Միմինո
Հուլիսի 20-ին Վախթանգ Կիկաբիձեն կդառնար 88 տարեկան
Ինձ միշտ թվացել է, որ ֆիլմեր նայել չեմ սիրում։
Տարօրինակն այն է, որ հաճախ եմ հիշում այս կամ այն ֆիլմի խոսքերը, տեսարանները, հայացքները։ Ու միշտ հասկացել եմ, որ խնդիրը կինոն չէր։ Պարզապես պետք էր հանդիպել իմ ֆիլմին։
«Միմինո»-ն հենց այդպիսի հանդիպում էր։
Հիշում եմ Վալիկոյին՝ վրացի, Ռուբիկին՝ հայ, մոսկովյան հյուրանոցի նույն համարում։ Եվ ոչ մի բարձրագոչ կարգախոս ժողովուրդների բարեկամության մասին։
Պարզապես երկու մարդ, որոնք միմյանց հասկանում էին առանց թարգմանչի։
Միայն մարդկային ջերմությամբ, հումորով ու աչքերի լեզվով։
«Շնորհակալություն, ես ոտքով կկանգնեմ»։
Թղթի վրա կարդաս՝ սովորական անհեթեթություն է։ Բայց Ֆրունզիկ Մկրտչյանն այդ նախադասությունն ասում է այնպիսի խոցված արժանապատվությամբ, այնպիսի անմեղ լրջությամբ, որ չես ծիծաղում նրա վրա։
Ծիծաղում ես նրա հետ։
Եվ դա արդեն մեծ դերասանի շնորհքն է։
«Օդաչո՞ւ ես։
- Երբեմն։
Ընդհանրապես ես էնդոկրինոլոգ եմ»։
Մի քանի բառ, բայց դրանց մեջ մի ամբողջ դարաշրջան կա։
Սա է Գեորգի Դանելիայի կախարդանքը։ Նրա հումորը երբեք անեկդոտ չէ։ Այն ծնվում է կյանքից, մարդկային հակասություններից, փոքր անհեթեթություններից, որոնց մեջ բոլորս մեզ ենք ճանաչում։
Նրա հերոսները կարող էին ցերեկը ինժեներ լինել, երեկոյան՝ բանաստեղծ, իսկ հոգու խորքում՝ օդաչու։
Եվ հենց այդ անհամատեղելին էր նրանց դարձնում այնքան կենդանի։
Վախթանգ Կիկաբիձեն ու Ֆրունզիկ Մկրտչյանը հումոր չեն խաղում։ Նրանք ապրում են այն։ Խոսում են այնպես, կարծես սա աշխարհի ամենասովորական զրույցն է։
Եվ հենց այդ բնականությունից էլ ծնվում է ծիծաղը՝ առանց ճիգի, առանց չափազանցության, առանց աղմուկի։
Հիմա հասկանում եմ՝ երևի ես կինո չեմ սիրել։ Սիրել եմ մարդկանց, որոնց շնորհիվ կինոն դարձել է կյանք։
Երբ տեսնում եմ այդ երկու դերասանին, մտածում եմ, որ կարևոր չէ նույն լեզվով խոսելը։ Կարևորը այն հայացքն է, որի մեջ կա վստահություն։ Հայացք, որը կարծես ասում է. «Ես քեզ հասկանում եմ, եղբայր»։
Վալիկոն ու Ռուբիկը վաղուց դուրս են եկել էկրանից։ Բայց մնացել են մեր հիշողության մեջ՝ որպես երկու հարազատներ, որոնց հանդիպելիս մինչև հիմա ակամա ժպտում ենք։
Երևի հենց այդպիսին էլ լինում է իսկական կինոն. այն ավարտվում է էկրանին, բայց երբեք չի ավարտվում մարդու ներսում։
Մարի ԳՐԳՈՋԱՅԱՆ
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
-
Ասում են… Հայաստանում կրկին հակառուսական կեղծ և Արևմուտքի կողմից կառավարելի ալիք է ստեղծվել, թե ՀԱՊԿ-ը մեզ չօգնեց, և ՀԱՊԿ-ից պետք է դուրս գանք։ Նշում են նաև, թե Ռուսաստանը Հայաստանին անհուսալի դաշնակից է
-
Ասում են… Նա Ռուսաստանի բացահայտ թշնամի է, որը, մինչև որոշակի պահը, իշխանության գալով ստիպված էր քողարկել իր մտադրությունները, իր նպատակները։ Մենք թույլ տվեցինք մեզ «մոլորեցնել» հույսերով, թե ինչ-որ կերպ դա կանցնի-կգնա, բայց այդպես չեղավ
-
Ասում են… Հայաստանն իսկապես կատարել է իր աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ դեմքով շրջվելու դեպի Եվրոպա։ Մենք չենք կարող գործել այնպես, կարծես դա գոյություն չունի։ Մենք՝ ֆրանսիացիներս, պետք է ընդունենք այդ ընտրությունը և հավատարիմ լինենք դրան
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
Տարածաշրջանային
