«Մենք բոլորս շատ լավ ենք հիշում Քեսապի պատմությունը»

ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը Քեսապի իրադարձությունների վերաբերյալ Հաագայի համաժողովների կենտրոնում հանդես է եկել մամուլի համար հայտարարությամբ և խոր մտահոգությունն է հայտնել Քեսապի շուրջ տեղի ունեցող իրադարձությունների կապակցությամբ: «Մենք բոլորս շատ լավ ենք հիշում Քեսապի պատմությունը, որը վերջին հարյուրամյակի ընթացքում, ցավոք, հարուստ է հայերի տեղահանման դժոխային իրողություններով»,- ասել է Սերժ Սարգսյանը:

ՀՀ նախագահը հիշեցրել է, որ առաջին ծանր պատուհասը Քեսապի շրջանի համար դեռևս 1909 թվականին էր, երբ ապրիլին թուրքական զինված ջոկատները ներխուժեցին Քեսապ։ Հայերն ապաստանեցին Գարատուրանի լեռներում և ծովեզերքում։ Քեսապը հրկիզելուց ու թալանելուց հետո թուրքերն ուղղվեցին Գարատուրան, այրեցին ու կողոպտեցին վերին թաղի տները։ Հայերը ֆրանսիական փոխադրանավով տեղափոխվեցին Լաթաքիա։ Գաղթականները մոտ մեկ տարի Լաթաքիայում մնալուց հետո վերադարձան Քեսապ և վերակառուցեցին իրենց տները։ Պատմական իրողություններին անդրադառնալիս՝ Սերժ Սարգսյանը հիշատակել է նաև մեկ այլ տարեթիվ՝ 1915 թվականը, երբ Հայոց ցեղասպանության գաղթից և աքսորներից ևս անմասն չմնաց Քեսապի բնակչությունը։ Քեսապցիներն աքսորվեցին երկու ուղղությամբ՝ դեպի Դեր Զոր և հարավ՝ մինչև Հորդանան։ Հազարավոր քեսապահայեր զոհվեցին, մեծամասնությունը՝ Դեր Զորի անապատներում։ «Քեսապի հայերի այսօրվա` թվով արդեն երրորդ տեղահանությունը ազգային փոքրամասնությունների պաշտպանության 21-րդ դարի մեխանիզմներին նետված լրջագույն մարտահրավեր է: Կարծում եմ՝ բոլորը պետք է գիտակցեն, որ ինքնըստինքյան առաջ եկող զուգահեռները սթափեցնող պետք է լինեն բոլոր կողմերի համար»,- ընդգծել է Սերժ Սարգսյանը:
Նախագահը շնորհակալություն է հայտնել Սիրիայի իշխանություններին` այս ծանր պահին քեսաբահայության պաշտպանության համար ձեռնարկվող քայլերի համար:
«Ես արդեն հանձնարարել եմ ՄԱԿ-ի՝ Նյու Յորքի և Ժնևի գրասենյակներում Հայաստանի Հանրապետության դիվանագիտական ներկայացուցչություններին՝ հետամուտ լինել մարդու իրավունքների և ազգային փոքրամասնությունների հարցերով մասնագիտացված կառույցներում Քեսապի հայության անվտանգության երաշխավորման և նրանց բնակության մշտական վայրեր ապահով վերադարձի խնդիրներին»,- ասել է Սերժ Սարգսյանը:
Ստեղծված իրավիճակի մասին ՀՀ նախագահը խորհրդակցել է նաև Մեծի Տանն Կիլիկիո Արամ Առաջին կաթողիկոսի հետ: Նախագահ Սերժ Սարգսյանի հավաստմամբ, Սիրիայում ՀՀ դեսպանատունն աշխատում է քեսապահայությանն աջակցելու համար անհրաժեշտ միջոցառումների ծրագրի վրա, որն իրականացվելու է ամբողջ ծավալով:

Մեկնաբանություններ