Հայկական «Քիրվա»-ն և ադրբեջանական «Քարե երազանքները»
Ադրբեջանցի գրող Աքրամ Այլիսլին իր հայրենիքում հռչակվեց ժողովրդի թշնամի և ենթարկվեց բռնաճնշումների «Քարե երազանքներ» վեպի համար, որտեղ նա անդրադարձել է Բաքվի հայկական ջարդերին և իր ծննդավայրում` Այլիսում (Ագուլիս) 1919-ին թուրքերի ձեռքով հայերի կոտորածներին: Հայ գրող Լևոն Ջավախյանը, որը բազմաթիվ այլ ստեղծագործությունների հետ մեկտեղ հայտնի է հայերի և ադրբեջանցիների բարեկամության մասին իր «Քիրվա» պատմվածքով, Հայաստանում թեև տոտալ ճնշումների չի ենթարկվել, սակայն նրա դեմ ագրեսիվ հարձակումներ են եղել մեկ-երկու ազգայնական ուղղվածության թերթերի կողմից: Ի դեպ, Լևոն Ջավախյանն իր այդ պատմվածքի համար տարիներ առաջ արժանացել է Հարավային Կովկասում խաղաղության և հանդուրժողականություն տարածելու համար մրցանակի:
«Հայելի» ակումբում Արցախյան պատերազմի ազատամարտիկ, թուրքագետ ՍԱՐԳԻՍ ՀԱՑՊԱՆՅԱՆՆ ու գրող ԼԵՎՈՆ ՋԱՎԱԽՅԱՆՆ անդրադարձան ադրբեջանցի գրողի ստեղծագործությանն ու նրա դեմ իրականացվող հալածանքներին: Սարգիս Հացպանյանը նշեց, որ այսօր թուրքալեզու հասարակության մեջ Լևոն Ջավախյանի «Քիրվա» պատմվածքն ամենաընթերցվողներից է, նույնիսկ Եվրոպայում ապրող թուրքերն են տարբեր կայքերում այն տեղադրել: Սարգիս Հացպանյանը կարծիք հայտնեց, որ այսօրվա Ադրբեջանում քիչ են իսկակական մտավորականները, որոնք պայքարում են երկու ժողովուրդների միջև հանդուրժողականություն սերմանելու համար, և հիշատակեց իրավապաշտպան Ռագըփ Զարաքոլուին և Սունա Արազին: Թուրքիայի գրողների արհմիության անունից մոտ քսան հոգի փետրվարի 13-ին մամուլի ասուլիս են հրավիրել և հայտարարություն տարածել` պաշտպանելով Այլիսլիին: Սրանից զատ` Թուրքիայում երեք կուսակցություններ են հանդես եկել «Ո՛չ դիկտատոր Ալիևին» հայտարարությամբ` պահանջելով պաշտպանել ադրբեջանցի գրող Այլիսլիի իրավունքները: Հայ գրողներից Լևոն Ջավախյանն է իր աջակցությունը հայտնել Այլիսլիին: Հացպանյանն ուշադրություն է հրավիրում այն հանգամանքի վրա, որ, ադրբեջանցիներն այդ ամենի հետևում հայկական պրոյեկտ են տեսնում, և հայերը հայտնվել են դժվար կացության առջև:
Թագուհի ՀԱԿՈԲՅԱՆ
Հեղինակի նյութեր
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
-
Ասում են… Հայաստանում կրկին հակառուսական կեղծ և Արևմուտքի կողմից կառավարելի ալիք է ստեղծվել, թե ՀԱՊԿ-ը մեզ չօգնեց, և ՀԱՊԿ-ից պետք է դուրս գանք։ Նշում են նաև, թե Ռուսաստանը Հայաստանին անհուսալի դաշնակից է
-
Ասում են… Նա Ռուսաստանի բացահայտ թշնամի է, որը, մինչև որոշակի պահը, իշխանության գալով ստիպված էր քողարկել իր մտադրությունները, իր նպատակները։ Մենք թույլ տվեցինք մեզ «մոլորեցնել» հույսերով, թե ինչ-որ կերպ դա կանցնի-կգնա, բայց այդպես չեղավ
-
Ասում են… Հայաստանն իսկապես կատարել է իր աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ դեմքով շրջվելու դեպի Եվրոպա։ Մենք չենք կարող գործել այնպես, կարծես դա գոյություն չունի։ Մենք՝ ֆրանսիացիներս, պետք է ընդունենք այդ ընտրությունը և հավատարիմ լինենք դրան
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
Տարածաշրջանային
