«Չեն հասկանում գրողի բովանդակության անվերջությունը»

Կյանքից հեռացել է «Գարուն» գրական-գեղարվեստական ամսագրի և «Ապոլոն» հրատարակչության գլխավոր խմբագիր, արձակագիր ՎԱՐՈՒԺԱՆ ԱՅՎԱԶՅԱՆԸ:

«Իրատեսին» տված իր հարցազրույցներից մեկում գրողը, խոսելով գրականության դերի մասին, ասաց, որ ժամանակի առումով, իբրև հիմք, գրականությունն ավելի մեծ ըմբռնում է, քան այսօր թևածում է մեր կյանքում. «Այն ապրում է մարդկանց հայտնի գոնե ժամանակի երեք ոլորտներում: Ոչ թե այսօր գնացինք, հաղթեցինք, և ստեղծվեց այս գործը: Պարզապես երևի դա էլ է պետք, որ կոչվի այօրվա գրականություն: Վաղը դա չի երևա: Բայց որևէ կուսակցություն՝ իշխանության գլուխ կանգնած, գրողից հենց դա է պահանջում: Նրանց համար գրողները մոդայիկ մարդիկ են, այսօր մոդան այս է ասում, պետք է անեն: Չեն հասկանում գրողի բովանդակության անվերջությունը: Պատահական չէ, որ մեծ գրողներին երբեմն նմանեցնում են Աստծուն: Քանի որ ոչ թե ստեղծում են խոսք, գաղափար, այլ կյանք»:
Իսկ ահա կյանքի մասին ասում է. «Աստված, որ ստեղծել է գիշեր-ցերեկը, դրանք ձրի չի տվել: Դրանք պահանջում են հատուցում: Ինչով ենք հատուցում անձրևը, ձյան գեղեցկությունը…Տառացիորեն ոչնչով: Այդ ամենը բեռի նման նստած է մարդկանց ուսերին»:

Վարուժան Այվազյանի պատմվածքների առաջին ժողովածուն՝ «Հին ահ» խորագրով, հրատարակվել է 1991-ին: Այնուհետև լույս են տեսել «Ճանճի ամիսը», «Համեմատական կենսագրություններ» վեպերը, «Առավոտ պայծառ, զվարթ ծիրանի» մանկապատանեկան պատմվածքների, «Պատմություն ճնճղկանն, որ ավելի քան երեք անգամ կանգնեց Տիրոջ աջ ձեռքին» արձակ գործերի, «Անխարիսխ և անհենարան՝ երկրագնդի նման» հարցազրույցների ու էսսեների ժողովածուները:

Արմինե ՍԱՐԳՍՅԱՆ

Հեղինակի նյութեր

• Պատմության վկաները
• Վերացող ծաղիկներ
• Ձեռք մեկնելու գաղափարը առաքելության վերածվեց
• «Մի նայեք, որ փոքր է մեր երկիրը, եթե արդուկով այս սարերը հարթեցնեք, Չինաստանից մեծ կլինի»
• «Բանկ օտոման» գործողությունը ժամանակին ցնցել էր ամբողջ Եվրոպան
• «Դրսից մեզ վրա կա­րող են ազ­դել միայն ներ­սի գոր­ծիք­նե­րով»
• «Ե­րե­սուն տա­րի ձգ­վեց մեր ան­կա­խու­թ­յան պատ­մու­թ­յու­նը, մենք շա­հե­ցի՞նք»
• Մշա­կույ­թը հեռ­վից հե­ռու պահ­պա­նե­լու հույ­սով
• Անի­մա­ցիան, աշ­խարհն ու մենք
• «Մեր տա­րածք­նե­րը փոք­րա­ցան, ո­րով­հետև այդ­պես էլ չհաս­կա­ցանք, որ պետք է խմենք մեր բա­ժա­կով»
• Արվեստի ուժը
• Նոր մա­տե­նա­շա­րը ներ­կայաց­նում է արևմտա­հայ և ս­փ­յուռք­յան գրող­նե­րի
• Բե­մը կեն­դա­նու­թ­յուն է ստա­նում ա­ռայժմ միայն մա­նուկ­նե­րի հա­մար
• «Գիրք սիրողների համար սա իսկական մկնդեղ է` հյութեղ ու անտանելի»
• Հա­մաշ­խար­հա­յին դա­սա­կան­նե­րի ստեղ­ծա­գոր­ծու­թ­յուն­նե­րը՝ դու­դու­կով
• «Բնակ­չու­թ­յու­նը պատ­րաստ չէ, բայց տար­վում են աշ­խա­տանք­ներ»
• Ամա­նո­րի գի­շե­րը դի­մա­վո­րե­լու են ե­կե­ղե­ցում
• «Ջա­զի մեջ զգաց­վում է ապ­րածդ ժա­մա­նա­կաշր­ջա­նը»
• «Ե­թե չլի­ներ Փե­լե­շ­յա­նը, կար­ծում եմ, դեռևս գտած չէի լի­նի կի­նո­յում իմ ու­ղին»
• «Հու­շար­ձան­ներն այդ տա­րածք­նե­րի պատ­կա­նե­լու­թ­յան անձ­նագ­րերն են»

Մեկնաբանություններ