«ՍԵՎ ՓՈՂԵՐԻ ՏՈԿՈՍԸ»

Ժամանակ առ ժամանակ ՀՀ երկրորդ նախագահը որոշում է խոսել, և պարզվում է, որ լրագրողներն ուզում են նրան հարց ուղղել: Ռոբերտ Քոչարյանը վերստին խոսում է տնտեսության մասին` իր նախագահության տարիների «փայլուն» պատկերը ներկայացնելով. «Իդեալական մակրոտնտեսություն, որը խոսում է այն մասին, որ երկիրը ծախսում էր ավելի քիչ, քան վաստակում էր` աշխատած միջոցների մի մասը պահելով «սև» օրվա համար»:
Որքանո՞վ է պատկերը համարժեք ճշմարտությանը: 1998-ին նա հարցնում էր` ո՞րն է Ամիրյան փողոցը, 2008-ին իր մեծ գործերից մեկը համարում էր Հյուսիսային պողոտան: Թե որքանով էր պետք Հայաստանին շինարարական բումը, վկայում է նույն Հյուսիսային պողոտան: Միլիոնանոց քաղաքում մի «քարե արգելոց», որտեղ ոչ ոք չի ապրում, որտեղ չկան ծառեր, և չկան մանուկներ: Պատահաբար թե օրինաչափորեն` հենց Հյուսիսային պողոտան ի տես աշխարհի վկայեց, թե իրականում ի՛նչ է նշանակել Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտոնավարությունը Հայաստանի համար: Դա պատմություն է, որ կարող ես դասագրքերում ներկայացնել իբրև երևանցիների ինքնաբուխ պաշտպանություն` առ իշխանություններ, բայց մարդկանց հիշողության մեջ կմնան իրականությունն ու անեկդոտը, թե ինչպես էին չբնակեցված շենքերի բնակիչները ոստիկանությանը խնդրում լռություն ապահովել իրենց փողոցում:
Ռոբերտ Քոչարյանը միանշանակ ճիշտ է, երբ առաջարկում է. «Թող ընթերցողը պարզապես հաշվի, թե բնակարանային պայմանների բարելավման կարիք ունեցող քանի՞ ընտանիք է ճանաչում անձամբ ինքը»: Իսկ Ռոբերտ Քոչարյանը քանի՞ ընտանիք է անձամբ ճանաչում, որոնք, շնորհիվ իրեն, բնակարանային պայմանների բարելավման կարիք այլևս չունեն: Բնակարանը վաճառածներին, երկրից հեռացածներին չհաշված: Պետական կարիքների անվան տակ տունը կորցրածներին չհաշված: ԱՄՆ-ի հիպոթեքային պղպջակին խորքով տիրապետող մեկը պետք է իրական պատկերացում ունենար իր նախագահած երկրի տնտեսության վիճակի մասին` ոչ ըստ աղյուսակների, թվերի, ծրագրերի: Ըստ բնակչության ծնելիության ու մահացության, արտագաղթի ու ներգաղթի հարաբերակցության, ըստ աղքատության հաղթահարման ցուցանիշների, ըստ կենսամակարդակի, վերջապես` ըստ այն մարդկանց թվաքանակի, ովքեր 2008-ի փետրվարի 19-29-ն իրենից արդարություն էին պահանջում: Հազիվ թե նրանք պայքարում էին հանուն ժողովրդավարության, որը Հայաստանում միշտ էլ ապրիորի գաղափար է եղել, մարդկանց աշխատանք, վստահություն ու հեռանկար էր պետք: Նրանք նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանից ստացան իրենց պատասխանը։ Մարտի 1-ին:
«Պատմությունը ենթադրություններ չի ընդունում», ասում է նա ու անմիջապես ենթադրում, թե տնտեսության աճին զուգահեռ ինչպես կբարգավաճեր բնակարանաշինությունը և անխուսափելի դեֆոլտի կհանգեր տնտեսությունը, եթե իր վարած քաղաքականության արդյունքում արտաքին պարտքը ՀՆԱ-ի ոչ թե 13, այլ 40 տոկոսը կազմեր: Այսինքն, ոչ հեռու ապագայում, եթե հատենք 40-տոկոսանոց սահմանագիծը, ազգովին պիտի խնդրենք նրան վերադառնալ դեֆոլտից փրկելո՞ւ: Սա՞ է իշխանության քննադատության ենթատեքստը, թե՞ երկրորդ նախագահն իրոք մարգարե է։ Մարգարեին, ինչպես հայտնի է, սեփական հայրենիքում չեն սիրում։ Ոչ էլ հասկանում են: Համենայն դեպս, երբ ասում է` «ցավոք, տնտեսությունը հաճախ վերլուծում են դրա մասին աղոտ պատկերացում ունեցող մարդիկ», համոզված է, թե դա իրեն չի վերաբերում: Գուցե և չի վերաբերում, քանզի անհերքելի փաստ է, որ նա կարողացավ տասը տարի նախագահել մի երկրում, որի մասին աղոտ պատկերացում ուներ։ Եվ հիմա էլ ունի:
Սերգեյ ՍԱՂՈՒՄՅԱՆ

Մեկնաբանություններ