Ար­տա­կարգ դրու­թյու­նը նոր մշա­կույթ է մտց­րել կր­թա­կան ո­լոր­տում։ Կր­թօ­ջախ­նե­րը սկ­սե­ցին անց­նել հե­ռա­վար ու­սուց­ման՝ կր­թա­կան գոր­ծըն­թա­ցը տե­ղա­փո­խե­լով առ­ցանց տի­րույթ։ Հե­ռա­վար ու­սուց­ման է ան­ցել նաև Հայ­կա­կան պե­տա­կան ման­կա­վար­ժա­կան հա­մալ­սա­րա­նի հիմ­նա­կան դպ­րո­ցը։

Գրե­թե մեկ տա­րի ու­րիշ ոչն­չով չեմ զբաղ­վել, Կո­մի­տա­սից զատ: ՈՒ­սում­նա­սի­րել եմ ահ­ռե­լի գրա­կա­նու­թյուն, ո­րից իմ աշ­խա­տա­սի­րու­թյան հա­մար գոր­ծա­ծել եմ 180 միա­վոր գիրք, տա­րե­գիրք, թերթ և ամ­սա­գիր (չհաշ­ված տաս­նյակ այլ աղ­բյուր­ներ, ո­րոն­ցից չեմ օգտ­վել, բայց պար­տա­վոր էի ի­մա­նալ), ստու­գել ու վերս­տու­գել եմ մե­ծա­թիվ հայտ­նի և ան­հայտ փաս­տեր: Դա տք­նանք էր: Հա­նուն ին­չի՞. դա բա­ցատ­րել եմ նա­խա­բա­նում:

Մենք նաև հա­նում ենք ո­րոշ նե­ղազ­գա­յին կր­թա­կան ծրագ­րե­րի պար­տա­դիր լի­նե­լու պայ­մա­նը, ո­րի շնոր­հիվ կարճ ժա­մա­նակ անց հայտ­նի կդառ­նան նրանք, ով­քեր ի­րենց հա­յե­ցո­ղու­թյամբ կնա­խընտ­րեն այդ ա­ռար­կա­նե­րը սեր­տել հան­րակր­թա­կան դպ­րոց­նե­րում և բու­հե­րում: Այ­սինքն, կտա­րան­ջատ­վեն այդ չարչ­րկ­ված սևերն ու սպի­տակ­նե­րը:

Ե­րեկ Աժ-ն վա­վե­րաց­րեց մի օ­րենք, ո­րով պա­տաս­խա­նատ­վու­թյան են են­թարկ­վե­լու այն ան­ձինք, ո­րոնք կխախ­տեն մե­կու­սաց­ման և ինք­նա­մե­կու­սաց­ման պա­հանջ­նե­րը։ Պա­տի­ժը բա­վա­կան խիստ է՝ ընդ­հուպ 5 տար­վա ա­զա­տազր­կում։ Ի­րա­վա­բան­նե­րը միան­շա­նակ չեն գնա­հա­տում այս օ­րեն­քը և դրա­նում խն­դիր­ներ են տես­նում։ ԱԺ նախ­կին պատ­գա­մա­վոր, ի­րա­վա­բան Է­ԼԻ­ՆԱՐ ՎԱՐ­ԴԱ­ՆՅԱ­ՆԻՆ ան­հան­գս­տաց­նում է օ­րեն­քում առ­կա ա­նո­րո­շու­թյու­նը։

80-ա­կան­նե­րին դեռևս այլ երկ­րում, այլ ար­ժե­հա­մա­կար­գի պայ­ման­նե­րում էինք ապ­րում, երբ դեռ «Մար­դը մար­դուն գայլ է» բա­նաձևու­մը որ­պես գր­քա­յին բնու­թագ­րում էր ըն­կալ­վում, երբ ան­հա­տի բա­րո­յա­կան կեր­պա­րի վե­հու­թյունն ըն­դգ­ծող հաս­կա­ցու­թյուն­նե­րը կյան­քի հետ­նա­մուտք մղ­ված գա­ղա­փար­ներ չէին, երբ մե­ծին հար­գելն ա­ռա­քի­նու­թյան, դաս­տիա­րա­կու­թյան, կրթ­վա­ծու­թյան չա­փա­նիշ էր, ե­րե­խա­նե­րի նկատ­մամբ հո­գա­տա­րու­թյու­նը՝ կյան­քի նորմ։

Այս մա­սին, նախ, վկա­յում է իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի, մաս­նա­վո­րա­պես վար­չա­պե­տ Նի­կոլ Փա­շի­նյա­նի և ա­ռող­ջա­պա­հու­թյան նա­խա­րար Ար­սեն Թո­րո­սյա­նի հան­ցա­վոր ան­գոր­ծու­թյու­նը, որն ար­տա­հայտ­վեց նոր կո­րո­նա­վի­րու­սով (COVID-19) վա­րակ­վա­ծու­թյան դեպ­քե­րի ա­ռա­վել մեծ քա­նա­կով հայտ­նի պե­տու­թյուն­նե­րից օ­տա­րերկ­րա­ցի­նե­րի մուտ­քը Հա­յաս­տան ժա­մա­նա­կին չար­գե­լե­լով, ինչ­պես նաև այդ եր­կր­նե­րից Հա­յաս­տան ե­կած ՀՀ քա­ղա­քա­ցի­նե­րին չկա­րան­տի­նաց­նե­լով:

