Գյուղերում ապրող արցախցիները լրիվ այլ աշխարհ են
Ի՞նչ վիճակ է հիմա Արցախում, ու ինչպիսի՞ն է արցախցիների դիմակայունությունը' իմունիտետը, թշնամու սադրանքների նկատմամբ։
Այս հարցին ոչ ոք հստակ և ճշգրիտ չի կարող պատասխանել, քանի որ ամեն մեկը խոսում է իր զգացական աշխարհի և պատկերացումների չափով։
Օրինակ, ֆեյսբուքներով ապրող ու հատկապես ադրբեջանական կայքեր նայող արցախցի միամիտները ահաբեկված են, թե բա՝ էլ բան անել հնարավոր չէ, հեն ա, թորքը ասում է' ամեն ինչ վերջացած է։
2020-ի պատերազմի ժամանակ ընտանիքով Արցախից փախած տղամարդն ասում է' բոլորը փախչելու տրամադրություն ունեն։
Պատերազմին մասնակցած ու հերոսաբար կռվածն ասում է' բոլորը մեկ մարդու պես կանգնած են, ոչ մի զիջում չկա։
Իր վատ աշխատանքի համար պաշտոնից զրկված չիմովնիկն ասում է' սաղ ծախած ա, մնալու իմաստ չկա։
Պաշտոն ու իշխանական բարիքներ վայելող միջակ չինովնիկն ասում է' լոխ լյավա, մտածելու բան չունենք։
Հայրենիք չունեցող սրիկա տեսակը փորձում է մի երկու կոպեկ էլ գողանալ ու նոր իրերը հավաքելով գնալ, հետևաբար, տարածում է միայն խուճապային տրամադրություններ։
Բարձր պաշտոնյաները լռում են, որ հանկարծ մի սխալ բան չխոսեն, ու մեղադրանքներ չհնչեն իրենց հասցեին։
Իսկ սովորական արցախցիները տարբեր հոգեվիճակում են' կախված բնակության վայրից։
Ստեփանակերտում մեծ մասամբ անհանգիստ ու անորոշ պատկերացումներ են, ու դա առաջին հերթին սննդի պակասի, գազի ու էլեկտրականության անջատումների հետևանք է։ Քաղաքում ապրող մարդու համար իսկական խուճապի պատճառ է կենցաղային դժվարությունը, և դա բնական է։
Շրջաններում ու հատկապես գյուղերում ապրող արցախցիները լրիվ այլ աշխարհ են։ Մարդիկ իրենց վար ու ցանքն անում են, ամիսը մեկ մի խոզ մորթում ու մտերիմներով խորոված անում, հետն էլ ավելացած մսով ձեռքի հետ ղավուրմա սարքում ձմեռվա համար։
Արցախցի գյուղացին ո՛չ գազի խնդիր ունի, ո՛չ էլ տուն տաքացնելու։ Ունեցած սնունդը սեփական այգու միրգն ու բանջարեղենն է, սեփական գոմի տավարն ու հավը։ Քաղաքական խաղերն էլ արցախցի գյուղացուն հետաքրքիր չեն։ Ինքն ապրում է այնտեղ, որտեղ ապրել են իր նախնիները' Հայկ Նահապետի սերունդները, որտեղ 4000 տարի առաջ ապրել է Արցախի անվանադիր Արա Գեղեցիկ արքան։
Նաիրի Հոխիկյան
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
-
Ասում են… Հայաստանում կրկին հակառուսական կեղծ և Արևմուտքի կողմից կառավարելի ալիք է ստեղծվել, թե ՀԱՊԿ-ը մեզ չօգնեց, և ՀԱՊԿ-ից պետք է դուրս գանք։ Նշում են նաև, թե Ռուսաստանը Հայաստանին անհուսալի դաշնակից է
-
Ասում են… Նա Ռուսաստանի բացահայտ թշնամի է, որը, մինչև որոշակի պահը, իշխանության գալով ստիպված էր քողարկել իր մտադրությունները, իր նպատակները։ Մենք թույլ տվեցինք մեզ «մոլորեցնել» հույսերով, թե ինչ-որ կերպ դա կանցնի-կգնա, բայց այդպես չեղավ
-
Ասում են… Հայաստանն իսկապես կատարել է իր աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ դեմքով շրջվելու դեպի Եվրոպա։ Մենք չենք կարող գործել այնպես, կարծես դա գոյություն չունի։ Մենք՝ ֆրանսիացիներս, պետք է ընդունենք այդ ընտրությունը և հավատարիմ լինենք դրան
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
Տարածաշրջանային
