«Խաղաղության համաձայնագրի տեքստի 80-90 տոկոսը, արտգործնախարարի՝ ինձ տրամադրած տեղեկություններով, արդեն համաձայնեցված է»,- Բաքվի վերահսկողությանն անցած Շուշիում հայտարարել է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը։ Նա հավելել է, որ Հայաստանին ստիպել են տեքստից հեռացնել Արցախի վերաբերյալ դիրքորոշումն ու տերմինաբանությունը, ինչը ճանապարհ բացեց կարգավորման գործընթացի հետագա զարգացման համար։ Միևնույն ժամանակ, ըստ Ալիևի, «երկու հարց բաց է մնում»։                
 

Բե­մը կեն­դա­նու­թ­յուն է ստա­նում ա­ռայժմ միայն մա­նուկ­նե­րի հա­մար

Բե­մը կեն­դա­նու­թ­յուն է ստա­նում ա­ռայժմ միայն մա­նուկ­նե­րի հա­մար
15.12.2020 | 01:21

Տա­րես­կզ­բին թատ­րո­նը փա­կեց իր դռ­նե­րը հա­մա­վա­րա­կի պատ­ճա­ռով։ Աշ­նան սկզ­բին մշա­կու­թա­յին կյան­քը կար­ծես ու­զում էր հու­նի մեջ մտ­նել, սկս­վեց պա­տե­րազ­մը։ Բնա­կա­նա­բար, լիա­կա­տար լռու­թյուն տի­րեց բե­մա­հար­թակ­նե­րում՝ չհաշ­ված բա­րե­գոր­ծա­կան հա­տու­կենտ մի­ջո­ցա­ռում­նե­րը։ Հի­մա ար­դեն բե­մը կեն­դա­նու­թյուն է ստա­նում, բայց միայն մա­նուկ­նե­րի հա­մար։ Տար­վա թա­տե­րա­կան ան­ցու­դար­ձի ու սպաս­վող ծրագ­րե­րի մա­սին զրու­ցել ենք Վա­նա­ձո­րի Հով­հան­նես Ա­բե­լյա­նի ան­վան պե­տա­կան դրա­մա­տի­կա­կան թատ­րո­նի տնօ­րեն ԼՈՒ­ՍԻ­ՆԵ ՍԱ­ՀԱ­ԿՅԱ­ՆԻ հետ։

