Աշոտ Երկաթ. 20-ամյա արքան, որ 300 հոգով երկիր վերակերտեց
28.10.2026 | 11:47
300 հոգի, սոված, բոլոր կողմերից շրջապատված արաբներով: Աշոտ Բ-ն բանակ չուներ. նա ուներ միայն հավատ:
921 թվականին, Սևանա լճի ափին, ճակատամարտից առաջ նա ծնկի եկավ ցեխի մեջ՝ խաչքարի առջև։ Եվ նրա զինվորները ծնկի եկան։ Նրանք չէին աղոթում հաղթանակի համար. նրանք աղոթում էին Հայաստանի համար։
Երբ նա ջախջախեց արաբներին Սևանի սառցե ջրերում, խնջույք չարեց։ Նա կրկին ծնկի եկավ. պատռված, արյունոտ զրահով նա գոհություն էր հայտնում Աստծուն։ Դրա համար նրան անվանեցին Երկաթ: Ոչ թե այն պատճառով, որ երկաթե զրահ ուներ, այլ այն պատճառով, որ երկաթե հավատ ուներ: 300 հոգով նա կայսրություն բարձրացրեց, որովհետև Աստված 301-րդն էր։
Սա Հայաստանի ամենակինեմատոգրաֆիկ թագավորն է։
Անդունդի եզրին գտնվող երկիրը
9-րդ դարի վերջ և 10-րդ դարի սկիզբ. Հայաստանը նոր-նոր էր վերականգնել իր թագավորությունը 400 տարվա արաբական լծից հետո։ Բագրատունյաց դինաստիայի առաջին արքան՝ Աշոտ Ա-ն, մահացել էր, իսկ նրա որդուն՝ Սմբատ Ա-ին, արաբները գերեվարել և դաժանաբար խոշտանգել էին Դվինում: Մեկ տարի շարունակ նրան տանջեցին, բայց նա չհանձնվեց ու նահատակվեց հանուն հայրենիքի։
Եվ ահա գահ է բարձրանում նրա որդին՝ Աշոտ Բ-ն։ Նա ընդամենը 20 տարեկան է։ Երկիրը փաստացի գոյություն չունի. բանակը ջախջախված է, գանձարանը՝ դատարկ, նախարար-իշխանների կեսը դավաճանել ու անցել է Դվինում նստած արաբ ոստիկան (էմիր) Յուսուֆի կողմը, որը Հայաստանը համարում էր իր նահանգը։
Աշոտը ապաստանում է Սևանի կղզում ու լեռներում՝ ունենալով ընդամենը մի քանի հարյուր հավատարիմ մարտիկ։ Արաբները ծիծաղում էին նրա վրա՝ անվանելով «փախստական իշխանիկ՝ առանց հողի»։
Սևանի հռչակավոր ծուղակը
Սակայն երիտասարդ արքան այլ ծրագիր ուներ։ 921 թվականին Յուսուֆը (իր զորահրամանատար Բեշիրի գլխավորությամբ) հսկայական բանակ է ուղարկում՝ Սևանա լճի մոտ Աշոտին վերջնականապես ջախջախելու համար։ Արաբների կողմից կռվում էին հազարավոր հեծյալներ, իսկ Աշոտի մոտ մի բուռ մարդիկ էին։
Աշոտը հրամայում է գիշերը իր մարդկանց նավակներով տեղափոխել Սևանի կղզի: Առավոտյան արաբները, տեսնելով, որ հայերը կղզում են, փորձում են նավակներով ու ծանծաղուտով առաջանալ։ Սակայն Սևանում ջուրը սառցե է նույնիսկ ամռանը, իսկ ափամերձ տիղմը կլանում է արաբական ձիերին: Այդ պահին Աշոտը նշան է տալիս, և հայ աղեղնավորները նավակներից անողոք հարվածներ են հասցնում հակառակորդին, իսկ լեռներում թաքնված հայկական հեծելազորը երկու կողմից շրջանցում և հարվածում է թշնամուն։
