Թուր­քիան ինչ-որ մի խո­շոր ու դա­վա­դիր բան է ծրագ­րել ու պատ­րաստ­վում է ի­րա­կա­նաց­նե­լու հա­յե­րիս հան­դեպ, հնա­րա­վոր է, Ադր­բե­ջա­նի զին­ված ու­ժե­րի և մի­ջազ­գա­յին ա­հա­բե­կիչ­նե­րի գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­րի զու­գորդ­մամբ: Այս հե­տևու­թյա­նը կա­րե­լի է հան­գել ո­րո­շա­կի փաս­տե­րի ու տե­ղե­կու­թյուն­նե­րի հի­ման վրա ստորև կա­տար­ված վեր­լու­ծու­թյան ար­դյուն­քում: Հա­մե­նայն դեպս, պետք է պատ­րաստ լի­նել ա­մեն ին­չի:

Ար­ցախ գոր­ծուղ­վե­լիս այլևս չէի հաս­նում Ստե­փա­նա­կերտ։ Շուշ­վա ո­լո­րա­նում իջ­նում էի ան­հարթ ճա­նա­պար­հի ան­վերջ թվա­ցող ո­լո­րան­նե­րից ու­ժաս­պառ­ված ավ­տո­բու­սից, ու ժա­մեր շա­րու­նակ ան­շարժ նս­տե­լուց ըն­դար­մա­ցած ոտ­քերս մի կերպ շար­ժե­լով՝ ել­նում դարն ի վեր, դե­պի Սա­սու­նի­կի մեծ դար­պա­սով տու­նը՝ ա­նակն­կալ հե­տաքր­քիր հան­դի­պում­նե­րի սպա­սու­մով։

«Տի­կին, դրեք Ձեր դի­մա­կը»,- Տիգ­րան Մեծ փո­ղո­ցում ոս­տի­կա­նը հոր­դո­րեց հե­ռա­խո­սով զրու­ցող կնո­ջը, ո­րը դի­մա­կը ձեռ­քին էր կրում։ «Տի­կին, դրե՛ք Ձեր դի­մա­կը»,- կրկ­նեց ոս­տի­կա­նը, սա­կայն տի­կինն անդ­րդ­վե­լի էր՝ գնաց, այդ­պես էլ չդ­նե­լով դի­մա­կը։

ՀՀ արտ­գործ­նա­խա­րար Զոհ­րաբ Մնա­ցա­կա­նյա­նին էլ ի՞նչ է պետք հա­մոզ­վե­լու հա­մար, որ Ադր­բե­ջա­նի հետ ցան­կա­ցած մա­կար­դա­կով ու ձևա­չա­փով պայ­մա­նա­վոր­վա­ծու­թյու­նը, ո­րը թե­կուզ մա­սամբ կբ­խի Ար­ցա­խի և Հա­յաս­տա­նի շա­հե­րից, հայ­կա­կան զույգ պե­տու­թյուն­նե­րի անվ­տան­գու­թյան հրա­մա­յա­կա­նից, ա­նի­մաստ է, ո­րով­հետև այդ պե­տու­թյու­նը, միևնույն է, այդ պայ­մա­նա­վոր­վա­ծու­թյու­նը չի պահ­պա­նե­լու, ինչ­պես ան­ցյա­լում բազ­միցս չի պահ­պա­նել:

Պա­տե­րազ­մը շա­րու­նակ­վում է, բայց ոչ նախ­կին ին­տեն­սի­վու­թյամբ։ Սրան զու­գա­հեռ խա­ղաղ բնակ­չու­թյան, Ար­ցա­խի քա­ղաք­նե­րի ու գյու­ղե­րի հրե­տա­կո­ծու­մը չի դա­դա­րում։ Իշ­խա­նու­թյու­նից տե­սա­կետ է հն­չում, որ պետք է պատ­րաստ­վել եր­կա­րատև պա­տե­րազ­մի, իսկ այդ պա­րա­գա­յում բո­լոր ճա­կատ­նե­րում՝ և թի­կուն­քում, և ա­ռաջ­նագ­ծում, մեզ հար­կա­վոր են ռե­սուրս­ներ, ա­մե­նից ա­ռաջ` մարդ­կա­յին ռե­սուրս։

ՀՀ արտ­գործ­նա­խա­րար Զոհ­րաբ Մնա­ցա­կա­նյա­նին էլ ի՞նչ է պետք հա­մոզ­վե­լու հա­մար, որ Ադր­բե­ջա­նի հետ ցան­կա­ցած մա­կար­դա­կով ու ձևա­չա­փով պայ­մա­նա­վոր­վա­ծու­թյու­նը, ո­րը թե­կուզ մա­սամբ կբ­խի Ար­ցա­խի և Հա­յաս­տա­նի շա­հե­րից, հայ­կա­կան զույգ պե­տու­թյուն­նե­րի անվ­տան­գու­թյան հրա­մա­յա­կա­նից, ա­նի­մաստ է, ո­րով­հետև այդ պե­տու­թյու­նը, միևնույն է, այդ պայ­մա­նա­վոր­վա­ծու­թյու­նը չի պահ­պա­նե­լու, ինչ­պես ան­ցյա­լում բազ­միցս չի պահ­պա­նել:

...թե իշ­խա­նու­թյու­նը թեև չցան­կա­ցավ ընդ­դի­մու­թյան ա­ռա­ջարկն ըն­դու­նել և պե­տա­կան պաշտ­պա­նու­թյան կո­մի­տե ստեղ­ծել, այ­սինքն տե­ղի ու­նե­ցո­ղի պա­տաս­խա­նատ­վու­թյու­նը, ըստ էու­թյան, կի­սել, բայց քա­րոզ­չա­կան հար­թա­կում լրիվ այլ մար­տա­վա­րու­թյուն է ըն­տր­վել։

Դա­տե­լով ըստ ա­մե­նայ­նի, Ի­րա­նի և Ռու­սաս­տա­նի նա­խա­գահ­ներ Հա­սան Ռո­հա­նին և Վլա­դի­միր Պու­տի­նը նույն­պես ինչ-որ չա­փով դժ­գոհ էին 2020 թ. հոկ­տեմ­բե­րի 10-ի ցե­րեկ­վա ար­դյունք­նե­րից։ Նրանց միջև կա­յա­ցել է չնա­խա­տես­ված հե­ռա­խո­սազ­րույց, ին­չի մա­սին նշ­ված է Պու­տի­նի պաշ­տո­նա­կան կայ­քում։

«Ա­ռա­ջին 15 օ­րում պատ­րաստ չէինք նման ծա­վա­լի հր­թի­ռա­կոծ­ման դեմ պայ­քա­րե­լուն, շատ անձ­նա­կազմ ու տեխ­նի­կա ենք կորց­րել»։

Մեկ ամ­սից ա­վե­լի է` պա­տե­րազմն ըն­թա­նում է‚ և հայտ­նի չէ‚ թե որ­քան կշա­րու­նակ­վի։ Պա­տե­րազ­մը ներգ­րա­վել է հա­սա­րա­կու­թյան բո­լոր շեր­տե­րը։ Այս ըն­թաց­քում շատ կարևոր են թի­կուն­քում հա­սա­րա­կա­կան ա­ռողջ մթ­նո­լոր­տի ձևա­վո­րումն ու պահ­պա­նու­մը, այն հս­տակ գի­տակ­ցու­մը‚ որ ա­մեն ինչ պետք է ա­նել ի նպաստ բա­նա­կի։