-Տի­կին Սա­հա­կյան, տա­րե­վերջ է, ու հա­վա­նա­բար փորձ է ար­վում ե­րե­խա­նե­րին չզր­կել Ա­մա­նո­րյա մի­ջո­ցա­ռում­նե­րից։ Դե­րա­սան­նե­րի հա­մար, սա­կայն, դժ­վար չէ՞ բեմ դուրս գա­լը՝ հաշ­վի առ­նե­լով այս օ­րե­րին տի­րող տրա­մադ­րու­թյուն­նե­րը։
-Դե­րա­սան­նե­րը մի տե­սակ ներ­քին պար­տա­վո­րու­թյուն ու­նեն ե­րե­խա­նե­րի հա­մար Ա­մա­նո­րյա հե­քիաթ ստեղ­ծե­լու, և կա­րե­լի է պատ­կե­րաց­նել՝ հատ­կա­պես հի­մա դա որ­քան դժ­վար է։ Մենք ար­ցախ­ցի ե­րե­խա­նե­րի հա­մար եր­կու ներ­կա­յա­ցում ենք ու­նե­ցել. դե­րա­սան­նե­րը, լա­ցը կո­կոր­դում սեղ­մած, փոր­ձում էին բե­մում հե­քիաթ ստեղ­ծել ե­րե­խա­նե­րի հա­մար։ Է­լի եմ ա­սել՝ մենք ի­րա­վունք չու­նենք ե­րե­խա­նե­րին զր­կե­լու Ա­մա­նո­րի հե­քիա­թից, որ­քան էլ գեր­լար­ված մի­ջա­վայ­րում ենք ապ­րում, որ­քան էլ թե՛ դր­սում, թե՛ ներ­սում շի­կա­ցած են քա­ղա­քա­կան ու աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան կր­քե­րը, և որ­քան էլ մե­ծերս գի­տակ­ցում ենք կա­տար­վա­ծի ու գու­ցե նաև սպաս­վե­լի­քի ամ­բողջ լր­ջու­թյու­նը։ Բա­ցի այդ, պրո­ֆե­սիո­նալ դե­րա­սա­նը գի­տի, որ ե­րե­խա­յին պետք է դուրս բե­րել սթ­րե­սա­յին վի­ճա­կից։ Ոչ միայն ե­րե­խա­նե­րին։ Կար­ծում եմ՝ աս­տի­ճա­նա­բար պետք է ա­ռաջ շարժ­վենք, վե­րա­կանգ­նենք նաև ե­րե­կո­յան ներ­կա­յա­ցում­նե­րը։ Ի­հար­կե, այդ փուլն անց­նե­լը բա­վա­կա­նին բարդ է լի­նե­լու։
-Ա­մա­նո­րյա ի՞նչ ներ­կա­յա­ցում­ներ են սպաս­վում Ա­բե­լյա­նա­կան թատ­րո­նում։
-Այս տար­վա հա­մար շատ հե­տաքր­քիր ստեղ­ծա­գոր­ծու­թյուն է ըն­տր­վել. ժա­մա­նա­կա­կից ռուս գրող Վլա­դի­միր Ի­լյու­խո­վի «Դեղ ա­գա­հու­թյան դեմ» պիե­սի հի­ման վրա մեր թատ­րո­նի դե­րա­սան և բե­մադ­րիչ Ա­րամ Մխի­թա­րյա­նը մա­նուկ­նե­րին ներ­կա­յաց­նե­լու է «Կա­խար­դա­կան փո­շին» ներ­կա­յա­ցու­մը։ Ա­ռաջ­նա­խա­ղը կլի­նի դեկ­տեմ­բե­րի 20-ին, դեկ­տեմ­բե­րի 30-ին կու­նե­նանք եր­կու սեանս։ Ինչն է հե­տաքր­քիր. այս ներ­կա­յաց­ման հե­րոս­նե­րը, ինչ­պես այ­սօր գրե­թե բո­լորս, վի­րու­սի դեմ են պայ­քա­րում, միայն թե այս դեպ­քում վի­րուսն ա­գա­հու­թյունն է։ Կար­ծում եմ՝ ներ­կա­յա­ցումն ու­սա­նե­լի կլի­նի և՛ փոք­րե­րի, և՛ մե­ծա­հա­սակ­նե­րի հա­մար։ Գու­ցե այն իս­կա­պես դե­ղա­մի­ջոց դառ­նա ա­գա­հու­թյան դեմ։
