Մոտ 20 տա­րի է, ինչ Ռու­սաս­տա­նը նպա­տա­կադր­ված, հա­մա­ռո­րեն ձգ­տում է վե­րա­կանգ­նել ԽՍՀՄ-ը, և եր­բեք չի խոր­շել պա­տեհ պահն ու ա­ռիթն օգ­տա­գոր­ծե­լուց՝ այդ նպա­տա­կին հաս­նե­լու հա­մար։

Պե­տա­կան դա­վա­ճա­նու­թյան մեջ ՀՀ վար­չա­պե­տի պաշ­տո­նը զբա­ղեց­նող Նի­կոլ Փա­շի­նյա­նի, նշ­ված կամ (և) այլ հան­ցանք­նե­րում թերևս նաև ՀՀ պաշտ­պա­նու­թյան նախ­կին նա­խա­րար Դա­վիթ Տո­նո­յա­նի, նշ­ված նա­խա­րա­րու­թյան նախ­կին ու ներ­կա հա­մա­պա­տաս­խան պաշ­տո­նա­տար ան­ձանց մեղ­քը հիմ­նա­վոր­վում է նաև հետևյալ փաս­տով:

«Արևելք» վեր­լու­ծա­կան և հե­տա­զո­տա­կան կենտ­րո­նի տնօ­րեն, պատ­մա­բան ԳԵ­ՎՈՐԳ ՄԵԼ­ՔՈՆ­ՅԱ­ՆԻ հետ զրու­ցում ենք Հա­յաս­տա­նում ստեղծ­ված ի­րա­վի­ճա­կի թե­մա­յով։

Ս. թ. դեկ­տեմ­բե­րի 13-ին ան­հագ թշ­նա­մուն են հան­ձն­վել Ար­ցա­խի հեր­թա­կան բնա­կա­վայ­րե­րը` Հադ­րու­թի շր­ջա­նի Հին Թա­ղեր և Խծա­բերդ գյու­ղե­րը, ո­րոնց ուղ­ղու­թյամբ Ադր­բե­ջա­նի զին­ված ու­ժերն ու Թուր­քիա­յի հա­տուկ­ջո­կա­տա­յին­նե­րը հար­ձակ­վել էին դեռ նա­խօ­րեից: Նույ­նիսկ հա­յե­րիս հա­մար կա­պի­տու­լյա­ցիոն ե­ռա­կողմ հայ­տա­րա­րու­թյամբ նա­խա­տես­ված չէ նշ­ված գյու­ղե­րի հանձ­նումն Ադր­բե­ջա­նին: Թող որևէ մե­կը չհա­մար­ձակ­վի ա­սել, թե կա­տար­վա­ծի հա­մար չկան պա­տաս­խա­նա­տու­ներ, չկան մե­ղա­վոր­ներ: Չե՛ն կա­րող չլի­նել, կա՛ն:

Ա­սենք, թուր­քե­րին մա­տով սպառ­նա­լու հետ­պա­տե­րազ­մյան իր «պոռ­թկ­ման» մեջ Ի­րա­նը միայ­նակ չէ։ Հի­մա բո­լորն են կեղ­ծա­վո­րու­թյուն ա­նում։ Դա­վա­ճա­նու­թյու­նից կամ վա­ճա­ռե­լուց, կամ ա­մե­րի­կյան գոր­ծա­կա­լա­կան ցան­ցի կող­մից, ի դեմս Փա­շի­նյա­նի ու նրա «քայ­լա­րած­նե­րի», Ար­ցա­խը կով­կա­սյան թա­թար­նե­րին «նվի­րե­լուց» հե­տո ԱՄՆ-ը ինչ-որ հույ­զեր է սկ­սել հայտ­նել այն առ­թիվ, որ Թուր­քիան սկ­սել է «ան­հան­գս­տաց­նել» ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րին։ Կա­րող են հարց­նել՝ հան­կարծ այդ ի՞նչ պա­տա­հեց։

