«Երրորդ փորձի» առասպելը
23.10.2026 | 10:46
Նիկոլ Փաշինյանը ԵԱՏՄ անդամ չորս երկրների՝ Ռուսաստանի, Բելառուսի, Ղազախստանի և Ղրղզստանի հրապարակած զեկույցը ներկայացնում է որպես Հայաստանի անկախության դեմ ուղղված հերթական դավադրության դրսևորում։
Ըստ նրա՝ սա Հայաստանում ներքաղաքական անկայունություն հրահրելու երրորդ փորձն է, որի վերջնական նպատակը Հայաստանի նկատմամբ վերահսկողություն հաստատելն ու մեր պետությանը նախ դե ֆակտո, ապա նաև դե յուրե անկախությունից զրկելն է։
Փաշինյանի մեկնաբանությամբ՝ առաջին փորձը տեղի է ունեցել 2023 թվականին՝ Արցախի հայաթափման ժամանակ, երկրորդը՝ 2026 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների ընթացքում, իսկ երրորդը նախապատրաստվում է հիմա։
Գործ ունենք սեփական արտաքին քաղաքականության հետևանքների համար պատասխանատվությունից խուսափելու հերթական ամոթալի փորձի հետ։
ԵԱՏՄ զեկույցում ներկայացված տնտեսական գնահատականների արժանահավատությունը, ինչպես նաև Հայաստանի նկատմամբ հնարավոր սահմանափակումների իրավաչափությունը կարող են և պետք է դառնան առարկայական քննարկման թեմա։ Հեռու եմ այն մտքից, որ որևէ զռկույց պետք է ընդունել որպես «հալած յուղ»:
Սակայն այս ամենը չի կարող ստվերել այն իրողությունը, որ տարիներ շարունակ Փաշինյանի իշխանությունը վարել է արտաքին քաղաքականություն, որի հռչակված նպատակները հաճախ հակասել են Հայաստանի տնտեսական կախվածություններին և անվտանգության համակարգի իրական կառուցվածքին։
Հայաստանը շարունակում է օգտվել ԵԱՏՄ տնտեսական հնարավորություններից, մինչդեռ իշխանությունը հայտարարում է եվրոպական ինտեգրման հեռանկարի մասին՝ հանրությանը չներկայացնելով վերակողմնորոշման իրատեսական ճանապարհային քարտեզ, հնարավոր տնտեսական կորուստները փոխհատուցելու և դրանց հետևանքները մեղմելու հստակ մեխանիզմներ։
Երբ այդ ամենը հարուցել է համապարփակ քաղաքական ճգնաժամ, Փաշինյանը փորձում է դրա ողջ պատասխանատվությունը բարդել Ռուսաստանի վրա։ Ընդ որում, վարչապետի այն պնդումը, թե ԵԱՏՄ զեկույցում տնտեսական բաղադրիչ ընդհանրապես գոյություն չունի, պրիմիտիվ ու մանիպուլյացիոն պնդում է, որի միակ նպատակը հասարակությանը մոլորեցնելն է:
Առանձնապես ուշագրավ է 2023 թվականի արցախյան ողբերգության վերաբերյալ Փաշինյանի մեկնաբանությունը։
Անդրադառնալով Արցախի հայաթափմանը՝ նա իր քաղաքական մեղադրանքների հիմնական հասցեատեր է դարձնում ռուսական խաղաղապահ առաքելությունը՝ փաստացի երկրորդ պլան մղելով Ադրբեջանի անմիջական պատասխանատվությունը։
Որևէ ողջամիտ մարդ արցախյան ողբերգության հարցում չի անտեսում Ռուսաստանի պատասխանատվությունը. այս և այլ զգայուն հարցերն անպայման ու անպատճառ պետք է դառնան հայ-ռուսական քննարկումների մաս:
Սակայն անառարկելի է, որ 2023 թվականի սեպտեմբերին Արցախի դեմ ռազմական գործողություններ իրականացնողն Ադրբեջանն էր, որն էլ կրում է արցախահայության բռնի տեղահանման հիմնական պատասխանատվությունը։
Մինչդեռ Փաշինյանի մեկնաբանության առանցքում ոչ թե Ադրբեջանի գործողություններն են, այլ Ռուսաստանի ենթադրյալ մտադրությունը՝ արցախահայության տեղահանությունն օգտագործելու Հայաստանում իշխանափոխություն իրականացնելու նպատակով։
Այսպիսով, ազգային ողբերգությունը տեղավորվում է Փաշինյանի իշխանության պահպանման շուրջ կառուցված քաղաքական պատումի մեջ։ Արցախի կորուստը ներկայացվում է ոչ թե Հայաստանի պետական քաղաքականության և անվտանգության համակարգի աղետալի ձախողման համատեքստում, այլ որպես Փաշինյանի իշխանության դեմ կազմակերպված դավադրության դրվագ։ Սա սեփական պատասխանատվությունը երկրորդ պլան մղելու փորձ է(ընդ որում, Փաշինյանը «մոռացել» է իր բազմաթիվ հայտարարությունների մասին, որոնց իմաստն այն է, որ Արցախը թոկ է եղել Հայաստանի վզին՝ կաշկանդելու համար մեր անկախությունը):
2026 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների վերաբերյալ Փաշինյանն, ըստ էության, վերարտադրում է Ռուսաստանից եկող «հիբրիդային պատերազմի» մասին նախկինում շրջանառված թեզը։
