Արցախի իշխանությունները դեռ կարող են խուսափել Նիկոլի ճակատագրին արժանանալու հեռանկարից
Եթե եղել է Արցախի Հանրապետությունը լուծարելու հրամանագիր, ուրեմն պետք է լինի նաև այդ թուղթը չեղարկող մեկ այլ հրամանագիր, կամ համապատասխան ուրիշ փաստաթուղթ։ Արցախի իշխանությունները չեն կարող պարզապես կանգնել ու ասել՝ համարեք, թե նման թուղթ չի եղել։ Այդ տրամաբանությամբ վաղն էլ կարող են ասել՝ համարեք, թե Արցախը չենք կորցրել, Ստեփանակերտում ենք ապրում և այլն։
Ես իհարկե հասկանում եմ, որ Սամվել Շահրամանյանի՝ սեպտեմբերի 26-ի հրամանագրի չեղարկումն այժմ որևէ կերպ չի բարելավելու ո՛չ Արցախի, ո՛չ էլ արցախցիների կացությունը։ Բայց երկու կարևոր հանգամանք կա, որոնք չի կարելի հաշվի չառնել։
Խոսքը նախ վերաբերվում է քաղաքական և իրավական հարթություններում Արցախի ճակատագրին վերաբերող ապագա դիսկուրսներին։ Ադրբեջանի դեմ տեղեկատվական, քարոզչական, իրավական, պատմական և այլ ոլորտներում աշխատած ցանկացած մասնագետ կհաստատի, թե որքան կարևոր են նման փաստաթղթերը այս կամ այն թեզը հաստատելու և/կամ հերքելու համար։
Մի՞թե հասկանալի չէ, որ ապագա այդ բանավեճերում Ադրբեջանն արդեն ունի հղման աղբյուր։ Իսկ մե՞նք։ Ո՞նց ենք ապացուցելու, որ նախ թշնամին հղվում է արդեն գոյություն չունեցող փասթաթղթի վրա և ապա, որ այդ հրամանագիրն էլ ստորագրվել է արցախահայությանն ամբողջությամբ կոտորելու Ադրբեջանի սպառնալիքների ներքո։
Երկրորդ հանգամանքն ավելի կարևոր է։ Այն վերաբերվում է Արցախի համար պայքարելու ազգային նպատակադրումներին։ Այսինքն, եթե այսօր չի չեղարկվում հայտնի հրամանագիրը, դա հերթական ապացույցն է այն բանի, որ ոչ միայն պայքար, այլև պայքարի ցանկություն չկա։ Դա նաև ապացույցն է այն բանի, որ այս հարցում Նիկոլն ու Ալիևն են ճիշտ և ոչ թե բոլոր նրանք, ովքեր համարում են, որ Արցախը մեր Հայրենիքն է ու որ մենք չպետք է հրաժարվենք այն վերականգնելու մեր նպատակներից։
Այնպես որ Արցախի իշխանություններին խորհուրդ եմ տալիս չգնալ կեղտոտ այդ ճանապարհով։ Նրանք դեռ կարող են իրավիճակի շտկմանն ուղղված առաջին քայլերն անել։ Նրանք դեռ կարող են խուսափել Նիկոլի ճակատագրին արժանանալու հեռանկարից։ Ես գիտեմ ու հասկանում եմ, որ խոչընդոտող շատ հանգամանքներ կան։ Որ Ադրբեջանում պահվող գերիներ ունենք։ Որ ներսից էլ մեծ ճնշում կա։ Բայց Հայրենիքը պետք է առաջին տեղում լինի։ Սեպտեմբերի 26-ի հրամանագիրը պետք է չեղարկվի։ Դրա համար ընդամենը մեկ շաբաթ ժամանակ է մնացել։
Հրանտ ՄԵԼԻՔ-ՇԱՀՆԱԶԱՐՅԱՆ
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
-
Ասում են… Հայաստանում կրկին հակառուսական կեղծ և Արևմուտքի կողմից կառավարելի ալիք է ստեղծվել, թե ՀԱՊԿ-ը մեզ չօգնեց, և ՀԱՊԿ-ից պետք է դուրս գանք։ Նշում են նաև, թե Ռուսաստանը Հայաստանին անհուսալի դաշնակից է
-
Ասում են… Նա Ռուսաստանի բացահայտ թշնամի է, որը, մինչև որոշակի պահը, իշխանության գալով ստիպված էր քողարկել իր մտադրությունները, իր նպատակները։ Մենք թույլ տվեցինք մեզ «մոլորեցնել» հույսերով, թե ինչ-որ կերպ դա կանցնի-կգնա, բայց այդպես չեղավ
-
Ասում են… Հայաստանն իսկապես կատարել է իր աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ դեմքով շրջվելու դեպի Եվրոպա։ Մենք չենք կարող գործել այնպես, կարծես դա գոյություն չունի։ Մենք՝ ֆրանսիացիներս, պետք է ընդունենք այդ ընտրությունը և հավատարիմ լինենք դրան
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
Տարածաշրջանային
