Վախի կառավարում, կամ ինչպես ապրել կատարյալ անվտանգության մեջ՝ հրաժարվելով շնչելուց
04.10.2026 | 16:45
Պետությունը ղեկավարելու երկու ճանապարհ կա․ առաջինը՝ մարդկանց տալ հույս, աշխատանք և արժանապատվություն, որը, համաձայնեք, չափազանց հոգնեցուցիչ ու անշնորհակալ գործ է։ Երկրորդը՝ նրանց տալ վախ։ Վերջինս հանճարեղ գյուտ է. վախեցած մարդը հաց չի պահանջում, նա պահանջում է միայն թաքստոց, իսկ թաքստոց խոստանալն անհամեմատ ավելի էժան է, քան ապագա կառուցելը։
Վերջին շրջանում մեր քաղաքական միտքը հասել է բարձրագույն իմաստնության. աշխարհում ամեն ինչ հայտարարված է սպառնալիք։
Եկեղեցին սպառնալիք է, որովհետև դարերով սովորեցրել է հավատալ ինչ-որ բանի, որն ավելի բարձր է, քան օրվա քաղաքական հայտարարությունը։ Մշակույթը սպառնալիք է, որովհետև հիշողություն է արթնացնում, իսկ հիշողությունը, ինչպես հայտնի է, կատարյալ խաղաղության ամենավտանգավոր թշնամին է։ Ինքնապաշտպանությունը՝ առավել ևս. չէ՞ որ սեփական տունը պաշտպանելու ցանկությունը կարող է անհանգստացնել դրսի հարևաններին, իսկ նրանց անհանգստացնելն արդեն իսկ մահացու մեղք է։
Համոզված եմ՝ հեռու չէ այն լուսավոր օրը, երբ մեր մայրենի լեզուն նույնպես պաշտոնապես կհայտարարվի պետական անվտանգության սպառնալիք։ Չէ՞ որ հայերենի բայերը պահանջում են գործողություն, գոյականները՝ գոյություն, իսկ «արժանապատվություն» բառն ընդհանրապես հակասում է ներկայիս դիվանագիտական էթիկետին։ Lռությունը, անասնական լռությունը, ահա՛ մեր նոր ռազմավարական բառարանը։
Բայց ամենահիանալին այս ամենում հանդիսատեսն է՝ ամբոխը։ Նա ծափահարում է։ Նա լսում է, որ իր տան պատերը քանդելն արվում է հանուն իր անվտանգության, և խոր համաձայնությամբ գլխով է անում։ «Եթե տուն չունենանք, մեզ վրա ոչ ոք չի հարձակվի»,- մտածում է հպարտ քաղաքացին և ոգևորությամբ օգնում քանդել վերջին հիմնասյունը։
Այժմ մեր կյանքի գլխավոր կանոնը հետևյալն է․ անգամ ամենապայծառ, կեսօրյա արևի տակ դուք իրավունք չունեք մոռանալու մութ գիշերվա սարսափների մասին։ Արևը վտանգավոր է, այն ձեզ տեսանելի է դարձնում։ Ամենաանվտանգ տեղը մութ նկուղն է, որտեղ չկա լույս, չկա մշակույթ, չկա լեզու, և ամենակարևորը՝ չկա ապագա։
Շնորհավորում եմ. մենք վերջապես գտել ենք կատարյալ անվտանգության բանաձևը՝ դա կատարյալ չգոյությունն է։
Էմին Մարտունի
Էմին Մարտունի
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
.
.
-
Ասում են… Հայաստանում կրկին հակառուսական կեղծ և Արևմուտքի կողմից կառավարելի ալիք է ստեղծվել, թե ՀԱՊԿ-ը մեզ չօգնեց, և ՀԱՊԿ-ից պետք է դուրս գանք։ Նշում են նաև, թե Ռուսաստանը Հայաստանին անհուսալի դաշնակից է
-
Ասում են… Նա Ռուսաստանի բացահայտ թշնամի է, որը, մինչև որոշակի պահը, իշխանության գալով ստիպված էր քողարկել իր մտադրությունները, իր նպատակները։ Մենք թույլ տվեցինք մեզ «մոլորեցնել» հույսերով, թե ինչ-որ կերպ դա կանցնի-կգնա, բայց այդպես չեղավ
-
Ասում են… Հայաստանն իսկապես կատարել է իր աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ դեմքով շրջվելու դեպի Եվրոպա։ Մենք չենք կարող գործել այնպես, կարծես դա գոյություն չունի։ Մենք՝ ֆրանսիացիներս, պետք է ընդունենք այդ ընտրությունը և հավատարիմ լինենք դրան
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
Տարածաշրջանային
