ՈՒշագրավ պատմական դաս

Արցախում ՄԱԿ-ի մանդատով օժտված խաղաղապահներ տեղակայելու և միջազգային հանրության հետ հույսեր կապելու առնչությամբ խիստ ուշագրավ պատմական դաս հիշեցի։

1990-1993 թթ. Ռուանդայում ընթանում էին քաղաքացիական բախումներ երկու ժողովուրդների միջև` հութուների (կառավարական) և թութսիների (ապստամբ) ուժերի միջև։ 1993թ. վերջում կնքվեց հրադադար, և Ռուանդա մտավ ՄԱԿ-ի խաղաղապահ զորախումբը: Հութուները զենք էին ձեռք բերում ՄԱՀ-ի կողմից տրված վարկերի շնորհիվ, որոնք իբր թե ուղղված էին նպաստելու խաղաղության ամրապնդմանը: Միջազգային մամուլում նույնպես հայտնվում էին տեղեկություններ այն մասին, որ Ռուանդայում իրավիճակը պայթյունավտանգ է։ 1994-ի ապրիլին, մի քանի բելգիացի խաղաղապահների սպանությունից հետո, ՄԱԿ-ի զորախմբերը լիովին դադարեցին վերահսկել իրավիճակը երկրում։ Ցեղասպանության սկզբից վեց օր առաջ միջազգային բոլոր կառույցների ներկայացուցիչները շտապ լքեցին երկիրը: Արդյունքում հութուները 100 օրվա ընթացքում անխնա կերպով, հիմնականում սառը զենքով կոտորեցին 800.000 թութսիների։ Արյունահեղությունը դադարեց միայն այն ժամանակ, երբ հարևան Զաիրից Ռուանդա մուտք գործեցին տեղի թութսիների զինված ուժերը և պարտության մատնեցին ցեղասպանության կազմակերպիչներին ու նրանց զինված խմբերին։ Փաստորեն, ցեղասպանությունը հնարավոր դարձավ միայն այն բանից հետո, երբ թութսիները հավատացին միջազգային երաշխիքներին ու զենքերը վայր դրեցին, կարծելով, որ ՄԱԿ-ի զորքերը իրենց կպաշտպանեն։

Վահե Թորոսյան

Մեկնաբանություններ