Նո­յեմ­բե­րի 10-ից հե­տո հայ­կա­կան սփյուռ­քում բա­վա­կան ծանր բա­րո­յա­հո­գե­բա­նա­կան ի­րա­վի­ճակ է, հատ­կա­պես այն եր­կր­նե­րում, որ­տեղ հայ հա­մայն­քը մեծ է, թուր­քեր ու ադր­բե­ջան­ցի­ներ շատ կան։ Մեր հայ­րե­նա­կից­ներն ա­մեն ինչ ա­նում են, որ հան­կարծ խա­նու­թում, փո­ղո­ցում, հան­րա­յին այլ վայ­րե­րում թուր­քե­րի կամ ադր­բե­ջան­ցի­նե­րի հետ դեմ հան­դի­ման դուրս չգան, ո­րով­հետև նվաս­տա­ցու­մը և ա­մո­թը ան­պատ­կե­րաց­նե­լի են։

Վեր­ջին մեկ ամ­սում կա­պի­տու­լյա­ցիոն խայ­տա­ռակ փաս­տա­թուղ­թը ստո­րագ­րե­լուց հե­տո, երբ ակն­հայտ ե­ղավ, որ սկս­վել է Նի­կոլ Փա­շի­նյա­նի իշ­խա­նու­թյան ժամ­կե­տի հետ­հաշ­վար­կը, քն­նարկ­ման ա­ռար­կա դար­ձավ այն թե­ման, թե ինչ քայ­լե­րով պետք է կյան­քի կոչ­վի վար­չա­պե­տին իշ­խա­նու­թյու­նից հե­ռաց­նե­լու գոր­ծըն­թա­ցը։

ԱԺ նախ­կին փոխ­խոս­նակ, ՀՀԿ ան­դամ ԷԴՈՒԱՐԴ ՇԱՐ­ՄԱ­ԶԱ­ՆՈՎՆ ան­բա­րո­յա­կան է հա­մա­րում իշ­խա­նու­թ­յան այն բո­լոր ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րին, ո­րոնք հայ­տա­րա­րում են, թե Ար­ցա­խը հանձ­նե­լու հար­ցը նախ­կին­ներն են «գցել» Փա­շի­ն­յա­նի «գր­պա­նը»։ Ըստ մեր զրու­ցակ­ցի, նախ­կին­նե­րը բա­նակ­ցա­յին հա­ջող դիր­քեր ու զար­գա­ցող Ար­ցախ են նրանց փո­խան­ցել։

Ար­ցա­խը 5 մրդ դո­լա­րով ծա­խե­լու վե­րա­բե­րյալ Վա­տի­կա­նում ՀՀ նախ­կին դես­պան Մի­քա­յել Մի­նա­սյա­նի աղմ­կա­հա­րույց հայ­տա­րա­րու­թյու­նը Նի­կոլ Փա­շի­նյա­նը չի հեր­քում։ Իսկ ԱԱԾ նախ­կին տնօ­րեն Ար­թուր Վա­նե­ցյանն էլ հաս­տա­տեց, որ ադր­բե­ջան­ցի իր պաշ­տո­նակ­ցի հետ հան­դի­պում ե­ղել է, բայց փա­կագ­ծե­րը չբա­ցեց, իսկ մեզ բա­վա­կա­նին հե­տաքր­քիր ման­րա­մասն հայտ­նի դար­ձավ դա­րի այս գոր­ծարք-խայ­տա­ռա­կու­թյու­նից։

Պարզ­վում է է­կո­նո­մի­կա­յի թր­քա­սեր նա­խա­րա­րը` Վա­հան Քե­րո­բյա­նը, ո՛չ թե Նի­կո­լի սր­տի թեկ­նա­ծուն է, այլ ՀՀ ԱԳՄ (ար­դյու­նա­բե­րող­նե­րի և գոր­ծա­րար­նե­րի միու­թյան) նա­խա­գահ Ար­սեն Ղա­զա­րյա­նի: Ին­չը նշա­նա­կում է՝ նույն Ան­նա Հա­կո­բյա­նի: Ին­չու՞ հատ­կա­պես սույն տիկ­նոջ, ո­րով­հետև նրա ա­սա­ծը Ար­սեն Ղա­զա­րյա­նի հա­մար… օ­րենք է: