Մանկուրտացումը ինչ-որ առասպելական երևույթ չէ, այն ավելի իրական է, քան կարող է թվալ: Չինգիզ Այթմատովի «Եվ դարից երկար ձգվում է օրը» վեպում նկարագրված մանկուրտացման հակամարդկային հնարքը, երբ մարդու սափրած գլխին հագցնում էին ուղտի կաշի և մի քանի օր թողնում բարկ արևի տակ, ինչը ֆիզիոլոգիապես հանգեցնում էր վերջինիս ինքնության հիշողության իսպառ կորստի, մեր օրերում այլևս կիրառելի չէ: Բայց արդյո՞ք դրանից հետևում է, որ կիրառելի չեն նաև մանկուրտացման «քաղաքակիրթ» ծրագրերը, ուղղակի այս դեպքում դրանք դարից երկար են տևում, որպեսզի դրսևորվեն երկար սպասված մեկ չարաբաստիկ օրում:
Ի դեպ, Այթմատովի համար տիեզերական չափանիշ է ընկալվել Գրիգոր Նարեկացին, և իր վեպում նախաբանի փոխարեն նա զետեղել է վերջինիս «Զոր գիրդ ընդ մարմնոյս և բանդ ընդ հոգւոյս» խոսքերը:
Առաջիկա ընտրություններում վստահաբար հարկ է մերժել մանկուրտացման ցանկացած դրսևորում՝ հանուն մեր ապագա սերնդի:
Գևորգ Դանիելյան