ «Պատվո Լեգեոն»
• «Նրանք խորտակեցին էն հոյակապ տաճարը և մնացին դուրսը՝ իրենց ձեռքով արած աւերակների մէջ»
• Ադրբեջանական սադրանքին՝ ի պատասխան
• Ադրբեջանական սադրանքին՝ ի պատասխան
• Հաճելի լուր Ֆրանսիայից
• Թոշակս՝ ընդդեմ դրա
• Զորավար Անդրանիկից մինչև Պապիկյան, «Գարեգին Նժդեհից»՝ «Պատվո լեգեոն»
• Սրամիտ Հայրիկը
• Փղոսկրյա ավետարանը
• Չնքուշ
• «Նավթի իշխանը»
• Հայրիկն ու decolté-ները

Մեկնաբանություններ