Չունես ուժ, ունակ չես կամ ցանկություն չունես այն գեներացնել և կուտակել, այնուհետև դնել դիվանագիտության և պետական ռազմավարական շահերի սպասարկման հիմքում՝ անելիք չունես միջազգային հարաբերություններում։
Միջազգային իրավունքը միջազգային հարաբերությունների գործիքներից մեկն է։ Այն նույնպես խարսխված է ուժի և ուժի կիրառման պոտենցիալի/պատրաստակամության վրա։ Չկա ուժ` չկա միջազգային իրավունք։ Չկա ուժային բալանս միջազգային հարաբերություններում` չկա միջազգային իրանունք։ Եթե ունակ ես ակումուլացնել ուժ, կապիտալիզացնել այն և պետք եղած դեպքում ցուցադրել կամ կիրառել՝ ուրեմն ունակ ես նաև օգտագործել միջազգային իրավունքը հոգուտ քեզ և քո ռազմավարական շահերի։ Եթե կուզեք` սա միջազգային հարաբերությունների առաջին երկաթե օրենքն է, որից չես փախչի։
Թույլը, տկարն ու անճարը միջազգային իրավունքից չի կարողանում օգտվել այնպես, ինչպես կաներ ուժեղ պետությունը։
Սովորենք տարբերել և տարբերակել միջազգային հարաբերությունները միջազգային իրավունքից։ Վերջինս ենթարկվում է առաջինի կողմից առաջ քաշված կառուցվածքային օրակարգերին, եթե չասենք՝ քմահաճույքներին։
Ինչպես արդարությունն ինքն իրենով չի վերականգնվում առանց կոնկրետ վերականգնող ունեցողի, այնպես էլ միջազգային իրավունքը ինքն իրենով չի աշխատում միջազգային հարաբերություններում։ Աշխատեցնող է պետք։
Եվ, այո՛, Հայաստանն Արցախով այլ քաշային կատեգորիա էր միջազգային հարաբերություններում, Հայաստանն առանց Արցախի` այլ։
Էդուարդ Աբրահամյան