«Մենք պետք է մի­ջազ­գա­յին հան­րու­թյա­նը ներ­կա­յաց­նենք Էր­դո­ղա­նի ի­րա­կան նպա­տակ­նե­րը»

Թուրք-քր­դա­կան հար­ցե­րով փոր­ձա­գետ ԿԱ­ՐԵՆ ՀՈՎ­ՀԱՆ­ՆԻ­ՍՅԱ­ՆԻ հետ զրու­ցում ենք Ադր­բե­ջա­նի նա­խա­գահ Ա­լիևի, Թուր­քիա­յի նա­խա­գահ Էր­դո­ղա­նի՝ Հա­յաս­տա­նին ուղղ­ված մե­ղադ­րանք­նե­րի և այլ թե­մա­նե­րով։

-Ինչ­պե՞ս կգ­նա­հա­տեք Ա­լիևի օ­րերս հն­չեց­րած հայ­տա­րա­րու­թյու­նը, թե Հա­յաս­տա­նի իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը տա­պա­լել են Ար­ցա­խյան հար­ցի շուրջ բա­նակ­ցու­թյուն­նե­րը և պատ­րաստ­վում են նոր պա­տե­րազ­մի։ Ի՞նչ շար­ժա­ռիթ, ի՞նչ հիմ­քեր ու­նի Ադր­բե­ջա­նի նա­խա­գա­հը նման հայ­տա­րա­րու­թյուն ա­նե­լու հա­մար։
-Ա­լիևը բա­նակ­ցու­թյուն­նե­րի տա­պա­լու­մից չպետք է խո­սի, քա­նի որ հենց նա է ա­մեն ինչ ա­նում, որ բա­նակ­ցու­թյուն­նե­րը տա­պալ­վեն։ Ե­թե խո­սում է «Ար­ցա­խը Հա­յաս­տան է և վերջ» ար­տա­հայ­տու­թյան պատ­ճա­ռով բա­նակ­ցու­թյուն­նե­րը տա­պա­լե­լու մա­սին, ա­պա 2016 թվա­կա­նին հայ­կա­կան կողմն ի՞նչ էր ա­սել, որ ին­քը նա­խա­ձեռ­նեց ապ­րի­լյան պա­տե­րազ­մը։ Ա­լիևը պար­զա­պես կր­կին փոր­ձում է սպաս­վող պա­տե­րազ­մի մեղ­քը գցել հայ­կա­կան կող­մի վրա, ինչ­պես միշտ է ա­նում։
-Ա­լիևը նշում է Փա­շի­նյա­նի հետ պայ­մա­նա­վոր­վա­ծու­թյուն­նե­րի մա­սին։ Ըստ Ձեզ՝ այդ պայ­մա­նա­վոր­վա­ծու­թյուն­նե­րը ե­ղե՞լ են։
-2018 թ. ապ­րիլ-մա­յիս ա­միս­նե­րի ներ­հա­յաս­տա­նյան ի­րա­դար­ձու­թյուն­նե­րից հե­տո բո­լորս էլ գի­տենք, որ լար­վա­ծու­թյունն ա­ռաջ­նագ­ծում թու­լա­ցել էր, դրա մա­սին բազ­միցս խոս­վել է։ Բա­նակ­ցու­թյուն­նե­րը վեր­սկ­սե­լու հա­մար Հա­յաս­տա­նի նոր իշ­խա­նու­թյա­նը հար­կա­վոր էր ժա­մա­նակ, որ­պես­զի ու­սում­նա­սի­րի բա­նակ­ցու­թյուն­նե­րի ման­րա­մաս­նե­րը։ Այն ժա­մա­նակ բազ­մա­թիվ ան­գամ հենց մեր իշ­խա­նու­թյու­նը ակ­նար­կել է, որ ժա­մա­նակ է պետք, որ­պես­զի ամ­բող­ջո­վին ծա­նո­թա­նան բա­նակ­ցա­յին գոր­ծին։ Այս ա­ռու­մով Ա­լիևը նո­րու­թյուն չի ա­սել։ Սա­կայն ար­դեն 2019-ի սեպ­տեմ­բե­րից Ադր­բե­ջա­նը սկ­սեց լար­վա­ծու­թյուն մտց­նել ա­ռաջ­նագ­ծում, քա­նի որ սկս­վել էին հան­դի­պում­նե­րը, ո­րոնք, ըստ էու­թյան, ար­դեն բա­նակ­ցու­թյուն­ներ էին։