-Պա­տե­րազ­մի օ­րե­րին ա­ռաջ­նա­գիծ մեկ­նող լո­ռե­ցի կա­մա­վո­րա­կան­նե­րի հա­մար Ա­բե­լյա­նա­կան թատ­րո­նի դե­րա­սան­նե­րը խա­ղա­ցել են հատ­ված «Հրա­դա­դար» ներ­կա­յա­ցու­մից (բե­մադ­րիչ՝ Ռազ­միկ Խոս­րոև, պիե­սի հե­ղի­նակ՝ Սամ­վել Խա­լա­թյան)։ Կպատ­մե՞ք այդ մա­սին։
-Լո­ռու մարզ­պե­տա­րա­նից հրա­վեր ստա­ցանք՝ Լո­ռուց ա­ռաջ­նա­գիծ մեկ­նող կա­մա­վո­րա­կան­նե­րի հա­մար նա­խա­տես­վող մի­ջո­ցառ­մա­նը մաս­նակ­ցե­լու։ Մոտ 300- հո­գա­նոց խումբ էր։ «Հրա­դա­դար» ներ­կա­յա­ցու­մից ընտ­րե­ցինք շատ խո­սուն հատ­ված. ադր­բե­ջան­ցի ռազ­մա­գե­րուն հայ ռազ­մի­կը մի բուռ հող է մեկ­նում ու ա­սում է ՝ կեր, դրա մեջ ա­րյան համ կա, դուք մե­նակ դրա­նով եք կշ­տա­նում։ Զգա­ցո­ղու­թյուն­նե­րը հի­մա այն­քան խառն են, մենք հաղ­թո­ղի հո­գե­վի­ճա­կով էինք ճա­նա­պար­հում մեր զին­վոր­նե­րին։ Ցա­վում եմ, որ ինչ­քան էլ փոր­ձե­ցինք ու­ժեղ թի­կունք լի­նել, միաս­նա­կան լի­նել, այ­նուա­մե­նայ­նիվ, պինդ չպա­հե­ցինք զին­վո­րի թի­կուն­քը։ Վա­խե­նում եմ, որ իբրև բա­ցար­ձակ ճշ­մար­տու­թյուն կա­րող է հն­չել վա­ղուց աս­ված միտ­քը, թե ափ­սոս էր այս գե­նը, այս ազ­գը թող­նել այս ժո­ղովր­դի ձեռ­քին։ Ես ու­զում եմ, որ մենք կա­րո­ղա­նանք գո­նե ճա­կա­տագ­րա­կան պա­հե­րին բա­ժան-բա­ժան ա­նե­լու մո­լուց­քով չա­ռաջ­նորդ­վել։ Ա­մա­նո­րյա մեր ներ­կա­յա­ցումն այս ի­մաս­տով գու­ցե բո­լո­րիս է անհ­րա­ժեշտ, գու­ցե անհ­րա­ժեշտ է, որ յու­րա­քան­չյուրս վեր­ջա­պես մեր ներ­սը նա­յենք, վեր­ջին հաշ­վով, ե­ղած- չե­ղա­ծը մի կտոր հայ­րե­նիք է։ Չգի­տեմ՝ վաղ­վա օ­րը մեզ էլ ինչ ա­նակն­կալ­ներ է բե­րե­լու, բայց շատ եմ ու­զում՝ միաս­նա­կան լի­նենք։ Էլ բա­վա­կան է, ա­ղանդ­նե­րի ու կու­սակ­ցու­թյուն­նե­րի հա­մա­րյա հա­վա­սա­րար­ժեք գոր­ծու­նեու­թյու­նից տու­ժում է միայն մա­քուր ազ­գա­յին շա­հը։
-Ի՞նչ ծրագ­րեր կա­յին, որ գու­ցե այս տար­վա թո­հու­բո­հի հետևան­քով կի­սատ մնա­ցին։ Եվ, ել­նե­լով հետ­պա­տե­րազ­մյան տրա­մադ­րու­թյուն­նե­րից, երկ­րում տի­րող ի­րա­վի­ճա­կից, հնա­րա­վո՞ր է վե­րա­նայ­վի թատ­րո­նի խա­ղա­ցան­կը։
