Խոպանչիները՝ ներքաղաքական գործոն

Ռուսաստանի պատկան մարմիններին մոտ կանգնած աղբյուրները տեղեկացնում են, որ այս տարի մոտ 70 %-ով պակասել է այդ երկիր աշխատանքի մեկնողների թիվը: Սա, անշուշտ, պայմանավորված է Ռուսաստանի անմխիթար տնտեսական վիճակով, կայուն հեռանկարի բացակայությամբ: ՈՒրախության կամ տխրության սեղանները հնարավորություն են տալիս շփվելու տասնյակ մարդկանց հետ, ու անկախ պաշտոնական թվերից՝ ինքս համոզվել եմ, որ Ռուսաստան մեկնող հայաստանցի խոպանչիների թիվն այս տարի էապես պակաս է լինելու: Այս հանգամանքն էապես ազդելու է Հայաստանի քաղաքական ու տնտեսական իրականության վրա: Նախ՝ խոսենք տնտեսության մասին: Մարդիկ մեկնում էին Ռուսաստան, աշխատում էին, տուն փող ուղարկում ու, համաձայնեք, մասամբ կատարում էին կառավարության սոցիալական ֆունկցիան: Ասել կուզեմ, որ կառավարությունն առանձնապես հոգ չէր տանում աշխատատեղերի ստեղծման, տնտեսության զարգացման ուղղությամբ, որովհետև տրանսֆերտները դարձել էին ոչ միայն սովորական մահկանացուների ապրուստի միջոց, այլև ապահովում էին քրեաօլիգարխիկ համակարգի կայունությունը: Հիմա տրանսֆերտներն էապես կրճատվելու են, ընկնելու է մարդկանց գնողունակությունը, առաջանալու է սոցիալական լարվածություն, գործազրկության պատկերն ավելի իրական է երևալու: Հայաստանի կառավարությունը, որը սովոր է լուծել միայն ընթացիկ խնդիրներ՝ բախվելու է լուրջ մարտահրավերի հետ: Սրանից էլ գալիս է քաղաքական հետևանքը: Երկրում մնալու է բողոքական հսկայական զանգված, որը քաղաքականության մեջ արժեք ստեղծող չէ, սակայն կարող է ապահովել ընդդիմադիր շարժումների կայուն «մասսովկան»: Եթե հաշվի առնենք այն հանգամանքը, որ Հայաստանում գրեթե բացակայում է նորմալ ընդդիմությունը, ապա Հայաստանում իրական է դառնում սոցիալական բունտի հեռանկարը: Իշխանությունները դա կարող են կանխել երկու ճանապարհով՝ ուժային, որը ժամանակավոր լուծում է ու ավելի է դեգրադացնելու պետությունը, և ռեֆորմների ճանապարհով, որոնք ցավոտ կարող են լինել, սակայն անխուսափելի են: Մի խնդիր էլ կա. արդյո՞ք Հայաստանի իշխանությունը բարեփոխումներ իրականացնելու մտավոր, կազմակերպչական, մարդկային ռեսուրս ունի: Հարցի պատասխանն այս պահին դրական չէ, մյուս կողմից՝ իշխանությունը կարող է լրացվել ինտելեկտուալ բաղկացուցիչով, եթե բացի համակարգը: Դա, իր հերթին, հանգեցնելու է օլիգարխիկ համակարգի թուլացմանը: Խոպանչիների թվի նվազեցումը այլ հանգամանքի էլ է բերելու: Պակասում է մարդկանց թիվը, որոնց միջոցով Մոսկվան ազդում էր Հայաստանի իշխանության քաղաքականության վրա: Սա դրական է, սակայն Հայաստանի իշխանությունը պարտավոր է հոգալ աշխատանքի կարիք ունեցող իր քաղաքացիների մասին, այլապես սոցիալական լարվածությունը Հայաստանում դառնալու է իրական:

Սուրեն ՍՈՒՐԵՆՅԱՆՑ

Հեղինակի նյութեր

• Նիկոլ Փաշինյան, սա քո ուժը չէ, սա քո վախն է
• Կաբո Վերդե. փոքր ազգի մեծ հեքիաթը մունդիալում
• Իսրայելի որոշմամ մասին՝ առանց էմոցիաների
• Ֆուտբոլից անդին. քաղաքականությունը ներխուժել է աշխարհի առաջնություն
• Փաշինյանի վտանգավոր ինքնախաբեությունը
• Աննախադեպ հետընտրական ճգնաժամ․ յոթ ուժ՝ ընդդեմ պաշտոնական արդյունքների
• Փաշինյանը կորցնելու է իշխանությունը, սակայն Հայաստանը չպետք է կորցնի իր կայունությունը, անվտանգությունն ու զարգացման հեռանկարը
• Հունգարիան փակում է ավտորիտարիզմի դուռը, Հայաստանը՝ բացում
• Թշնամիների կարիք ունեցող իշխանություն. Օրուելի «1984»-ը՝ հայկական իրականությունում
• Փաշինյանի ավազակապետության հաստատումը
• Նոր քաղաքական ստատուս-քվո
• Walk հավելվածը՝ ՔՊ վարչական ռեսուրսի գործի՞ք
• Պարտվող իշխանությունը դիմելու է ցանկացած ստորության. պատրաստ պետք է լինենք ցանկացած սցենարի
• Իշխանության «հարամության» սցենարները
• Թևանյանի հայտարարությունից մինչև Վարդանյանի հնարավոր հանձնում․ նույն շղթայի օղակնե՞ր
• Ալիևի առաջ «չոքածը»՝ սեփական ժողովրդի դեմ ագրեսիվ
• «Սա միջամտություն չէ»․ Մակրոնի վտանգավոր ցինիզմը Երևանում
• ԵՄ օրակարգում չկա և չի կարող լինել Հայաստանի անդամակցության հարց
• Արայիկի քինախնդիր վախերը
• «Պրահա-2»՝ Երևանում

Մեկնաբանություններ