Պայքարը պետության իմունիտետն է
22.10.2026 | 13:02
Պատկերացնենք մի օրգանիզմ, որը չունի իմունային համակարգ։ Այն կարող է որոշ ժամանակ ապրել, որոշակի աճել նույնիսկ, բայց չունի արտաքին վտանգները ճանաչելու և դրանց դիմադրելու կարողություն։ Նրա գոյությունը կախված է դառնում ոչ թե սեփական պաշտպանունակությունից, այլ այն հանգամանքից, թե երբ և ինչպիսի վտանգ կհայտնվի։
Պետության դեպքում էլ գրեթե նույնն է։
Պայքարը պետության իմունիտետն է։ Այն չի նշանակում մշտական պատերազմ, այլ սեփական գոյությունը, ինքնիշխանությունը, ազգային շահերն ու արժանապատվությունը պաշտպանելու կամք և կարողություն։
Երբ պայքարը ներկայացվում է որպես խաղաղության հակառակորդ, դիմադրությունը՝ որպես պատերազմի հրահրում, իսկ զիջումը՝ որպես քաղաքական իմաստնություն, հասարակությունը կարող է սկսել հավատալ, թե հնարավոր է անվերջ նահանջել, հրաժարվել սեփական շահերից և միաժամանակ ապահով ու խաղաղ ապրել։
Սակայն խաղաղությունը պարզապես պատերազմի բացակայությունը չէ։ Այն նաև սեփական անվտանգությունն ապահովելու, արտաքին ճնշումներին դիմադրելու և ապագան ինքնուրույն որոշելու կարողությունն է։
Հասարակության մի զգալի հատվածը, որը հոգնել է պայքարից և պատրաստ է հրաժարվել սեփական շահերը պաշտպանելու կամքից՝ հանուն հանգստության, իշխանության համար դառնում է քաղաքական հենարան։ Բավական է մարդկանց համոզել, որ այլընտրանքը նոր պատերազմն է, իսկ ցանկացած դիմադրություն վտանգում է իրենց բաղձալի խաղաղությունը։
Այս տրամաբանությունը դրսևորվում է նաև ՏԻՄ ընտրությունների ընկալման մեջ։ Մեզ հաճախ փորձում են համոզել, թե տեղական ինքնակառավարման ընտրությունները քաղաքական բնույթ չունեն, թե խոսքը միայն փողոցների ասֆալտապատման, բակերի բարեկարգման, աղբահանության ու համայնքային խնդիրների լուծման մասին է։
Իհարկե, համայնքի բարեկարգումը կարևոր է։ Բայց համայնքը մեկուսացված տարածք չէ, իսկ համայնքային իշխանությունը՝ քաղաքականությունից դուրս գտնվող տեխնիկական ծառայություն։
ՏԻՄ ընտրություններն էլ վերաբերում են իշխանության ձևավորմանը, հանրային ռեսուրսների կառավարմանը, որոշումների կայացմանը և, ի վերջո, հասարակության՝ սեփական կյանքը կազմակերպելու կարողությանը։ Դրանք նաև արտացոլում են, թե քաղաքացին ինչպես է պատկերացնում իշխանության պատասխանատվությունը և իր մասնակցությունը հանրային կյանքին։
Երբ քաղաքական ընտրությունը հանգեցնում են միայն բարեկարգման հարցերի, իսկ պետական ու ազգային խնդիրները դուրս են մղվում հանրային քննարկումից, քաղաքականությունը աստիճանաբար զրկվում է իր բովանդակությունից։ Քաղաքացին սկսում է իշխանությունը գնահատել ոչ թե միայն նրա համար, թե ինչպիսի ապագա է այն կառուցում, այլև այն բանի համար, թե ինչ է անում իր անմիջական շրջապատում՝ առանց հարցնելու, թե ինչ համակարգի մաս է ինքը, և ուր է այդ համակարգը տանում երկիրը։
Այսպես հանրային կյանքը կարող է վերածվել առանձին, իրարից անջատ խնդիրների լուծման, մինչդեռ դրանց հիմքում ընկած պետական ու ազգային հարցերը մնում են ստվերում։
Պետության իմունիտետը միայն զենքը չէ։ Այն ազգային գիտակցությունն է, քաղաքական կամքը, պատմական հիշողությունը և սեփական շահերը ճանաչելու ու պաշտպանելու ունակությունը։
Պետությունը կարող է գոյատևել որոշ ժամանակ՝ առանց պայքարի, բայց չի կարող անվերջ պահպանել իր ինքնիշխանությունը՝ առանց այն պաշտպանելու կամքի։
Խաղաղ ապագան պետք է ոչ միայն ցանկանալ, այլև ապահովել։ Հակառակ դեպքում հասարակությունը կարող է մի օր հասկանալ, որ հանուն խաղաղության պատրանքի հրաժարվել է հենց այն ամենից, ինչն այդ խաղաղությունը պետք է պաշտպաներ։
Պայքարը պետության իմունիտետն է։ Իսկ իմունիտետը կորցրած պետության համար ուրիշներն են որոշում՝ ինչն է վտանգ, ինչն է խաղաղություն, ինչից պետք է հրաժարվել և, ի վերջո, ինչ ապագա պետք է ունենալ։
Գևորգ Կարապետյան
Գևորգ Կարապետյան
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
.
.
-
Ասում են… Հայաստանում կրկին հակառուսական կեղծ և Արևմուտքի կողմից կառավարելի ալիք է ստեղծվել, թե ՀԱՊԿ-ը մեզ չօգնեց, և ՀԱՊԿ-ից պետք է դուրս գանք։ Նշում են նաև, թե Ռուսաստանը Հայաստանին անհուսալի դաշնակից է
-
Ասում են… Նա Ռուսաստանի բացահայտ թշնամի է, որը, մինչև որոշակի պահը, իշխանության գալով ստիպված էր քողարկել իր մտադրությունները, իր նպատակները։ Մենք թույլ տվեցինք մեզ «մոլորեցնել» հույսերով, թե ինչ-որ կերպ դա կանցնի-կգնա, բայց այդպես չեղավ
-
Ասում են… Հայաստանն իսկապես կատարել է իր աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ դեմքով շրջվելու դեպի Եվրոպա։ Մենք չենք կարող գործել այնպես, կարծես դա գոյություն չունի։ Մենք՝ ֆրանսիացիներս, պետք է ընդունենք այդ ընտրությունը և հավատարիմ լինենք դրան
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
Տարածաշրջանային
Թեհրանը չի ընդունում ամերիկյան պայմանները
Թեհրանը մերժել է Վաշինգտոնի պահանջները՝ կապված միջուկային ծրագրի հետ, չնայած նոր լայնածավալ ամերիկյան հարվածի հնարավորության մասին նախազգուշացումներին։Մերձավորարևելյան լրատվամիջոցների հաղորդմամբ՝ Պակիստանի պաշտպանության ուժերի գլխավոր հրամանատար Ասիմ Մունիրն Իրանի ղեկավարությանն է փոխանցել ԱՄՆ-ի պահանջ-առաջարկների փաթեթը...