-Հա­յաս­տանն ի­րա­վա­սու՞ է պաշտ­պա­նե­լու Ար­ցա­խի ժո­ղովր­դի ինք­նո­րոշ­ման և պատ­մա­կան հայ­րե­նի­քում ապ­րե­լու ի­րա­վուն­քը։
-Ա­յո, դա նույ­նիսկ կաս­կա­ծի տակ չի դր­վում։ ՀՀ զին­ված ու­ժերն ի­րա­վա­սու են ոչ միայն պաշտ­պա­նե­լու, այլև պատ­ժիչ գոր­ծո­ղու­թյուն­ներ ի­րա­կա­նաց­նե­լու, դրա վառ ա­պա­ցույցն են հու­լի­սյան մար­տե­րը։
-Էր­դո­ղա­նը ՄԱԿ-ի ամ­բիո­նից հայ­տա­րա­րել է, թե Հա­յաս­տա­նը Հա­րա­վա­յին Կով­կա­սում խա­ղա­ղու­թյա­նը խո­չըն­դո­տող թիվ մեկ գոր­ծոնն է։ Մի­ջազ­գա­յին բարձր ա­տյա­նից հն­չեց­րած այս սպառ­նա­լի­քի նպա­տա­կը ո՞րն է։
-Հե­ռուն գնա­ցող նպա­տակ­ներ ու­նի Թուր­քիան, և ես դրա մա­սին խո­սել եմ դեռևս տա­րի­ներ ա­ռաջ։ Թուր­քիա­յի նպա­տակն է Հա­րա­վա­յին Կով­կա­սում ու­նե­նալ ռազ­մա­կան ներ­կա­յաց­վա­ծու­թյուն, իսկ դրան հաս­նե­լու միակ ճա­նա­պար­հը Հա­յաս­տա­նին ռազ­մա­կան ան­կա­յու­նու­թյուն հրահ­րե­լու և վտանգ նե­րա­կա­յաց­նե­լու մեջ մե­ղադ­րելն է, ինչ­պես ա­նում է իր մյուս հարևան­նե­րի դեպ­քում։ Մենք պետք է շատ կոշտ ար­ձա­գան­քենք այս ստա­հոդ ու մեր­կա­պա­րա­նոց մե­ղադ­րան­քին, և մի­ջազ­գա­յին հան­րու­թյա­նը ներ­կա­յաց­նենք Էր­դո­ղա­նի ի­րա­կան նպա­տակ­նե­րը։
-Օ­րերս նշե­ցինք ՀՀ Ան­կա­խու­թյան 29-րդ տա­րե­դար­ձը։ Այս տա­րի­նե­րի ըն­թաց­քում Հա­յաս­տա­նը կա­րո­ղա­ցե՞լ է դառ­նալ սու­վե­րեն պե­տու­թյուն։
-ՀՀ-ն միշտ ե­ղել և մնում է սու­վե­րեն պե­տու­թյուն։ Ե­թե մենք կա­րո­ղա­նում ենք լի­նել հայ­կա­կան երկ­րորդ պե­տու­թյան անվ­տան­գու­թյան ե­րաշ­խա­վո­րը, ե­թե մենք կա­րո­ղա­նում ենք մեր ներ­քին քա­ղա­քա­կան հար­ցե­րը լու­ծել ինք­նու­րույն, ե­թե մենք կա­րո­ղա­նում ենք ար­տա­քին քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­նը վա­րել ինք­նու­րույն, դա ինք­նին խո­սում է սու­վե­րե­նու­թյան մա­սին։ Այլ հարց է, որ ժա­մա­նակ առ ժա­մա­նակ ընկ­նում ենք այս կամ այն պե­տու­թյան կամ մի­ջազ­գա­յին կազ­մա­կեր­պու­թյան ազ­դե­ցու­թյան տակ և գոր­ծում ո­րո­շա­կի սահ­մա­նա­փա­կում­նե­րով։ Կար­ծում եմ՝ դա էլ է պետք, որ­պես­զի ա­վե­լի խոր գի­տակ­ցենք, թե ինչ անգ­նա­հա­տե­լի ար­ժեք­ներ են ան­կա­խու­թյունն ու ա­զա­տու­թյու­նը։

Զրու­ցեց Լի­լիթ ԳԱԲ­ՐԻԵ­ԼՅԱ­ՆԸ

Մեկնաբանություններ