Նոր «ո­րա­կի» Ազ­գա­յին ժո­ղո­վը, որ կի­սա­դա­տարկ կամ գրե­թե դա­տարկ դահ­լի­ճում է հա­ճախ նիս­տեր անց­կաց­նում, մար­դա­շատ է բա­ցա­ռա­պես այն օ­րե­րին, երբ իշ­խա­նու­թյան հա­մար հույժ կարևոր նշա­նա­կու­թյան օ­րի­նագ­ծի քվեար­կու­թյուն է տե­ղի ու­նե­նա­լու, կամ էլ երբ վար­չա­պետ Նի­կոլ Փա­շի­նյա­նը խոր­հր­դա­րա­նում է:

«Արևելք» հե­տա­զո­տա­կան և վեր­լու­ծա­կան կենտ­րո­նի ղե­կա­վար‚ պատ­մա­բան ԳԵ­ՎՈՐԳ ՄԵԼ­ՔՈ­ՆՅԱ­ՆԻ հետ զրու­ցում ենք Շու­շիի ա­զա­տագր­ման‚ Ար­ցա­խյան հիմ­նախ­նդ­րի և այլ թե­մա­նե­րով։

-Ստե­փա­նա­կեր­տը 70 %-ով ա­վեր­ված էր։ Այլևս սպա­սել չէր կա­րե­լի։ Մի խոս­քով, Դուք ու­զում եք ի­մա­նալ, թե ինչ է ե­ղել Շու­շին գրա­վե­լուց հե­տո։ Շատ խո­սակ­ցու­թյուն­ներ են ե­ղել իմ դեմ։ Շու­շին գրա­վե­լուց ան­մի­ջա­պես հե­տո հու­նի­սին պայ­քար սկս­վեց իշ­խա­նու­թյան հա­մար, և այն ջո­կատ­նե­րը, ո­րոնք կռ­վել էին միա­սին, հայ­տն­վե­ցին ի­րար դեմ։

Նույ­նիսկ ան­զեն աչ­քով երևում է, որ Հա­յաս­տա­նի իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­րում, վար­քագ­ծում, ըն­դուն­ված ո­րո­շում­նե­րի տրա­մա­բա­նու­թյան մեջ նյար­դայ­նու­թյուն է զգաց­վում, ին­չը եր­բեմն վե­րած­վում է խու­ճա­պի։

Սխ­րանք­նե­րը ԱԺ-ում շա­րու­նակ­վում են: Թեև ԼՀԿ նա­խա­գա­հը ինք­նա­տար­հան­վել էր Ար­ցախ, հրա­դա­դար չե­ղավ, հայ­տա­րա­րու­թյուն­նե­րի, լայ­վե­րի, տե­տա­տետ­նե­րի՝ նույն­պես: Տա­րա­տե­սակ ա­ռա­ջարկ­նե­րի՝ ևս: Հո­դա­բաշխ ու ան­կապ:

Հա­յաս­տա­նը հայ­տն­վել է տե­ղապ­տույ­տի մեջ, և այս վի­ճակն ա­վե­լի վտան­գա­վոր է, քան թավ­շյա հե­ղա­փո­խու­թյունն ու նրա շա­րու­նա­կու­թյու­նը ինք­նին, երբ բո­լորս շատ լավ հաս­կա­նում էինք, որ Նի­կոլն այդ ա­մե­նի հետ ոչ մի կապ չու­նի (չլի­ներ նա, կլի­ներ Կո­կո­լը կամ Ցո­գո­լը). Հա­յաս­տա­նի վրա էր բաց թողն­ված, պայ­մա­նա­կա­նո­րեն ա­սած, Սո­րո­սի մե­քե­նան, ո­րը բաղ­կա­ցած էր ֆի­նան­սա­կան, տն­տե­սա­կան, քա­ղա­քա­կան, թվա­յին բաղ­կա­ցու­ցիչ­նե­րից, և ո­րը պա­տե­րազմ է հայ­տա­րա­րել մարդ­կու­թյա­նը, աշ­խար­հին, տիե­զեր­քին, հո­րի­զո­նա­կա­նու­թյան մեջ` Չի­նաս­տա­նին, Ի­րա­նին, Ռու­սաս­տա­նին, չնա­յած այս ա­մե­նում «ա­մե­նա­հու­զի­չը» տա­րիք ու­նե­ցող Սո­րո­սի ան­հան­գս­տու­թյունն է առ ԵՄ, ո­րը քան­դե­լու հս­տակ նպա­տակ կա, ինչն էլ խոր ու դա­ռը ժպիտ է ա­ռա­ջաց­նում աշ­խար­հի, մար­դու ճա­կա­տագ­րի հան­դեպ:

Երբ Հայ­րե­նա­կան մեծ պա­տե­րազ­մի ա­վար­տից ա­միս­ներ անց` 1945 թվա­կա­նի դեկ­տեմ­բե­րին ՊԵՐՃ ՍՈՂՈ­ՅԱ­ՆԸ հաղ­թա­նա­կած վե­րա­դար­ձավ հայ­րե­նի օ­ջախ Շի­րա­կի մար­զի Ար­թի­կի շր­ջա­նի Հայ­րե­նյաց գյուղ, փոք­րիկ­նե­րը ո­տա­բո­բիկ, ձյան հաստ շեր­տի վրա­յով քայ­լե­լով, հա­սել էին գյու­ղի ծայ­րը նրան դի­մա­վո­րե­լու։ Մինչև կյան­քի վեր­ջին օ­րը սր­տա­ռուչ այս տե­սա­րա­նը չջնջ­վեց պա­տե­րազ­մի վե­տե­րան Պերճ Թադևո­սի Սո­ղո­յա­նի հի­շո­ղու­թյու­նից։

Մի՛ են­թարկ­վիր ա­մեն հող­մի և մի՛ գնա ա­մեն շավ­ղով, քան­զի դրանք մե­ղա­վո­րի ու եր­կե­րե­սա­նի մար­դու բա­ժինն են։ Հաս­տա՛տ ե­ղիր քո ի­մաս­տու­թյան մեջ, և քո խոս­քը թող մե՛կ լի­նի։ Լսե­լու մեջ փութ­կո՛տ ե­ղիր և պա­տաս­խան խոս­քի մեջ`համ­բե­րո՛ղ։

Սա­տա­նան նենգ է ու խո­րա­մանկ, նույ­նը կա­րե­լի է ա­սել նաև նրա երկ­րա­յին վե­ցա­նոց­նե­րի, նրանց թվում` Եվ­րո­պա­յի խոր­հր­դի բազ­մա­թիվ չի­նով­նիկ­նե­րի մա­սին: