Բացառիկ նյութեր Անրի Վեռնոյի կյանքից

Արտո Փեհլիվանյանի 2013-ին նկարահանած «Վ…, այսինքն` Վեռնոյ» ֆիլմը ներկայացված է «Ոսկե ծիրանի» «Հայկական համայնապատկեր» ծրագրում: Ֆիլմում տեղ են գտել բացառիկ արխիվային նյութեր ականավոր ռեժիսոր Անրի Վեռնոյի կյանքից:

Արտո Փեհլիվանյանը նախապես ծանոթացել է Վեռնոյի մասին բոլոր նյութերին: «Վեռնոյի ֆիլմերը ինտելեկտուալ նոր հարթակ են բացում հանդիսատեսի համար, և դա է, որ մարդկանց տանում է կինոթատրոն»,- ասում է ֆրանսաբնակ ռեժիսորը:
«Վ…, այսինքն` Վեռնոյ» ֆիլմն արդեն իսկ մեծ արձագանք է գտել հանդիսատեսի շրջանում: Ռեժիսորն առանձնացնում է այն դրվագը, երբ Մոսկվայում` Խորհրդային Միության դեսպանատան առաջ, Վեռնոյը խոսում է Բաքվի, Ղարաբաղի, Կասպարովի մասին:
«Դա նրա առաջին և վերջին ելույթն է հանրահավաքի ժամանակ, որ ոչ մի արխիվում չկա»,- ասում է Արտո Փեհլիվանյանը:
Ֆիլմում տեղ է գտել նաև Օմար Շարիֆի հետ բացառիկ հարցազրույցը, ով հանրահայտ «Մայրիկ» ֆիլմում մարմնավորել է Վեռնոյի հոր կերպարը: Շարիֆի բնորոշմամբ` Վեռնոյի ծնողներն ուզում էին, որ իրենց միակ ժառանգը ֆրանսիացի լինի, սակայն, երկար ժամանակ ֆրանսիացի ձևացած Անրին, հասունանալով, դառնում է ավելի հայ, քան ուրիշ հայեր:
Անրի Վեռնոյի ֆիլմերում հայկական շեշտադրումներ կան, կարելի է տեսնել` ինչպես է Բելմոնդոն համտեսում հայկական տոլման, հանդիպում ես հայկական անունների, կամ երևում է Արարատի գեղանկարը սենյակի մի անկյունում:
Արտո Փեհլիվանյանն ասում է, որ նման բացառիկ կադրեր գտնելու համար պետք է նայես ամբողջ ֆիլմը: Նա մոտ երկու հազար արխիվային նյութ ունի: 15 ֆիլմի հեղինակ է: Ասում է, որ սարսափում է պատվերով գործեր անելուց: Պատվերով նկարահանած իր ֆիլմերը տեսնել չի ուզում: Նրա ֆիլմերը հիմնականում Հայաստանի մասին են` «Հայկական կինոյի գանձարանը», «Հայաստանից Հայաստան», «Արարատ, սեր իմ», «Տարազ» և այլն:
Արտո Փեհլիվանյանը ծնվել է Ստամբուլում, ասում է, որ երբեք չի վերադարձել իր ծննդավայրը, չի մանրամասնի, բայց դժվար օրեր է ունեցել, քաղաքական խնդիրներ, ու եթե գնա, իրեն կախաղան կհանեն:

Արմինե ՍԱՐԳՍՅԱՆ

Լուսանկարներ

Հեղինակի նյութեր

• Պատմության վկաները
• Վերացող ծաղիկներ
• Ձեռք մեկնելու գաղափարը առաքելության վերածվեց
• «Մի նայեք, որ փոքր է մեր երկիրը, եթե արդուկով այս սարերը հարթեցնեք, Չինաստանից մեծ կլինի»
• «Բանկ օտոման» գործողությունը ժամանակին ցնցել էր ամբողջ Եվրոպան
• «Դրսից մեզ վրա կա­րող են ազ­դել միայն ներ­սի գոր­ծիք­նե­րով»
• «Ե­րե­սուն տա­րի ձգ­վեց մեր ան­կա­խու­թ­յան պատ­մու­թ­յու­նը, մենք շա­հե­ցի՞նք»
• Մշա­կույ­թը հեռ­վից հե­ռու պահ­պա­նե­լու հույ­սով
• Անի­մա­ցիան, աշ­խարհն ու մենք
• «Մեր տա­րածք­նե­րը փոք­րա­ցան, ո­րով­հետև այդ­պես էլ չհաս­կա­ցանք, որ պետք է խմենք մեր բա­ժա­կով»
• Արվեստի ուժը
• Նոր մա­տե­նա­շա­րը ներ­կայաց­նում է արևմտա­հայ և ս­փ­յուռք­յան գրող­նե­րի
• Բե­մը կեն­դա­նու­թ­յուն է ստա­նում ա­ռայժմ միայն մա­նուկ­նե­րի հա­մար
• «Գիրք սիրողների համար սա իսկական մկնդեղ է` հյութեղ ու անտանելի»
• Հա­մաշ­խար­հա­յին դա­սա­կան­նե­րի ստեղ­ծա­գոր­ծու­թ­յուն­նե­րը՝ դու­դու­կով
• «Բնակ­չու­թ­յու­նը պատ­րաստ չէ, բայց տար­վում են աշ­խա­տանք­ներ»
• Ամա­նո­րի գի­շե­րը դի­մա­վո­րե­լու են ե­կե­ղե­ցում
• «Ջա­զի մեջ զգաց­վում է ապ­րածդ ժա­մա­նա­կաշր­ջա­նը»
• «Ե­թե չլի­ներ Փե­լե­շ­յա­նը, կար­ծում եմ, դեռևս գտած չէի լի­նի կի­նո­յում իմ ու­ղին»
• «Հու­շար­ձան­ներն այդ տա­րածք­նե­րի պատ­կա­նե­լու­թ­յան անձ­նագ­րերն են»

Մեկնաբանություններ