Պտուղներից ճանաչեք նրանց

Ներկա օրերին ականատես ենք լինում ամենօրյա նախընտրական քարոզարշավին, ուր ամեն կուսակցություն կամ տվյալ կուսակցությունը ներկայացնող անձ հավաստիացնում է իր ուղենշած ճանապարհի ճշմարտությունը և բարեկեցիկ ապագայի տեսլականը: Ընտրարշավի առաջամարտիկները շռայլորեն խոստումներ են տալիս, որոնք, ինչպես պատմությունն է ցույց տալիս, հիմնականում այդպես էլ մնում են տեսական մակարդակում: Այստեղից էլ բխում է այն հանգամանքը, որ ժողովուրդը չի վստահում տեսականորեն խոստումներ առաջարկող քաղաքական անձերին կամ կուսակցություններին: Արդ, քաղաքական ուժերը ներկայումս վստահության պակասը փորձում են լրացնել հավատի գաղափարախոսական կարգախոսներով` անուղղակի ցույց տալով, որ իրենք այնքան էլ վստահելի ու հավատի արժանի չեն եղել, քանի որ սոցիալ-քաղաքական, աստվածաբանական տեսանկյունից հավատի արժևորումը կայանում է նրանում, որ արդեն իսկ քո գործով ու վարքով ապացուցել և համապատասխանում ես այդ հավատի էթիկայի կանոններին: ՈՒստի, գաղափարաբանական տեսանկյունից այս կարգախոսներն արդեն իսկ ձախողված կարգախոսներ են, որոնք հետագայում, առավել ևս թերությունների ու սխալների դեպքում, տվյալ կուսակցությունները դարձնելու են ոչ վստահելի:

Այնուամենայնիվ, այս շռայլ ու գայթակղիչ խոստումներ առաջարկող անձանցից կամ կուսակցություններից որի՞ն հավատալ կամ ո՞ւմ ընտրել: Նշանավոր փիլիսոփա Արիստոտելը դեռևս անտիկ դարաշրջանում ասել է, թե կատարելապես անհնար է գործել հասարակական կյանքում` չլինելով որոշակի բարոյական հատկությունների կրող, արժանի մարդ: Լինել արժանի մարդ նշանակում է օժտված լինել բարոյական առաքինություններով: Իսկ այն մարդը, ով ուզում է մասնակից լինել հասարակական-քաղաքական կյանքին, պետք է լինի առաքինի վարքի տեր: Կարծում եմ, նշանավոր փիլիսոփայի վերոհիշյալ մտքերը պիտի ուղղորդեն հայ մարդուն իր ընտրությունը ճիշտ կատարելու համար: Այդուհանդերձ, ցավալիորեն պետք է նշել, որ մեր հասարակության ստվար մի հատված չի գտնվում լուսավոր այն մակարդակում, որ ընտրություն կատարի իր և իր երեխաների ապագայի համար, այլ կատարում է տվյալ վայրկյանի, պահի նյութական ակնկալիքի համար: Իսկ բնության օրենքը գործում է անխախտ, որ, ինչ ցանում ես, այդ էլ հնձում ես: Բնականաբար, այդօրինակ վարքագծի ընտրությունը ծնելու է այնպիսի պտուղներ, որոնք հայ իրականության կյանքը չեն դարձնելու բարեկեցիկ և ապահով: Մյուս կողմից` քաղաքական ուժերի վկայակոչած ազատ և արդար ընտրություններն այդպես էլ չեն դառնում իրականություն: Իսկ որտեղ կեղծվում է ընտրության իրավունքը, այնտեղ ոտնահարվում է մարդու արժանապատվությունը, որը լիովին հակառակ է քրիստոնյայի բարոյական կեցվածքին, ով իր այս արարքով պատասխանատու է առաջին հերթին Աստծո առաջ` խախտելով մարդուն Արարչի պարգևած ազատ ընտրության իրավունքը: Քանի դեռ հասարակության մեջ գերակայում են արժեքներ, որոնք հակադիր են քրիստոնեական էթիկայի կացութաձևերին, փոփոխություններ ակնկալելն անիմաստ է: Այս պարագայում ամեն անգամ հասարակությունը, խոսելով ժողովրդավարությունից, Քրիստոսին խաչն է բարձրացնում, ինչպես ժամանակին խավարի մեջ թաղված հրեա ժողովրդի ձայնի իրավունքը Քրիստոսին տարավ դեպի Գողգոթա: Մենք` հայերս, իբրև հավաքականություն, մեր ընտրությունը կատարում ենք նույն կերպ` չունենալով աստվածային կամքի օրհնությունն ու բարեհաճությունը և դասեր չքաղելով մեր պատմությունից: Արդ, այս ընտրություններից հետո էլ, բարեկեցիկ ու լուսավոր Հայաստան տեսնելու հավատը դեռևս մնում է մռայլված ու մշուշոտ և երկրի ապագան Աստծո կողմից անտեսված: Սակայն հոգևոր հայրերի վկայություններն արթնացնում են լույսի այդ հույսն ու տեսլականը, որոնք նշմարվում են ներկայիս փոքրաթիվ երիտասարդ անհատների մեջ և հիմք ստեղծում տեսնելու արդար ու ապահով Հայաստանի իրական եզրագիծը: ՈՒստի, ամեն հայ անհատ, որպես քրիստոնյա, իր ընտրությունը պիտի կատարի իր խղճի ներգործությամբ, որովհետև մարդու քրիստոնեական աշխարհընկալումը պատասխանատվությամբ առաջնորդվելու քաղաքականության բարոյագիտական հենքն է: Ընտրարշավում մարդու համար ուղղորդիչ չափանիշ կարող են հանդիսանալ սուրբգրային խոսքերը, թե պտուղներից ճանաչեք նրանց և ձեր ընտրությունը կատարեք այն անձանց կամ կուսակցությունների համար, որոնք իրենց մեջ իրապես կրում են լույսի պտուղները, «Քանզի լույսի պտուղներն են բարությունը, արդարությունը և ճշմարտությունը» (Եփես. 5.9):

Հովհաննես ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ

«Երիտասարդ գիտնականների և ասպիրանտների միավորում» ՀԿ-ի սոցիալ-քաղաքական աստվածաբանության բաժնի պատասխանատու

Մեկնաբանություններ