Եղածը ասֆալտ չի՞

Էսօր Երևան-Վարդենիս ճանապարհին դեգերում էի: «Գազելը» մեկ դես էր թեքվում, մեկ` դեն: Վարորդն էլ չէր նեղվում, փոսերի տեղերը անգիր գիտեր, ամեն օր էդ ճամփին է:
Հիշեցի Ախալքալաքի ճանապարհները, երբ հայրս մորս հոգու հետ խաղում էր՝ մեքենան տանջահար անելով քաղաքի քանդված փողոցներում: Մայրս Արևմտյան Հայաստանից Ջավախք գաղթածների ընտանիքից է: Պապս ու տատս ապրում էին Ախալքալաքի Կաջո գյուղում: Անտանելի էր իրականում էնտեղ հասնելը: Հայրս ասում էր, որ 1954-ից մինչև մեր ժամանակները, այսինքն` սովետական վերջին տարիները, Ախալքալաքի շուկայի ճանապարհը նույն վիճակում է: Հետո դժգոհում էր. «Բա ասում ես` քշի, ո՞նց քշեմ, ավտոյի հերն անիծեց»: Մայրս էլ իր կանացի խորամանկությամբ չքմեղանում էր. «Ախր էստեղ ասֆալտ կար, ի՞նչ եղավ»: Հայրս ի պատասխան հեգնում էր. «Կնիկ ջան, էս շան որդիք ուրեմն գիտեն, թե ես երբ եմ գալու: Իմ ամեն գալուց ասֆալտը հավաքում են, գնալուց` հետ փռում»:
Հայաստանի շատ ճանապարհներ բավականին անմխիթար վիճակում են: Եթե հեռու չգնանք, ապա նույնիսկ մայրաքաղաքում կգտնենք շատ փողոցներ, որտեղ ասֆալտից միայն հիշողությունն է մնացել: Դե, իսկ շրջանների ու գյուղերի մասին էլ չխոսենք: Ամիսը մեկ-երկու անգամ Իջևան եմ գնում, ու արդեն քանի տարի նույն վիճակն է, եթե չասեմ` գնալով վատանում է: Ձմռանը դրանք ծածկվում են ձյունով, ու փոսերը տեղ-տեղ լցվում են, գարնանն էլ անձրևները վերևներից հողը սրբում-բերում, լցնում են երթևեկելի ճանապարհները, իսկ ամռան շոգին ամեն անցնող մեքենայի հետևից էդ հողից բարձրացող փոշին են շնչում իջևանցիք: Վարդենիսցի տաքսու վարորդն էսօր նեղվում էր իմ` «Էս տարի ասֆալտ չե՞ն արել» հարցից: «Աղջիկ ջան, տեսնո՞ւմ ես էս ճամփեն, տարին տասներկու ամիս էս է: Դրա համար էլ մարդիկ գնում են: Իմ ծանոթներից արդեն ինը ընտանիք էս տարի Ռուսաստան գնաց մշտական բնակության: Ինը ընտանիքը քիչ չի: Շուտով Հայաստանում մարդ չի մնա, սենց մինչև ո՞ւր ենք հասնելու»:
Ախալքալաքի ճանապարհները սովետի ժամանակ իսկապես սոսկալի վիճակում էին, հայերն էն ժամանակ դա կապում էին Վրաստանի իշխանությունների` հայերի նկատմամբ անտարբեր վերաբերմունքի հետ: Ի դեպ, այսօր էլ շատ գյուղերում նույն վիճակն է, ասֆալտ բառը վաղուց վերացել է ախալքալաքցիների լեքսիկոնից: Իսկ Հայաստանո՞ւմ: Ասֆալտն էլ հո հասարակ բան է, գործարան շահագործել չի, համենայնդեպս: Վարդենիսցի տաքսու վարորդը տեղին դժգոհեց. «Եղածը ասֆալտ չի՞, փռեք, էլի՛» :

Կարինե ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ

Հեղինակի նյութեր

• Հե՜յ, հեղափոխություն, ո՞ւր մնացիր
• Հանրահավա՞ք եք ուզում, ինքնե՛րդ էլ արեք
• Եռյակում միմյանց հետ հայտարարություններո՞վ են խոսում
• Գյումրու ռուսական ռազմակայանը նախընտրելի ԶԼՄ-ներ ունի՞
• Սխալ տնտեսական քաղաքականությունը հարվածում է սպառողի գրպանին
• «Ժառանգության» հետ մի բան այն չէ
• Օրենքները լավն են, երբ գործում են
• «Ժառանգությունն» ինքն է իրեն դուրս դրել ընդդիմադիր դաշտից
• Ո՞վ պետք է փոխհատուցի գյուղացու կրած վնասի համար
• Դեղերի գները, այնուամենայնիվ, կբարձրանան
• Լիդինգթոն. «Հայ-թուրքական արձանագրությունները պետք է կատարվեն առանց հետաձգման»
• Ծառուկյանն ավելի քան կոմպրոմիսային է
• ԲՀԿ-ի «վազքը» ավելի կարճ կլինի, քան ենթադրվում էր
• Նոր ընդդիմություն կձևավորվի՝ ընդդեմ իշխանության և ոչիշխանականների
• Իշխանափոխությունից հետո «լավ» ընկերները կմնա՞ն համակարգում
• Հոկտեմբերի 27-ի բեռն ու Հայաստանի ապագան
• Գագիկ Ծառուկյանը ներողություն կխնդրի՞
• Ի՞նչ կա Ծառուկյանի մտքին
• Երբ որդեկորույս մայրերին քաշքում են ինչպես խուլիգանների
• Երբ հասցեատերն ավելի կարևոր է, քան հարցն ինքնին

Մեկնաբանություններ