-Ան­պայ­ման նո­րաց­վե­լու է խա­ղա­ցան­կը։ Ա­ռա­ջի­կա մի քա­նի տա­րի­նե­րին Ար­ցա­խյան գո­յա­մար­տին մենք վս­տա­հա­բար չենք կա­րող անդ­րա­դառ­նալ. դժ­վար է խո­սել ու պատ­կե­րել պարտ­վո­ղի հո­գե­վի­ճա­կը։ Այն դեռևս հաղ­թա­հա­րել է պետք։ Կար­ծում եմ՝ ա­ռա­ջի­կա­յում պետք է ա­ռաջ քաշ­վեն հայ­րե­նի­քը ա­ռար­կա­յա­կան սի­րով սի­րե­լու, հայ­րե­նի­քին ի­րա­պես տեր լի­նե­լու գա­ղա­փար­ներ, և դրանք պետք է նե­րարկ­վեն սերն­դի գի­տակ­ցու­թյան ու, ե­թե կու­զեք, են­թա­գի­տակ­ցու­թյան մեջ։ Սա պի­տի լի­նի ա­մե­նօ­րյա աշ­խա­տան­քի ար­դյուն­քում։ Թատ­րո­նում գու­ցե բե­մադր­վեն նաև էք­զիս­տեն­ցիա­լիս­տա­կան ստեղ­ծա­գոր­ծու­թյուն­ներ, ո­րոն­ցում սահ­մա­նա­յին վի­ճակ­նե­րում գտն­վող մար­դը կա­րո­ղա­նում է ինք­նադրսևոր­վել, և այդ դրսևո­րում­նե­րը կա­րող են լի­նել հա­կա­սա­կան, բո­լո­րո­վին այլ, քան կա­րող էր լի­նել ա­ռօ­րյա կյան­քում։
Ինչ վե­րա­բե­րում է հար­ցի ա­ռա­ջին մա­սին, տա­րես­կզ­բից, հա­մա­վա­րա­կով պայ­մա­նա­վոր­ված, թատ­րո­նում բա­վա­կան ծրագ­րեր կի­սատ մնա­ցին։ Դրան­ցից մե­կը հայ­կա­կան ժո­ղովր­դա­կան հե­քիաթ­նե­րի մո­տիվ­նե­րով ման­կա­կան ներ­կա­յա­ցումն էր, որ պետք է հանձ­նեինք մար­տի վեր­ջին (բե­մադ­րիչ՝ Ար­մեն Բար­սե­ղյան)։ Ֆրան­սիս Վե­բե­րի «Ընթ­րիք ա­պու­շի հետ» ստեղ­ծա­գոր­ծու­թյան փոր­ձե­րը եր­կու ան­գամ ընդ­միջ­վե­ցին՝ հա­մա­վա­րա­կի պատ­ճա­ռով և պա­տե­րազ­մի։ Հա­ջորդ տա­րի եր­կուսն էլ ա­վար­տին կհասց­նենք և կհանձ­նենք, բայց, այ­նուա­մե­նայ­նիվ, խա­ղա­ցան­կա­յին քա­ղա­քա­կա­նու­թյունն անհ­րա­ժեշտ է փո­խել. մեր հան­դի­սա­տեսն այլևս ա­ռաջ­վա­նը չէ։
-Հա­մա­վա­րա­կի թե­լադ­րան­քով կյան­քի կոչ­վե­ցին բա­ցօ­թյա ներ­կա­յա­ցում­ներ, այս ձևա­չա­փը ար­դյոք պահ­պան­վե­լու՞ է։ Սիր­վե՞ց այն թե՛ դե­րա­սան­նե­րի, թե՛ հան­րու­թյան կող­մից։
-Կար­ծում եմ՝ ճիշտ կլի­նի, որ բա­ցօ­թյա ներ­կա­յա­ցում­նե­րը դառ­նան ա­վան­դա­կան, ին­չը նաև վե­րա­դարձ է ա­կունք­նե­րին։ Նախ, թատ­րո­նի հետ­նա­բա­կը տա­լիս է հնա­րա­վո­րու­թյուն՝ ե­րե­խա­նե­րի հա­մար մշա­կու­թա­յին գե­ղե­ցիկ մի­ջա­վայր ստեղ­ծե­լու։ Ամ­ռա­նը կա­րող ենք փոք­րիկ հան­դի­սա­տե­սին հյու­րըն­կա­լել հետ­նա­բա­կում։ Բե­մադ­րել ենք նաև Ստե­փան Զո­րյա­նի «Խն­ձո­րի այ­գին» բա­ցօ­թյա ներ­կա­յա­ցու­մը գրո­ղի տուն-թան­գա­րա­նի բա­կում։ Կար­ծում եմ՝ այս ներ­կա­յա­ցու­մը իր ձևա­չա­փով և թատ­րոն-թան­գա­րան հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թյան մա­սով ե­զա­կի է, ճիշտ կլի­ներ, որ մնար թատ­րո­նի խա­ղա­ցան­կում, ստեղծ­վեին նաև բա­ցօ­թյա նոր ներ­կա­յա­ցում­ներ։
