Արտակարգ իրավիճակ և իրավական անորոշություն
22.10.2026 | 12:16
Հետևելով Ադրբեջանի դասալիք զինծառայողի կողմից ՀՀ պետական սահմանն անօրինական հատելու և ՀՀ քաղաքացուն զենքի գործադրմամբ առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու ողբերգական դեպքին՝ անհրաժեշտություն ենք համարում անդրադառնալ ՆԳ նախարար Արփինե Սարգսյանի՝ Շաքիում տեղի ունեցած միջադեպին ոստիկանության ծառայողների ուշ արձագանքելու վերաբերյալ մեկնաբանությանը։
Նախարարի խոսքով՝ այն պնդումները, թե դեպքի օրը ոստիկանությունն ուշ է արձագանքել, չեն համապատասխանում իրականությանը։
«Ոստիկանը գտնվել է հանգստի մեջ, երբ տուժողը զանգահարել է նրա բջջային հեռախոսահամարին և կարճ տեղեկություն փոխանցել՝ առանց մանրամասնելու տեղի ունեցածը։ Խոսքը դժվար լսելի է եղել, այդուհանդերձ, ցուցաբերելով ոստիկանին հարիր պահվածք՝ նա անմիջապես արձագանքել է և չանցած 10 րոպե՝ օպերատիվորեն հասել դեպքի վայր։ Ոստիկանի ուղղորդմամբ՝ տուժողի որդին զանգահարել է 112 օպերատիվ կառավարման կենտրոն։ Ստանդարտացված կարգի համաձայն՝ օպերատիվ խմբի մեկնումը պետք է ապահովվի 10 րոպեի ընթացքում, մինչդեռ այս դեպքում 10 րոպեում օպերատիվ խումբն արդեն եղել է տեղում»,- մանրամասնել է նախարարը։
Սակայն նախարարի այս մեկնաբանությունն ինքնին մի շարք հարցեր է առաջացնում, որոնք վերաբերում են ոչ միայն արձագանքման արագությանը, այլև ոստիկանության ծառայողի՝ ծառայությունից դուրս գտնվելու պայմաններում իր գործողությունների կարգին և իրավական երաշխիքներին։
Նախարարի այն դիտարկումից, որ ոստիկանը գտնվել է հանգստի մեջ, կարելի է ենթադրել, որ տվյալ պահին նա ծառայողական պարտականությունների կատարման մեջ չի եղել։ Սակայն առանց լրացուցիչ տեղեկությունների հնարավոր չէ միանշանակ եզրակացնել՝ խոսքը ամենամյա արձակուրդի՞, հերթափոխերի միջև հանգստի՞, թե՞ ծառայությունից դուրս գտնվելու այլ իրավիճակի մասին է։
Անկախ այդ հանգամանքից՝ անհրաժեշտ է հստակեցնել՝ նման իրավիճակում ոստիկանության ծառայողն ի՞նչ պարտականություններ ունի, ի՞նչ կարգով պետք է հաղորդի ստացված տեղեկությունը, և ինչպե՞ս պետք է ապահովվի իրավասու ստորաբաժանումների անհապաղ տեղեկացումը։
Եթե ծառայողը ծառայությունից դուրս գտնվելու ընթացքում տեղեկություն է ստանում որևէ միջադեպի մասին, ապա նա պարտավոր է այդ մասին անհապաղ զեկուցել իր ծառայության վայրի օպերատիվ հերթապահին, ինչպես նաև վերդասին։ Ընդ որում, իրավական առումով անհրաժեշտ է հստակեցնել՝ արդյոք ծառայությունից դուրս գտնվող ոստիկանը լիազորված է ինքնուրույն գործողություններ ձեռնարկել մինչև իրավասու ուժերի ժամանումը, թե՞ պարտավոր է սահմանափակվել տեղեկությունը փոխանցելով և օպերատիվ ստորաբաժանումների ժամանումն ապահովելով։
Եթե նման իրավիճակում ոստիկանության ծառայողի՝ դեպքի վայրում գտնվելը դիտարկվեր որպես ծառայողական պարտականությունների կատարումից դուրս գործողություն, ապա ադրբեջանցի զինծառայողի վնասազերծման ընթացքում վերջինիս մահվան դեպքում կարող էր առաջանալ նաև ոստիկանության ծառայողի կողմից պաշտոնեական լիազորություններն անցնելու հարցը։
