«ԴԱ ԱՅՆ ԱՆՃԱՆԱՉԵԼԻ, ԱՆԾԱՆՈԹ ԱՇԽԱՐՀՆ Է, ՈՐ ԳՏՆՎՈՒՄ Է ՀԵՆՑ ՄԵՐ ՄԵՋ»

«Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի շրջանակներում կայացավ պարսիկ աշխարհահռչակ կինոռեժիսոր ԱԲԱՍ ՔԻԱՌՈՍԹԱՄԻԻ հանդիպումը մամուլի ներկայացուցիչների հետ: Նա խոստովանեց, որ իր համար չափազանց հաճելի է ամեն առիթով Հայաստան վերադառնալը: ՈՒ թեև սահմանափակ պատկերացումներ ունի հայկական կինոյի մասին (տեսել է ընդամենը երկու հայկական ֆիլմ), սակայն վստահաբար պնդում է, որ երբևէ իր տեսած լավագույն ֆիլմերից մեկն աշխարհում Հարություն Խաչատրյանի «Սահմանն» է:
Ներկայացնում ենք Քիառոսթամիի պատասխաններն «Իրատես de facto»-ի երեք հարցերին:
-Պարո՛ն Քիառոսթամի, «Վավերացված պատճեն» ֆիլմում Ձեր հերոսն անընդհատ սակավապետության քարոզ է կարդում հերոսուհուն, թեև վերջինս նույնպես բավականին սակավապետ է, չունի կյանքից շատ մեծ, բարձր պահանջներ: ՈՒրեմն, ինչո՞ւ չի կայանում նրանց փոխըմբռնումը:
-Իմ կարծիքով` թե՛ կինը, թե՛ տղամարդը մեզ համար մնում են անճանաչելի: Սա է ֆիլմի թե՛ թույլ, թե՛ ուժեղ կողմը: Երբ դուք այդ կնոջ մասին ոչինչ չգիտեք, դա առիթ է տալիս հենց ձեզ տեսնելու այդ կերպարի մեջ: Նույն` տղամարդու դեպքում: Սա անճանաչելի, անծանոթ զույգ է: Այս պատմությունը նման է նրան, երբ դուք ձեր տան պատուհանից դիտում եք դիմացի շենքում ապրող մեկ ուրիշ զույգի կյանքը: Այսպիսի պարագայում ոչինչ և ոչ ոք չի կարող ձեզ օգնել, բացի ինքներդ ձեզնից: Դա այն անճանաչելի, անծանոթ աշխարհն է, որ գտնվում է հենց մեր մեջ: Ինքներս էլ ենք մեզ համար անճանաչելի: Ես Ձեր հարցին այսպիսի հարցով կպատասխանեի. «Ինչո՞ւ մենք չենք կարողանում փոխհամաձայնության գալ»: Այսինքն` Դուք Ձեզ տեսնում եք կնոջ կերպարում, ես տղամարդու կերպարի հետ եմ փորձում կապ ստեղծել: Եվ այդ կապը մեր երկուսի միջև չի ստեղծվում: Որովհետև այդ զույգը շատ ընդհանուր տեղեկություն է տալիս մեզ իր մասին: Եվ ինձ թվում է` բոլորս էլ այդ տեղեկությունը մեր մեջ կրողներ ենք:
-Ֆիլմի գլխավոր դերակատարուհին` Ջուլիետ Բինոշը, «Աբաս» ռադիոալիքին տված հարցազրույցում ասել է, որ Դուք նրան պատմել եք ապագա ֆիլմի սյուժեն ու հարցրել` հավատո՞ւմ է: Նա պատասխանել է, որ հավատում է, իսկ Դուք ասել եք, թե դա սուտ է: Արդյո՞ք ռեժիսորի առաքելությունն է հորինել սուտ և ներկայացնել այնպես, որ մարդիկ դրան հավատան:
-Շատ լավ հարց է: Իմ կարծիքով` ռեժիսորի առաքելությունն է կարողանալ մի այնպիսի սուտ ասել, որն ավելի մոտ լինի ճշմարտությանը, քան իրականությանը: Այո, մեր մասնագիտությունն է կարողանալ այնպիսի ստեր հորինել, որ մեզ հավատան: Սա տեղավորվում է մեր մասնագիտության սահմանների մեջ: Դա նյութն է, ճշմարտությունն է և մեզնից յուրաքանչյուրի անձնական կենսափորձը:
-Դուք պարսկական կինոյի «նոր ալիքի» առաջատարն եք: Այդ «նոր ալիքը» Ձեզ տարավ դեպի Արևմուտք, և Դուք նկարահանեցիք Ձեր առաջին ֆիլմը Իրանի սահմաններից դուրս: Ավելին, Ձեր հարցազրույցում ասում եք, որ «Վավերացված պատճենը» չի կարող ցուցադրվել Իրանում, որովհետև այնտեղ կնոջ բաց ուս է երևում: Արդյո՞ք սա վկայությունն է այն բանի, որ ամենայն նորը, ժամանակակիցը միտված է դեպի Արևմուտք, և այս ընթացքները, ի վերջո, պիտի հանգեցնեն Արևելքի համատարած արևմտականացմանը, Արևմուտքի մեջ տարրալուծվելուն:
-Այս հարցը պետք է տալ որևէ փիլիսոփայի կամ սոցիոլոգի, բայց ֆիլմը Պարսկաստանում ցուցադրելու հարցի լուծումն էլ կա: Ջուլիետ Բինոշի մերկ ուսերի համար հիմա Պարսկաստանում հագուստ են «կարում», և մերկ ուսերի վրա դրված արգելքը վերանում է: Դուք, հավանաբար, չգիտեք այդ մասին, բայց մարմնի մերկ հատվածների համար Պարսկաստանում անիմացիոն տարբերակով հագուստ են գծագրում, մերկությունն այդպիսով քողարկում են: Իմ ֆիլմն այդպես էլ կցուցադրվի Պարսկաստանում:

Զրույցը` Կարինե ՌԱՖԱՅԵԼՅԱՆԻ

Մեկնաբանություններ