Դարձյալ քարոզչական «փրփուր»՝ զրո փաստական հենքով:
Փաստորեն, իշխանությունն իրեն է վերապահում իրավունք՝ որոշելու, թե ով է պաշտպանում Հայաստանի անկախությունը, և ով է գիտակցաբար կամ անգիտակցաբար սպասարկում արտաքին ուժերի շահերը։
Սա վտանգավոր քաղաքական տրամաբանություն է, որի հետևանքով անկախության պաշտպանության գաղափարը կարող է վերածվել ներքաղաքական մրցակիցներին վարկաբեկելու, քաղաքական բազմակարծությունը սահմանափակելու և հասարակության ներսում նոր բաժանարար գծեր ձևավորելու գործիքի։
Փաշինյանի հայտարարությունները պետք է դիտարկել նաև արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների հնարավորության մասին նրա երեկվա ակնարկի համատեքստում։
Այս հանգամանքը հիմք է տալիս ենթադրելու, որ Փաշինյանն արդեն սկսել է նոր ընտրական կամպանիայի քաղաքական նախապատրաստությունը։ Մեծ է հավանականությունը, որ դրա «գաղափարական» առանցքը կրկին դառնալու է հակառուսականությունը։
Եթե նախորդ ընտրություններում Փաշինյանը քաղաքական մրցակցությունը կառուցում էր «խաղաղություն կամ պատերազմ» կեղծ երկընտրանքի վրա, ապա առաջիկայում դրան ավելանալու է նոր՝ «անկախություն կամ Ռուսաստանի վերահսկողություն» դարձյալ կեղծ երկընտրանքը։ Երկու դեպքում էլ քաղաքական տեխնոլոգիան նույնն է՝ բովանդակային, ծրագրային մրցակցությունը փոխարինել հասարակության վախերի ընտրական շահագործմամբ։
Փաշինյանի քաղաքականության մեջ խաղաղությունը ոչ թե ինքնուրույն ռազմավարական նպատակ է, այլ միջոց՝ Հայաստանի աշխարհաքաղաքական վերակողմնորոշումն առաջ տանելու և դրա շուրջ հասարակական աջակցություն ապահովելու համար։
Փաշինյանի քաղաքականության առանցքային հակասությունն այն է, որ արտաքին քաղաքական յուրաքանչյուր նոր ճգնաժամ ներկայացվում է որպես իր իշխանության դեմ ուղղված դավադրություն, իսկ այդ ճգնաժամի առաջացման հարցում սեփական քաղաքականության պատասխանատվության քննարկումը դուրս է մղվում հանրային օրակարգից։
Հայաստանի անկախությունն ու գործող իշխանության քաղաքական վերարտադրությունը նույնական հասկացություններ չեն։ Հայաստանի անկախության պաշտպանությունը չի կարող նույնացվել Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության պահպանման հետ: Ճիշտ հակառակը՝ ուժեղ պետության տեսլականը հուշում է, որ իշխանությունը չի կարող խուսափել սեփական քաղաքականության հետևանքների համար պատասխանատվությունից։
Սուրեն Սուրենյանց
Սուրեն Սուրենյանց
Հեղինակի նյութեր
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
.
.
-
Ասում են… Հայաստանում կրկին հակառուսական կեղծ և Արևմուտքի կողմից կառավարելի ալիք է ստեղծվել, թե ՀԱՊԿ-ը մեզ չօգնեց, և ՀԱՊԿ-ից պետք է դուրս գանք։ Նշում են նաև, թե Ռուսաստանը Հայաստանին անհուսալի դաշնակից է
-
Ասում են… Նա Ռուսաստանի բացահայտ թշնամի է, որը, մինչև որոշակի պահը, իշխանության գալով ստիպված էր քողարկել իր մտադրությունները, իր նպատակները։ Մենք թույլ տվեցինք մեզ «մոլորեցնել» հույսերով, թե ինչ-որ կերպ դա կանցնի-կգնա, բայց այդպես չեղավ
-
Ասում են… Հայաստանն իսկապես կատարել է իր աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ դեմքով շրջվելու դեպի Եվրոպա։ Մենք չենք կարող գործել այնպես, կարծես դա գոյություն չունի։ Մենք՝ ֆրանսիացիներս, պետք է ընդունենք այդ ընտրությունը և հավատարիմ լինենք դրան
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
Տարածաշրջանային
Թեհրանը չի ընդունում ամերիկյան պայմանները
Թեհրանը մերժել է Վաշինգտոնի պահանջները՝ կապված միջուկային ծրագրի հետ, չնայած նոր լայնածավալ ամերիկյան հարվածի հնարավորության մասին նախազգուշացումներին։Մերձավորարևելյան լրատվամիջոցների հաղորդմամբ՝ Պակիստանի պաշտպանության ուժերի գլխավոր հրամանատար Ասիմ Մունիրն Իրանի ղեկավարությանն է փոխանցել ԱՄՆ-ի պահանջ-առաջարկների փաթեթը...
