«Մարդկության ու հիմնականում արիական ցեղերի հնագույն պաշտամունքային համակարգը եզդիները սրբությամբ պահպանել են»

Այն տիպի ժողովուրդները, ինչպիսին եզդիներն են, եզակի են, և նրանց գոյությունը շատ թանկ պետք է համարվի մեզ համար: «Իրատես de facto»-ի հետ զրույցում այս կարծիքը հայտնեց գրող ՎԱՀԱՆ ՏԵՐ-ՂԱԶԱՐՅԱՆԸ՝ պարզաբանելով, որ եզդիների յուրահատկությունը նրանց կրոնական, հոգևոր աշխարհն է, հոգևոր համակարգը, իրենց պաշտամունքը: «Արեգակնապաշտ են, այսինքն՝ մարդկության ու հիմնականում արիական ցեղերի հնագույն պաշտամունքային համակարգը եզդիները սրբությամբ պահպանել են, իհարկե, մեծապես փոփոխված, այլատեսությունների ներքո հազարամյակների միջով բերել հասցրել են այսօրվան` կենդանի վիճակով»: Գրողը նշեց, որ նրանց պաշտամունքը մեր հնագույն կրոնի հետ սերտ առնչություններ ունի, զրադաշտականության տարրեր ունի և այլն: Հաճախ նույնացնում են եզդիներին ու քրդերին։ Զրուցակիցս փաստեց, որ ծագումնաբանությամբ եզդիները Իրանի Եզդ քաղաքից են, քրդերը Կրման քաղաքի և շրջակայքի ազգաբնակչությունն են: Քրդերն իսլամացվել են, իսկ եզդիները պահել են իրենց հավատը անաղարտ: Պահպանել են նաև մշակութային ինքնատիպությունը, կրոնական ծեսերը։ Խոսելով հայերի և եզդիների բարեկամության մասին, Վահան Տեր-Ղազարյանն ասաց, որ դարավոր հիմքեր ունի այդ բարեկամությունը. «Եզդիները պակաս ճնշված չեն եղել Թուրքիայի տարածքում, կարելի է ասել, հեթանոս համարվելով, ավելի խոցելի ու ավելի հարվածի տակ են եղել: Վերջին ծանրագույն փաստերը, որ հուզեցին հայ հասարակությանը, ինձ համար անձամբ նույնպես ցնցում էին: Մեր իշխանությունները արձագանքեցին, բայց ուշացած, ավելի շատ ժողովրդի ճնշման տակ: Եզդիները, կարծեմ, 1907-ի համագումարում որոշում են ընդունել իրենց բախտը հավերժորեն կապել հայ ժողովրդի հետ: Սրանք ունիկալ երևույթներ են. ժողովուրդների համակեցության պայմաններում հազվադեպ են երկու ժողովուրդների նման հարաբերությունները, որոնք պետք է պահպանել աչքի լույս պես»:

Արմինե ՍԱՐԳՍՅԱՆ

Հեղինակի նյութեր

• Պատմության վկաները
• Վերացող ծաղիկներ
• Ձեռք մեկնելու գաղափարը առաքելության վերածվեց
• «Մի նայեք, որ փոքր է մեր երկիրը, եթե արդուկով այս սարերը հարթեցնեք, Չինաստանից մեծ կլինի»
• «Բանկ օտոման» գործողությունը ժամանակին ցնցել էր ամբողջ Եվրոպան
• «Դրսից մեզ վրա կա­րող են ազ­դել միայն ներ­սի գոր­ծիք­նե­րով»
• «Ե­րե­սուն տա­րի ձգ­վեց մեր ան­կա­խու­թ­յան պատ­մու­թ­յու­նը, մենք շա­հե­ցի՞նք»
• Մշա­կույ­թը հեռ­վից հե­ռու պահ­պա­նե­լու հույ­սով
• Անի­մա­ցիան, աշ­խարհն ու մենք
• «Մեր տա­րածք­նե­րը փոք­րա­ցան, ո­րով­հետև այդ­պես էլ չհաս­կա­ցանք, որ պետք է խմենք մեր բա­ժա­կով»
• Արվեստի ուժը
• Նոր մա­տե­նա­շա­րը ներ­կայաց­նում է արևմտա­հայ և ս­փ­յուռք­յան գրող­նե­րի
• Բե­մը կեն­դա­նու­թ­յուն է ստա­նում ա­ռայժմ միայն մա­նուկ­նե­րի հա­մար
• «Գիրք սիրողների համար սա իսկական մկնդեղ է` հյութեղ ու անտանելի»
• Հա­մաշ­խար­հա­յին դա­սա­կան­նե­րի ստեղ­ծա­գոր­ծու­թ­յուն­նե­րը՝ դու­դու­կով
• «Բնակ­չու­թ­յու­նը պատ­րաստ չէ, բայց տար­վում են աշ­խա­տանք­ներ»
• Ամա­նո­րի գի­շե­րը դի­մա­վո­րե­լու են ե­կե­ղե­ցում
• «Ջա­զի մեջ զգաց­վում է ապ­րածդ ժա­մա­նա­կաշր­ջա­նը»
• «Ե­թե չլի­ներ Փե­լե­շ­յա­նը, կար­ծում եմ, դեռևս գտած չէի լի­նի կի­նո­յում իմ ու­ղին»
• «Հու­շար­ձան­ներն այդ տա­րածք­նե­րի պատ­կա­նե­լու­թ­յան անձ­նագ­րերն են»

Մեկնաբանություններ