Թոմաս դե Վաալ. «Հայերի ու ադրբեջանցիների նոր սերունդը չի հիշում, թե երբ են իրենց ծնողները, տատերն ու պապերը խաղաղ ապրել հարևանների հետ»

Քարնեգիի խաղաղության միջագային հիմնադրամի ավագ փորձագետ Թոմաս դե Վաալի «Սև այգի. Հայաստանն ու Ադրբեջանը խաղաղության ու պատերազմի միջով» գիրքը համարվում է ղարաբաղյան հակամարտության վերաբերյալ ամենահեղինակավոր կարծիքը։ «15 տարի առաջ դա դեռ վատ էր, բայց խրամատների փունջ էր՝ որոշ զենքով դրանց վրա հենված զինվորների փնջով»,-ասել է Թոմաս դե Վաալը։ Նրա խոսքով՝ այժմ զանգվածային ծանր սպառազինություն, ներառյալ անօդաչուներ, ունեն երկու կողմերն էլ՝ երբեմն միմյանցից մոտ 92 մետր հեռավորության վրա։ Նա հավելել է, որ «տոկոսադրույքներն ամեն տարի ավելի ու ավելի են բարձրանում, և սխալ հաշվարկի հնարավորությունները նույնպես բարձրանում են»։
Շփման գծի երկու կողմեր այցերը, հարցազրույցները կառավարական և զինվորական ավագ պաշտոնյաների հետ, զրույցները մի քանի տասնյակ բնակիչների, փախստականների և վետերանների, զինվորների, տեղացի պաշտոնյաների, ակադեմիկոսների, քաղաքացիական ակտիվիստների և նույնիսկ դպրոցականների հետ, ի հայտ են բերում, որ երկու կողմերը պատրաստվում են պատերազմի, ոչ մեկը ոչ ակնկալում է խաղաղություն, ոչ էլ պատրաստ է դրան։
Մեծացած կրակի հզորությունը միակ պատճառը չէ, որ հակամարտությունը դարձել է ավելի վտանգավոր և անլուծելի։ Պայքարն արմատավորված է կրոնական ատելությամբ՝ իրական և մտացածին՝ քրիստոնյա Հայաստանի և գերազանցապես մուսուլմանական Ադրբեջանի միջև։ Հայերի ու ադրբեջանցիների նոր սերունդը, ներառյալ զինվորները, ովքեր ներկայում ծառայում են առաջնագծում, չեն կարող հիշել, թե երբ են իրենց ծնողները, տատերն ու պապերը խաղաղ ապրել հարևանների հետ։

Մեկնաբանություններ