Իսկ ին­չու՞ է Ի­րա­նի քա­ղա­քա­ցի­նե­րի ընտ­րու­թյու­նը հենց այդ­պի­սին։ Պա­տաս­խա­նը պարզ է. ԱՄՆ-ի և Իս­րա­յե­լի, նրանց բա­ցա­հայտ ու գաղտ­նի լոբ­բիստ­նե­րի, Դո­նալդ Թրամ­փի և նրա հրեա փե­սա Ջա­րեդ Քուշ­նե­րի, Իս­րա­յե­լի քա­ղա­քա­կան վեր­նա­խա­վի կող­մից Ի­րա­նը ճնշ­ման ու սար­սա­փի են­թար­կե­լու տխ­մար «մար­տա­վա­րու­թյու­նը», որն «ամ­րապ­նդ­վեց» գե­նե­րալ Սո­լեյ­մա­նիի ա­հա­բեկ­չա­կան սպա­նու­թյամբ, հան­գեց­րեց նրան, որ Ի­րա­նում նույ­նիսկ ա­մե­նա­ցածր մա­կար­դա­կում գտն­վող­նե­րը և նախ­կի­նում ինչ-որ կաս­կած­ներ ու­նե­ցող­նե­րը հաս­կա­ցան, որ, ցա­վոք, ճիշտ են Ի­րա­նի զին­վո­րա­կան­նե­րը և քա­ղա­քա­կան ղե­կա­վա­րու­թյու­նը, թե՝ ԱՄՆ-ը և Իս­րա­յելն Ի­րա­նի ժո­ղովր­դի թշ­նա­մի­ներն են։ Ի­րեն լուրջ վեր­լու­ծա­բան հա­մա­րող որևէ մե­կը այլ բան չէր կա­րող սպա­սել։ 

Տն­տե­սա­կան պան­դե­միան ար­դեն ան­խու­սա­փե­լի է։ Բո­լոր եր­կր­նե­րի տն­տե­սու­թյուն­նե­րը կաթ­վա­ծա­հար են։ Հա­մաշ­խար­հա­յին ա­նո­րո­շու­թյան մեջ դժ­վար է ա­սել, թե ինչ կլի­նի Հա­յաս­տա­նի փոքր ու խո­ցե­լի տն­տե­սու­թյան հետ։ Բայց մեր իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի լա­վա­տե­սու­թյունն ան­գամ գեր­տե­րու­թյուն­նե­րի ղե­կա­վար­նե­րը չու­նեն։ Շատ պարզ մի պատ­ճա­ռով, ո­րով­հետև ինչ­պես Փա­շի­նյանն է ա­սում, մենք ենք ա­ռա­ջի­նը գլ­խի ըն­կել ու սկ­սել տն­տե­սա­կան հե­ղա­փո­խու­թյու­նը։

«Այդ օ­րենքն ի­րա­կա­նու­թյան մեջ չի աշ­խա­տե­լու»,- անդ­րա­դառ­նա­լով ԱԺ ըն­դու­նած այն օ­րեն­քին, ո­րով պա­տաս­խա­նատ­վու­թյուն է սահ­ման­վում նաև ար­գել­ված տե­ղե­կատ­վու­թյան հրա­պա­րակ­ման և տա­րած­ման հա­մար, մեզ հետ զրույ­ցում ա­սաց քա­ղա­քա­գետ ԱՐ­ՄԵՆ ԲԱ­ԴԱ­ԼՅԱ­ՆԸ։

Օ­րերս հայտ­նի դար­ձավ, որ ԱՄՆ-ը դա­դա­րեց­նում է Ար­ցա­խին ֆի­նան­սա­կան ա­ջակ­ցու­թյուն ցու­ցա­բե­րե­լու ծրա­գի­րը, ո­րի շր­ջա­նա­կում ի­րա­կա­նաց­վում էին ա­կա­նա­զերծ­ման աշ­խա­տանք­ներ։ Այս մա­սին տևա­կան ժա­մա­նակ վեր­լու­ծա­բան­նե­րը նա­խազ­գու­շաց­նում էին, սա­կայն Հա­յաս­տա­նի իշ­խա­նու­թյուն­ներն այդ ա­ռու­մով քայ­լեր այդ­պես էլ չձեռ­նար­կե­ցին։ Փո­խա­րե­նը ԱՄՆ-ը ո­րո­շել է Ար­ցա­խում բա­վա­կան ու­շագ­րավ մեկ այլ ծրագ­րի ա­ջակ­ցու­թյուն ցու­ցա­բե­րել. բնակ­չու­թյա­նը խա­ղա­ղու­թյան նա­խա­պատ­րաստ­ման» հա­մար ֆի­նան­սա­կան օգ­նու­թյուն կտ­րա­մադր­վի Ար­ցա­խին։ Այս առն­չու­թյամբ քա­ղա­քա­գետ ՍՈՒ­ՐԵՆ ՍԱՐԳ­ՍՅԱ­ՆԻՆ մի քա­նի հարց ուղ­ղե­ցինք։