Իհարկե, ոստիկանության ծառայողի՝ արտակարգ իրավիճակին արագ արձագանքելը և քաղաքացուն օգնություն ցուցաբերելու պատրաստակամությունը կարող են գնահատվել որպես քաղաքացիական բարձր պատասխանատվության դրսևորում։ Սակայն այդ հանգամանքը չի վերացնում ծառայողական գործողությունների պատշաճ կազմակերպման և իրավական հստակ ընթացակարգերի անհրաժեշտությունը։
Մյուս կողմից՝ եթե ոստիկանության ծառայողը հանգստի ժամանակահատվածում մեկներ դեպքի վայր, ապա կարող էր առաջանալ նաև նրա գործողությունների կազմակերպման և իրավաչափության գնահատման անհրաժեշտություն, հատկապես եթե վերջինս դեպքի վայրում զոհվեր։ Իսկ եթե օպերատիվ ծառայությունները ժամանակին տեղեկացված չլինեին, դա կարող էր բացասաբար անդրադառնալ արձագանքման կազմակերպման վրա՝ քաղաքացիներին թողնելով լրացուցիչ վտանգների առջև։
Հետևաբար, նախարարի ներկայացրած հանգամանքները բավարար հիմք չեն հանդիսանում ոստիկանության ծառայողների գործունեությանը իրավաչափ գնահատական տալու համար։
Մեր գնահատմամբ՝ այս միջադեպը և նախարարի մեկնաբանությունը հիմք են տալիս հարց բարձրացնելու ոստիկանության ծառայողների՝ ծառայությունից դուրս գտնվելու ժամանակ արտակարգ իրավիճակներում գործելու իրավաչափության վերաբերյալ։
Ոստիկանության համակարգի արդյունավետությունը չի կարող չափվել միայն դեպքի վայր հասնելու րոպեների քանակով։ Այն ենթադրում է նաև ծառայողական պարտականությունների հստակ բաշխում, օպերատիվ հաղորդակցության պատշաճ կազմակերպում, ծառայողների իրավական պաշտպանության երաշխիքներ և, ամենակարևորը, քաղաքացիների անվտանգության ապահովում։
Մինչդեռ, երբ նախարարի մեկնաբանությունը նոր հարցեր է առաջացնում՝ դրանց պատասխանները տալու փոխարեն, հանրության մոտ կարող են հիմնավոր կասկածներ առաջանալ համակարգի կազմակերպվածության և կառավարման արդյունավետության վերաբերյալ։
Այս դեպքը ևս մեկ անգամ հարցականի տակ է դնում Արփինե Սարգսյանի՝ ՆԳ նախարարի պաշտոնում իրականացվող աշխատանքի արդյունավետությունը։
ՀՀ պահեստազորի զինծառայողների նախաձեռնություն
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
.
.
-
Ասում են… Հայաստանում կրկին հակառուսական կեղծ և Արևմուտքի կողմից կառավարելի ալիք է ստեղծվել, թե ՀԱՊԿ-ը մեզ չօգնեց, և ՀԱՊԿ-ից պետք է դուրս գանք։ Նշում են նաև, թե Ռուսաստանը Հայաստանին անհուսալի դաշնակից է
-
Ասում են… Նա Ռուսաստանի բացահայտ թշնամի է, որը, մինչև որոշակի պահը, իշխանության գալով ստիպված էր քողարկել իր մտադրությունները, իր նպատակները։ Մենք թույլ տվեցինք մեզ «մոլորեցնել» հույսերով, թե ինչ-որ կերպ դա կանցնի-կգնա, բայց այդպես չեղավ
-
Ասում են… Հայաստանն իսկապես կատարել է իր աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ դեմքով շրջվելու դեպի Եվրոպա։ Մենք չենք կարող գործել այնպես, կարծես դա գոյություն չունի։ Մենք՝ ֆրանսիացիներս, պետք է ընդունենք այդ ընտրությունը և հավատարիմ լինենք դրան
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
Տարածաշրջանային
Թեհրանը չի ընդունում ամերիկյան պայմանները
Թեհրանը մերժել է Վաշինգտոնի պահանջները՝ կապված միջուկային ծրագրի հետ, չնայած նոր լայնածավալ ամերիկյան հարվածի հնարավորության մասին նախազգուշացումներին։Մերձավորարևելյան լրատվամիջոցների հաղորդմամբ՝ Պակիստանի պաշտպանության ուժերի գլխավոր հրամանատար Ասիմ Մունիրն Իրանի ղեկավարությանն է փոխանցել ԱՄՆ-ի պահանջ-առաջարկների փաթեթը...
