Ինչու են խոշոր խաղացողները հանդուրժում Ալիևին

Եթե Իրանը ուժեղ հարված հասցնի Ադրբեջանին, կսրվեն հարաբերությունները Թուրքիայի ու Պակիստանի հետ: Ադրբեջանական նավթը այս հակամարտության մեջ զգալի գործոն է, քանզի Բաքուն Իսրայելի հիմնական նավթի մատակարարն է: Եթե հաշվի առնենք այն, որ վերջին օրերին Իրանը պարալիզացրել է Ծոցի երկրներից նավթի արտահանումը, ազերական նավթի կարևորությունը կրկնապատկվում է, եթե ոչ ավելին: Բայց միևնույն է, Իրանի համար այժմ դեռ ռիսակային է ազերական նավթային ենթակառուցվածքների ոչնչացումը:

Ռուսաստանը հանդուրժում է Ալիևի բոլոր ջղաձգումները, որովհետև, ուկրաինական պատերազմի առկայության պայմաններում, չի ցանկանում սրել հարաբերությունները Թուրքիայի հետ: Բացի այդ, Ռուսաստանը, պատժամիջոցների տակ հայտնվելուց հետո, Բաքու-Ջեյհան նավթամուղը և Բաքու-Էրզրում գազամուղը օգտագործում է(էր) պատժամիջոցներից խուսափելու համար, ռուսական նավթն ու գազը այդպես հասնում էր Եվրոպա: Բայց ԵՄ-ը, կարծես, այս պատուհանը գրեթե փակել է:

Սակայն վերջին օրերին ծագած Ծոցի երկրներից նավթի ու գազի արտահանման խնդիրները աշխատեցին Ռուսաստանի օգտին. Չինաստանն ու Հնդկաստանը կտրուկ ավելացնում են ռուսական նավթի ներմուծումը, չինացիները կավելացնեն նաև ռուսական գազի ներմուծումը:

Ռուսաստանի համար մեծ գայթակղություն է այս պահին ադրբեջանական նավթային հեքիաթի դադարեցումը, բայց միևնույն է, առայժմ Ռուսաստանի համար նույնպես ռիսկային է Բաքվի «լույսերը մարելը»: Դա շատ դյուրին գործ է, մեկ-երկու ԱԹՍ-ով Բաքվի նավթագազային բաշխիչ կայանները շարքից դուրս կբերվեն:

ԱՄՆ-ն ու Իսրայելը, այդ հանգամանքից օգտվելով, Ալիևին ամեն կերպ կներքաշեն պատերազմի մեջ, ինչից հետո կարող են սրտապնդվել ու խառնվել Թուրքիան, Պակիստանը և ողջ ՆԱՏՕ-ն: Իրանի ու Ռուսաստանի դեմ դուրս կգան մի քանի ուղղություններից:

Վերջին հաշվով, անկախ ամեն ինչից, ԱՄՆ-ն ու Իսրայելը Ալիևին ստիպելու են գնալ այս քայլին, նա պարտք է: Ղարաբաղ է ուզել՝ տվել են, Հայաստանի սահմաններից է ճանկել՝ թույլ են տվել, միջանցք է ուզել՝ տվել են, պարտքերը պիտի վերադարձվեն:

Այս մեծ խաղում ամենահուսադրողն այն է, որ այժմ 1941 թվականը չէ, աշխարհում գոյություն ունի գերտերություն, որն այս աղմուկի մեջ դեռ ոչ մի քայլ չի կատարել, դեռ անմիջական մասնակցություն չունի: Չինական վիշապը նոր-նոր ավարտել է Նոր տարվա տոները, մտել է աշխատանքային ռիթմի մեջ ու հանգիստ հետևում է գաճաճների գզվռտոցին: Եթե Չինաստանը բացահայտ միանա ռուս-պարսկական տանդեմին, հավաքական Արևմուտքը, իր բոլոր սատելիտների հետ, որևէ շանս չի ունենալու: Չնայած, Ուկրաինական պատերազմը արդեն իսկ ի ցույց է դրել Արևմուտքի ցաք ու ցրիվ, անպատրաստ, անգաղափար վիճակը: Եթե պարսկական անօդաչուների դեմ պայքարելն է դժվար, ինչպե՞ս պիտի պայքարեն չինականների դեմ: Նույն վիճակը նաև բալիստիկ հրթիռների ու այլ զինատեսակաների մասով է: Բյուրոկրատիայի ու կոռուպցիայի մեջ ներծծված ԱՄՆ-ն ու ԵՄ-ը կենցաղային ապրանքներ ու ավտոմեքենաներ չեն կարողանում արտադրել առանց Չինաստանի, ԱԹՍ ու հրթիռ արտադրելը Չինաստանի պես հսկայի համար խաղ ու պար է:

Եվ հետո, թե՛ Եվրոպան, թե՛ Ռուսաստանը, ունենալով 1941-1945 թվականների դառը փորձը, դժվար թե կրկին մտնեն Բրիտանիայի ու ԱՄՆ-ի կազմակերպած մսաղացի մեջ:

Առայժմ բացահայտ դեմ է արտահայտվում Իսպանիան, բայց մյուս եվրոպական երկրներում, նույնպես ցանկություն չկա հանուն ԱՄՆ-ի ու Իսրայելի մտնել մեծ պատերազմի մեջ: Եվրոպացիները չեն մոռացել, վերջին մեկ տարվա ընթացքում ԱՄՆ-ի ղեկավարների անհարգալից վերաբերմունքը:

Մենք՝ առայժմ փաս, մենք կուկուռուզ ենք ուտում, բայց ներքին կոնսոլիդացիան պարտադիր է...

Արա Արայան

Մեկնաբանություններ