Հաճախ ասեք. «Աստված Օրհնի» նրանց, ում հետ ներդաշնակ չի ձեր հարաբերությունը. կամ նրանց, ում կամենում եք օգնել: Ասեք այս, սրտանց ցանկանալով, որ հաջողության, ուրախության և օրհնության անձրևներ տեղան նրանց վրա:

Ամենակա՛լ Աստված, արարիչ եւ խնամող եւ պահպանող բոլոր արարածների, դու, որ քո օրհնյալ կամքով սքանչելի կերպով ստեղծեցիր ու կազմեցիր ինձ եւ քո մեծ նախախնամությամբ պահեցիր` ծննդյանս օրից մինչեւ այսօր, բավարարելով իմ բոլոր կարիքները: Օրհնում եւ փառավորում եմ քո անբավ գթությունը, երկնաւո՛ր Հայր եւ շնորհակալություն եմ հայտնում քեզ: Օրհնիր իմ այս տարվա ընթացքը եւ զորացրու հոգիս, որպեսզի հրաժարվեմ չար գործերից եւ կյանքիս մնացյալ օրերն անցկացնեմ բարեգործությամբ ու Քո պատվիրանների պահպանությամբ՝ ապրելով աստվածահաճո կյանքով ու բարեպաշտությամբ, քո՛ փառքի համար։ Քանզի Քեզ՝ Որդու եւ Ս. Հոգուդ հետ միասին վայել է փառք, իշխանություն եւ պատիվ.

1915 թվականի մայիսի 24-ին երեք պետությունները՝ Ֆրանսիան, Ռուսաստանը, Մեծ Բրիտանիան տարածեցին համատեղ հայտարարություն, նրանք հայ ժողովրդի նկատմամբ կատարվածը բնորոշվեցին որպես «հանցագործություն մարդկության և քաղաքակրթության դեմ», և թուրքական կառավարությանը համարեցին հանցագործության համար պատասխանատու:

Ինֆանտիլ հասարակություն, հանցագործ ջոջեր: Ճշմարտության մասին լռող կուսակցական լրագրողներ, HSBC բանկի ավանդային հաշիվների վրա դողացող միլիարդատեր ընդդիմադիրներ:

Դուռեն չկարողացավ մատներով հողը փորել և միայն խճերով շտապ ծածկեց սովից հենց նոր մահացած աղջկա դիակը: Մի մազափունջ հասցրեց կտրել ու գրպանում պահել: ՈՒզում էր երկնքին նայել ու էլի փառք տալ, որ գերդաստանի քառասուն հոգուց գոնե տղան փրկվել է, բայց օդում աչքերը սառեցին։ Ձորաբերանով դեպի իրեն էին արշավում մի քանի ասկյար: Դուռեն տղային շտապ թաքցրեց մացառուտում, թաշկինակը մտցրեց բերանը, որ ձայն չհանի: Հետո սկսեց ավելի դանդաղ քայլել, իբր չի նկատել ասկյարներին:

Մինչ ԱԺ ամբիոնից վարչապետը հայ մեծանուն բանաստեղծներին, դասականներին, պատմաբաններին, առակագիրներին է ցիտում, հիմա էլ ավետարանից սաղմոսներ «շռայլում», Արարատի ու Արագածի իբր գովքն անում, բայց ենթատեքստերով այլ բան հասկացնում, Ադրբեջանը Բերձորում հսկիչ-անցագրային կետ է տեղադրում:

Ջահել էի, Վանի Աղթամար կղզուց վերադառնալիս, կողքիս մոտավորապես իմ տարիքին թուրք էր նստած, մի կերպ անգլերենով որոշեց հետս խոսել. -Պապդ վանեցի՞ է: -Չէ՛, Մուշից է:

N.P & Co-ին հինգ տարում հաջողվեց իսպառ վերացնել կամ դիմադրողականությունից զրկել 27 տարվա զրկանքների գնով քիչ թե շատ կայացած հայկական երկու պետությունների անխտիր բոլոր պետական և ազգային ինստիտուտները և երկրին ու բնակչությանը գրեթե պատրաստել «հայ-թյուրքական մեծ բարեկամության ու եղբայրության» սկզբնավորմանը՝ նույնն է, թե վերջնական բնաջնջմանը երկրագնդի երեսից: Մնում է միայն մեկ խոչընդոտ՝ Համազգային գլխավոր ինստիտուտը՝ Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին՝ Վեհափառ հայրապետի գլխավորությամբ:

Մեծանուն գիտնականը, տարիների անխոնջ աշխատանքի շնորհիւ, գիտական նոր մակարդակի բարձրացնելով եւ բազմակողմանի խորքային քննութեան ենթարկելով Հայոց ցեղասպանութեան իրողութեան ուսումնասիրութիւնը, իր աշխատութիւններում առաջադրում է նոր հիմնահարցեր ու հարցադրումներ։ Նրա իւրաքանչիւր հետազօտութեան վերնագիրն ինքնին համապարփակ գիտաբանական սահմանում է։ Եթէ համառօտ ուրուագծենք Տատրեանի հետազօտութիւնների ընդգրկած ժամանակագրութիւնը, ապա, ինչպէս ցոյց է տալիս նրա՝ 1995 թ. լոյս տեսած «Հայոց ցեղասպանութեան պատմութիւնը. էթնիկ հակամարտութիւն Պալկաններից մինչեւ Անատոլիա եւ Կովկաս» կոթողային ուսումնասիրութիւնը, ցեղասպանագէտը քննութեան է ենթարկել XIX դարում Հայկական հարցի ծագման պատմաքաղաքական հանգամանքները, այդ շրջանում եւրոպական տէրութիւնների կողմից Օսմանեան կայսրութեան ազգերի ինքնագիտակցութեան արթնացման խթաններն ու նպատակները, որոնք եւս էապէս սրել են հայ-թուրքական հակամարտութիւնը։ Նախացեղասպանական այդ միջավայրում էր, որ ապդուլհամիդեան վարչակարգը 1894–1896 թթ. իրականացնում է հայերի զանգուածային կոտորածները։ Պատմաբան-ցեղասպանագէտի բնութագրմամբ՝ «Սասունից մինչեւ Կոստանդնուպոլիս, այնտեղից էլ մինչեւ շրջաններ թէ՛ մարդկային, եւ թէ՛ նիւթական ոչնչացման կայուն աճ էր նկատւում, եւ ջարդերի այս աւելացումներն են հասցնում Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում տեղի ունեցած ցեղասպանութեանը, որն այդ կոտորածների գագաթնակէտն էր։ Իսկ կոտորածների հիմնական մեխանիզմն այն է, որ դրանց պատասխանատուները