«Ինչ գեղեցիկ է, նոր չէ, իսկ, ինչ նոր է, գեղեցիկ չէ»

«Անուշ» օպերայի նոր մեկնաբանությունը խոստանում էր լինել գարնան ամենակարևոր իրադարձությունը: Պետք է ասել, որ հայ-ֆրանսիական այս նախագիծը անարձագանք չմնաց: Պրեմիերան կայացավ Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում: Դրանից հետո մի խումբ մտավորականներ հանրապետության նախագահին դիմեցին բաց նամակով` պահանջելով արգելել ներկայացման «արտահանումը» արտասահման, նաև խստագույնս պատժել մեր ազգային հպարտությունների հետ նման սրբապիղծ ձևով վարվողներին: Նամակում նշված էր, որ այդ օրը նախագծի հեղինակները սպանեցին Տիգրանյանին ու Թումանյանին (ի դեպ, «Անուշին սպանել էին մինչ պրեմիերան»)։

Նախագծի հեղինակներն անպատասխան չթողեցին նախագահին ուղղված նամակը` հիշեցնելով ՀՀ Սահմանադրության 40-րդ հոդվածը` «Յուրաքանչյուր ոք ունի գրական, գեղարվեստական, գիտական և տեխնիկական ստեղծագործության ազատության, գիտության նվաճումներից օգտվելու և հասարակության մշակութային կյանքին մասնակցելու իրավունք»:
Թե ինչ տվեցին բաց նամակները հանրությանն ու «Անուշին», դժվար է ասել: Կապրի՞ ներկայացումը, թե՞ ոչ, թողնենք ժամանակի քննությանը:
Առողջ գնահատական լսելու հույսով դիմեցինք Դանիել Երաժշտին (ի դեպ, զարմանալի է, որ այս ողջ եռուզեռի ընթացքում լսելի չէր մաեստրոյի ձայնը):
Ի պատասխան մեր հարցի` հավանե՞լ եք Սերժ Ավետիքյանի բեմադրությունը, թե՞ ոչ, Դանիել Երաժիշտն ասաց, որ «Անուշի» այս նոր ներկայացումը լավագույնս կարելի է գնահատել Ջոակինո Ռոսսինիի խոսքերով. «Երբ մի կոմպոզիտոր ցանկացել էր իմանալ Ռոսսինիի կարծիքն իր նոր գործի մասին, վարպետն ասել էր. «Երիտասարդ, ձեր ստեղծագործությունում առկա է և գեղեցիկը, և նորը, բայց այն, ինչ գեղեցիկ է, նոր չէ, իսկ այն, ինչ նոր է, գեղեցիկ չէ»:
Հետաքրքրվեցի` ինչ կարծիք ունի մաեստրոն սպառնալիքի ոճով գրված նամակի առնչությամբ: «Պատիժ բառը խորթ է մեզ, հոգնել ենք պատիժներից»,- ասաց նա:
Անդրադառնալով հարցին` կո՞ղմ է նորարարական նախաձեռնություններին, թե ոչ, պատասխանեց.- «Այստեղ մեզ օգնության է հասնում Բեթհովենը. «Չկա մի կանոն արվեստում, որ հնարավոր չլինի խախտել, միայն թե դա պետք է արվի հանճարեղաբար»:

Արմինե ՍԱՐԳՍՅԱՆ

Հեղինակի նյութեր

• Պատմության վկաները
• Վերացող ծաղիկներ
• Ձեռք մեկնելու գաղափարը առաքելության վերածվեց
• «Մի նայեք, որ փոքր է մեր երկիրը, եթե արդուկով այս սարերը հարթեցնեք, Չինաստանից մեծ կլինի»
• «Բանկ օտոման» գործողությունը ժամանակին ցնցել էր ամբողջ Եվրոպան
• «Դրսից մեզ վրա կա­րող են ազ­դել միայն ներ­սի գոր­ծիք­նե­րով»
• «Ե­րե­սուն տա­րի ձգ­վեց մեր ան­կա­խու­թ­յան պատ­մու­թ­յու­նը, մենք շա­հե­ցի՞նք»
• Մշա­կույ­թը հեռ­վից հե­ռու պահ­պա­նե­լու հույ­սով
• Անի­մա­ցիան, աշ­խարհն ու մենք
• «Մեր տա­րածք­նե­րը փոք­րա­ցան, ո­րով­հետև այդ­պես էլ չհաս­կա­ցանք, որ պետք է խմենք մեր բա­ժա­կով»
• Արվեստի ուժը
• Նոր մա­տե­նա­շա­րը ներ­կայաց­նում է արևմտա­հայ և ս­փ­յուռք­յան գրող­նե­րի
• Բե­մը կեն­դա­նու­թ­յուն է ստա­նում ա­ռայժմ միայն մա­նուկ­նե­րի հա­մար
• «Գիրք սիրողների համար սա իսկական մկնդեղ է` հյութեղ ու անտանելի»
• Հա­մաշ­խար­հա­յին դա­սա­կան­նե­րի ստեղ­ծա­գոր­ծու­թ­յուն­նե­րը՝ դու­դու­կով
• «Բնակ­չու­թ­յու­նը պատ­րաստ չէ, բայց տար­վում են աշ­խա­տանք­ներ»
• Ամա­նո­րի գի­շե­րը դի­մա­վո­րե­լու են ե­կե­ղե­ցում
• «Ջա­զի մեջ զգաց­վում է ապ­րածդ ժա­մա­նա­կաշր­ջա­նը»
• «Ե­թե չլի­ներ Փե­լե­շ­յա­նը, կար­ծում եմ, դեռևս գտած չէի լի­նի կի­նո­յում իմ ու­ղին»
• «Հու­շար­ձան­ներն այդ տա­րածք­նե­րի պատ­կա­նե­լու­թ­յան անձ­նագ­րերն են»

Մեկնաբանություններ