Օձնեցի բարերարը

Լոռվա Օձուն գյուղի Աբովյանները պատկանում են նշանավոր գերդաստանի: Անուշավանը Հովհաննես Թումանյանի մտերիմ ընկերն էր ու գյուղագիր: Գևորգն ավարտել էր Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրանոցը, Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանը, Թիֆլիսի մանկավարժներից էր, բեմադրված պիեսի հեղինակ, գրել էր «Համառոտութիւն հայոց պատմութեան» դասագիրքը, որն ունեցել էր 4 հրատարակություն: Բաղդասարն ու Զաքարը նորոգել էին Օձունի Սբ Աստվածածին եկեղեցին ու տարածքը պարսպապատել:

Սակայն Աբովյանների թվում կար մեկը` Եսային, որին պետք է առանձնացնեմ: Նրան մանկուց ուղարկել էին Թիֆլիս` ազգականների մոտ, Գիքորի նման հազարումի փորձությունների դիմանալով` ընտրեց վաճառականի ուղին, հետզհետե ոտքի կանգնեց, հարստացավ և ընտանիք կազմեց:

Բայց ճակատագիրը Եսայուն չխնայեց` հիվանդությունից մահացավ նրա որդի, Թիֆլիսի ռեալական գիմնազիայի ավարտական դասարանի աշակերտ Ավետիքը: Ի հիշատակ որդու, Եսային 10 հազար ռուբլով ծննդավայրում կառուցեց յոթ մեծ, լուսավոր սենյակ-դասարաններով քարաշեն դպրոց, որը պաշտոնապես անվանվեց եկեղեցական-ծխական Աբովյան դպրոց: Նման դպրոցներ Հայաստանի գյուղերում հազվադեպ էին:
Եսայի Աբովյանը վախճանվեց 1914 թ., և, ըստ լուրերի, չպահպանվեց նաև դպրոցի շենքը: Բայց մնացին գերդաստանի շառավիղները:

Խաչատուր ԴԱԴԱՅԱՆ

Հեղինակի նյութեր

• «Ինչու՞ գրել տուիք, ես չէի ուզի, որ այդ մասին գրուէր լրագիրներու մէջ»
• Խրիմյան Հայրիկի անմահ պատգամը․ հիշատակի օր
• «Զվախճան մեծ բարերարի ազգիս»
• «Հոգին ալ ունի իւր պահանջները»
• «Հայկական կեանք»
• Ազնիվ արարք
• Կրթության նվիրյալը
• Հային խաբելու «արվեստը»
• Սգո քայլերգ
• Երկու ազգային բարերար և համեմատական դիտարկում
• Անպատիվ «Պատվո Լեգեոն»
• «Նրանք խորտակեցին էն հոյակապ տաճարը և մնացին դուրսը՝ իրենց ձեռքով արած աւերակների մէջ»
• Ադրբեջանական սադրանքին՝ ի պատասխան
• Ադրբեջանական սադրանքին՝ ի պատասխան
• Հաճելի լուր Ֆրանսիայից
• Թոշակս՝ ընդդեմ դրա
• Զորավար Անդրանիկից մինչև Պապիկյան, «Գարեգին Նժդեհից»՝ «Պատվո լեգեոն»
• Սրամիտ Հայրիկը
• Փղոսկրյա ավետարանը
• Չնքուշ

Մեկնաբանություններ