Սեպտեմբերի 21-ը ինձ համար ոչ այնքան շնորհավորելու, որքան մտածելու օր է
Ի՞նչը շնորհավորեմ։
Մեր աշխարհաքաղաքական անգրագիտությո՞ւնը։
Մենք աշխարհը բաժանում ենք «մերոնց» ու «ձերոնց»։
Աշխարհը բաժանում է շահերի ու հնարավորությունների։
Մենք փնտրում ենք՝ ով է մեզ սիրում։
Աշխարհը հաշվում է՝ ով ինչ ունի, ինչ է ուզում և ինչ կարող է տալ կամ խլել։
Մենք հավատում ենք հայտարարություններին։
Աշխարհը հետևում է փողին, կապիտալին, էներգիային, տեխնոլոգիային, լոգիստիկային ու ուժին։
Մենք բարեկամներ ու թշնամիներ ենք փնտրում։
Աշխարհը մշտական բարեկամներ չի փնտրում․ պաշտպանում է մշտական շահեր։
Մենք արտաքին քաղաքականությունը հաճախ դարձնում ենք ֆուտբոլային երկրպագություն՝ համակրանք, հակակրանք, վախ, վիրավորանք։
Աշխարհը նույն պահին հաշվարկում է ռիսկեր, ռեսուրսներ, կախվածություններ և ազդեցության լծակներ։
Մենք քննարկում ենք՝ ով ինչ ասաց։
Աշխարհը հաշվում է՝ ով ումից է կախված։
Մենք պարտքը տեսնում ենք որպես փող։
Աշխարհը գիտի, որ պարտքը կարող է լինել նաև ազդեցություն։
Մենք բանկը տեսնում ենք որպես վարկ տվող կառույց։
Աշխարհը ֆինանսական համակարգը դիտարկում է որպես կապիտալի, ռիսկի և տնտեսական իշխանության բաշխման մեխանիզմ։
Մենք հպարտանում ենք անկախության խորհրդանիշներով։
Աշխարհը հաշվում է իրական ինքնուրույնությունը՝ որքանո՞վ ես կարող որոշել, ֆինանսավորել և պաշտպանել սեփական որոշումը։
Դրոշ ունենք։
Օրհներգ ունենք։
Սահման ունենք։
Պետություն ունենք։
Բայց իրական հարցն ուրիշ է՝ ունե՞նք սեփական շահի հստակ գիտակցում, սեփական ռազմավարություն և դրա գինը վճարելու կարողություն։
Որովհետև անկախությունը այն չէ, երբ աշխարհին ասում ես՝ «ես անկախ եմ»։
Անկախությունն այն է, երբ աշխարհը ստիպված է հաշվի նստել քո շահի, քո որոշման և քո կարողության հետ։
Պետությունը կարելի է անկախ հռչակել մեկ օրում։
Ինքնիշխանությունը հռչակագրով չի տրվում։ Այն կառուցվում է։
Երբ դադարենք աշխարհը զգացմունքներով բացատրելուց և սկսենք այն շահերով, ուժով ու կապիտալով հասկանալ, երբ ուրիշների խաղատախտակի խաղաքար լինելու փոխարեն կարողանանք սեփական խաղն ունենալ՝ այդ ժամանակ էլ սրտանց կշնորհավորեմ։
Մինչ այդ՝ սեպտեմբերի 21-ը ինձ համար ոչ այնքան շնորհավորելու, որքան մտածելու օր է։
Որովհետև ամենավտանգավոր կախվածությունը նույնիսկ տնտեսականը կամ քաղաքականը չէ. ամենավտանգավոր կախվածությունն այն է, երբ քեզ թվում է, թե անկախ ես, բայց նույնիսկ չես հասկանում՝ ինչից և ումից ես կախված։
Սերգեյ Ղարագյոզյան
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
-
Ասում են… Հայաստանում կրկին հակառուսական կեղծ և Արևմուտքի կողմից կառավարելի ալիք է ստեղծվել, թե ՀԱՊԿ-ը մեզ չօգնեց, և ՀԱՊԿ-ից պետք է դուրս գանք։ Նշում են նաև, թե Ռուսաստանը Հայաստանին անհուսալի դաշնակից է
-
Ասում են… Նա Ռուսաստանի բացահայտ թշնամի է, որը, մինչև որոշակի պահը, իշխանության գալով ստիպված էր քողարկել իր մտադրությունները, իր նպատակները։ Մենք թույլ տվեցինք մեզ «մոլորեցնել» հույսերով, թե ինչ-որ կերպ դա կանցնի-կգնա, բայց այդպես չեղավ
-
Ասում են… Հայաստանն իսկապես կատարել է իր աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ դեմքով շրջվելու դեպի Եվրոպա։ Մենք չենք կարող գործել այնպես, կարծես դա գոյություն չունի։ Մենք՝ ֆրանսիացիներս, պետք է ընդունենք այդ ընտրությունը և հավատարիմ լինենք դրան
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
Տարածաշրջանային
TRIPP․ չփարատված մտահոգություններ
Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևն օրերս հայտարարել է, որ «Ղարաբաղում հաղթանակը հիմք է ստեղծել Զանգեզուրի միջանցքի իրականացման համար»։Այս հայտարարությամբ նա 44-օրյա պատերազմի արդյունքն ու Հայաստանի տարածքով նախատեսվող հաղորդակցությունը ներկայացրել է նույն քաղաքական համատեքստում։ Ադրբեջանի պաշտոնական դիրքորոշման համաձայն՝ TRIPP-ը ոչ թե ինքնուրույն հայ-ամերիկյան նախագիծ է, այլ իր առաջ քաշած «Զանգեզուրի միջանցքի» շարունակությունը։
Ադրբեջանի արտգործնախարար Ջեյհուն Բայրամովը նույնպես հայտարարել է, որ Թուրքիա–Նախիջևան երկաթուղային երթուղու 42-կիլոմետրանոց հատվածն անցնելու է Հայաստանի տարածքով, և որ այն «Զանգեզուրի միջանցքի մասն է»...