-Հա­մա­վա­րա­կը վա­խեց­նում էր, պա­տե­րազ­մը մարդ­կանց հո­գե­վի­ճա­կը փո­խեց։ Ի՞նչ եք կար­ծում՝ հան­դի­սա­տե­սը կգա՞ թատ­րոն։
-Հա­մա­վա­րա­կով պայ­մա­նա­վոր­ված ար­տա­կարգ դրու­թյու­նից հե­տո հան­դի­սա­տե­սը, ճիշտ է, զգու­շա­նա­լով, բայց ե­կավ թատ­րոն։ Նկա­տե­ցինք, որ մար­դիկ կա­րո­տել էին։ Կա­րո­տել էին նաև ե­րե­խա­նե­րը. փոք­րիկ հան­դի­սա­տե­սը ներ­կա­յա­ցու­մից հե­տո չէր ու­զում գնալ թատ­րո­նից։ Կար­ծում եմ՝ այս փու­լը հաղ­թա­հա­րելն ա­վե­լի դժ­վար է լի­նե­լու, մե­ծա­հա­սակ­ներն ա­վե­լի դժ­վար են գա­լու թատ­րոն, բայց մյուս կող­մից՝ կա­րո­տել են, ու­զում են լի­նել մշա­կու­թա­յին մի­ջա­վայ­րում, թե­կուզ մի կարճ ըն­թացք կտր­վել ի­րա­կա­նու­թյու­նից։ Այ­նուա­մե­նայ­նիվ, շատ դժ­վար է լի­նե­լու։
-Ե­թե չեմ սխալ­վում, թատ­րո­նում վե­րա­նո­րոգ­ման աշ­խա­տանք­ներ էին սպաս­վում։
-Ա­յո, վե­րա­նո­րոգ­ման նա­խա­գի­ծը պատ­րաստ էր, բայց քաղ­շին նոր­մե­րին չհա­մա­պա­տաս­խա­նող դե­տալ­ներ կա­յին, բա­ցի այդ, անհ­րա­ժեշտ ե­ղավ շեն­քի ու­ժե­ղա­ցու­մով նա­խա­գիծ։ Լրամ­շա­կե­ցինք, սեպ­տեմ­բե­րի վեր­ջե­րին ա­վար­տուն նա­խա­գիծն ար­դեն պետք է հանձ­նեինք։ Բայց եր­կու տղա­նե­րը՝ նա­խագ­ծողն ու նա­խա­հաշ­վոր­դը, ռազ­մա­ճա­կատ մեկ­նե­ցին։ Ֆորս­մա­ժո­րա­յին ի­րա­վի­ճա­կից հե­տո ա­վար­տին կհասց­նենք նա­խագ­ծա­յին փու­լը։
-2021-ին Վա­նա­ձո­րի դրա­մա­տի­կա­կան թատ­րո­նի 90-ա­մյակն է լրա­նում։ Ինչ­պե՞ս եք պատ­կե­րաց­նում հո­բե­լյա­նա­կան տա­րին։
-Դժ­վա­րա­նում եմ հի­մա այդ հար­ցին պա­տաս­խա­նել։ Հա­մա­վա­րա­կը չխան­գա­րեց, որ մենք նա­խագ­ծեր կազ­մենք ե­կող տար­վա հա­մար, բայց պա­տե­րազ­մից հե­տո չգի­տեմ՝ դրանց քա­նի տո­կո­սը կկա­րո­ղա­նանք ի­րա­գոր­ծել՝ նաև նպա­տա­կա­յին լի­նե­լու, թի­րա­խա­յին դարձ­նե­լու շեշ­տադ­րու­մով։ Ընդ ո­րում, ես հի­մա դեռ վա­րա­նում եմ ա­սել՝ պա­տե­րազ­մից հե­տո։ Պա­տե­րազ­մը չի ա­վարտ­վել...

Զրույցը՝ Արմինե ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ

Լուսանկարներ

. .
Դիտվել է՝ 67563

Հեղինակի նյութեր

Մեկնաբանություններ