Արաբները հայտնվում են ջրային ծուղակի մեջ և խուճապահար նահանջում: Արաբական զորքը գլխովին ջախջախվում է, իսկ Բեշիրը հազիվ է փախչում: Այս փառահեղ հաղթանակից հետո ժողովուրդը թագավորին տվեց «Երկաթ» մականունը։
15 տարվա անդադար պայքար
Այդ հաղթանակից հետո նա կռվեց ևս 15 տարի՝ առանց դադարի։ Կռվեց արաբների դեմ, դավաճան իշխանների դեմ, Բյուզանդիայի դեմ, որը նույնպես ձգտում էր պատառ պոկել Հայաստանից։ Նա կորցրեց մայրաքաղաքը, կորցրեց ընտանիքը, իր յուրայինները երկու անգամ դավաճանեցին նրան, բայց նա ամեն անգամ ոտքի էր կանգնում ու վերադառնում։ Եվ նա վերականգնեց Հայաստանի անկախությունը։
Երբ նա մահացավ 929 թվականին (որոշ աղբյուրներով՝ 928-ին), Հայաստանը կրկին միասնական պետություն էր՝ Սևանից մինչև Արաքս՝ ամուր բանակով, կայացած թագավորությամբ և հարևանների հարգանքով։
Նրա ժամանակակիցները գրում էին․ «Նա քնում էր թամբի վրա, ուտում էր չոր հաց և երկեք չէր ժպտում, քանի դեռ թշնամին իր հողի վրա էր»։
Ահա այդպիսի արքա էր նա։ Թեև ոչ ծովից ծով կայսրություն ստեղծած Տիգրան Մեծ, այլ մի 20-ամյա տղա, ով իր երկաթե հավատքով ու 300 հոգով մոխիրներից հարություն տվեց Հայաստանին։
«Этический Индивидуализм-Էթիկական Անհատապաշտություն» ՖԲ էջից
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
.
.
-
Ասում են… Հայաստանում կրկին հակառուսական կեղծ և Արևմուտքի կողմից կառավարելի ալիք է ստեղծվել, թե ՀԱՊԿ-ը մեզ չօգնեց, և ՀԱՊԿ-ից պետք է դուրս գանք։ Նշում են նաև, թե Ռուսաստանը Հայաստանին անհուսալի դաշնակից է
-
Ասում են… Նա Ռուսաստանի բացահայտ թշնամի է, որը, մինչև որոշակի պահը, իշխանության գալով ստիպված էր քողարկել իր մտադրությունները, իր նպատակները։ Մենք թույլ տվեցինք մեզ «մոլորեցնել» հույսերով, թե ինչ-որ կերպ դա կանցնի-կգնա, բայց այդպես չեղավ
-
Ասում են… Հայաստանն իսկապես կատարել է իր աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ դեմքով շրջվելու դեպի Եվրոպա։ Մենք չենք կարող գործել այնպես, կարծես դա գոյություն չունի։ Մենք՝ ֆրանսիացիներս, պետք է ընդունենք այդ ընտրությունը և հավատարիմ լինենք դրան
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
Տարածաշրջանային
ԱՄՆ-ի նախագահը հրաժարվել է անցած հանգստյան օրերին Իրանին հարվածելու մտքից, բայց չի բացառել ռազմական ուժի հետագա կիրառումը
Անցած հանգստյան օրերին Իրանը, տարածաշրջանը (և ոչ միայն…) լարված սպասման մեջ էին: ԱՄՆ-ի նախագահ Դոնալդ Թրամփը ցանկացած պահի կարող էր Ամերիկյան Բանակին Իրանի վրա հարձակման հրաման տալ:Իրադարձություններին հետևող Գագիկ Համբարյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել էր.
«Իրավիճակն Իրանի շուրջ կտրուկ սրվում է...
