«Հիմա մի բան կասեմ, որը մեծ աղմուկ է բարձրացնելու: Իմ համոզմունքը նա է, որ պատերազմը պարտվել ենք այն պատճառով, որ բանակում գործել է «5-րդ շարասյուն»։ Սա իմ համոզմունքն է մի շարք փաստերի վերլուծության արդյունքում։ Այդ փաստերը, կարծում եմ, առաջիկայում այնքան հրապարակային կլինեն, որ իմ հայտարարությունն այդքան տարօրինակ չի թվա»։

Հատված «Հայ բեմի թագուհին. Վարդուհի Վարդերեսյան» գրքից

Այսօրվա դիրքից նայելով, այնքա՜ն, այնքա՜ն պարզ ու ցցուն է երևում, թե 1997-ին, ՀՀ Առաջին նախագահ Լևոն Տեր Պետրոսյանը ինչպես էր սրիկայաբար ծախում Արցախը: ՈՒ այսպես:

Նույնիսկ ընդամենը 1 տարի առաջ աշխարհում շատ քչերը կարող էին երևակայել այն իրավիճակը, որում այսօր գտնվում է աշխարհը: Կասկածից դուրս է, որ Երրորդ համաշխարհային պատերազմն արդեն սկսված է, ուղղակի այն ընթանում է առայժմ սահմանափակ մասշտաբներով և հիմնականում միջնորդավորված (պրոքսի) և համակցված (հիբրիդային) պատերազմների ձևով:

Պատերազմի նախօրեին՝ 2020 թ. սեպտեմբերի 26-ին, կինոօպերատոր Գեորգի Ղազարյանի հետ նկարահանումներ էինք կատարում Շուշիում: Ծրագրել էինք վավերագրական ֆիլմ պատրաստել ռուս ականավոր բանաստեղծ Օսիպ Մանդելշտամի՝ հայոց բերդաքաղաք այցելության մասին:

Ադրբեջանի պետական պաշտոնական հռետորաբանությունը վերջին ժամերի ընթացքում հստակ ցույց է տալիս, որ ստեղծված են Հայաստանի և Արցախի հանրապետությունների վրա հարձակման անհրաժեշտ «հիմնավորումները»։

Արցախում՝ հումանիտար, Մոսկվայում դիվանագիտական բլոկադա է: Մոսկվայում կայացավ Միրզոյան-Լավրով հանդիպումը: Ծանր խոսակցությունն անխուսափելի էր, վիճահարույց դրվագները՝ «ապահովված», վերջնարդյունքն էլ մեզ համար խոստումնալից չէր:

Լավրովն ասում է. «Բոլորին հայտնի է, որ 2020-ին հնարավորություն կար ավելի շուտ հասնել կրակի դադարեցմանը, բայց ես դա թողնում եմ պատմաբաններին»։ Բայց այս պահին դեռ 2023 թվականն է, և պատմաբաններն այստեղ առայժմ որևէ անելիք չունեն։ Մենք դեռևս վերացած ժողովուրդ կամ կորսված պետականություն չենք։ Հետևաբար, սա լրիվ ուրիշ, կենդանի արձագանք է ենթադրում։

2023 թվական, մայրաքաղաք Երևան: Մետրո կառուցող ու տիեզերք արբանյակ բաց թողնող երկրի կենտրոնական հրապարակները տակավին ավլում են չոլերից հավաքած ու պատահական բուսականությունից պատրաստված ավելներով։ Պետք է ենթադրել, որ իսկական ավելների ու մաքրման մյուս պարագաների գումարները մսխվել են՝ ավանդույթի համաձայն։

Ռուս-ուկրաինական պատերազմի արդեն կոնկրետ արդյունքներից մեկը ռուսական «Վագներ» մասնավոր ռազմական ընկերության հայտնությունն է։ Եվրոպական լավագույն ռազմական հանդերձանքով, կապի միջոցներով, անհատական դաշտային ապահովության միջոցներով, ժամանակակից հրետանիով, տանկերով զինված ուկրաինական բանակը մարտադաշտում զիջում է արկածախնդիր Պրիգոժինի սաներին, ընդ որում, այս միավորման մարտիկները գերազանցում են նաև ռուսական կանոնավոր բանակին և չեչեն գրոհայիններին մարտավարական հմտություններով։