Իմաստնության օազիսը՝ աղմկոտ առօրյայի ճահճում
28.08.2026 | 11:33
(Հայրապետական Գահը՝ որպես ազգային ինքնության անսասան վահան)
Օգոստոսի 27-ին, «Ռոսլին» արվեստի հանդեսի խմբագրակազմի հետ, պատիվ ունեցա ներկա գտնվելու Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Բ-ի ծննդյան 75-ամյակի առթիվ կազմակերպված հյուրընկալությանը։
Մայր Աթոռում տիրող վեհությունն ու լռությունը յուրահատուկ ապրումներ պարգևեցին։ Խորհրդավոր պահեր, որոնք կարծես կանգնեցրին ժամանակը՝ մեկդի տանելով ավելի քան ութ տարի առավոտից երեկո մեր կյանքը թունավորող աննորմալ ճղճղոցը։
Վեհափառից բխող անպարգիծ խաղաղությունն ու հոգևոր լույսը ստիպեցին հետադարձ հայացք նետել ոչ հեռավոր անցյալին ու վերհիշել, թե ինչ են իսկական ներքին հավասարակշռությունը, լռությունն ու մնայուն արժեքները։
Հայրապետի շուրթերից հնչող յուրաքանչյուր բառ ու ձևակերպում մղում էր մտորելու ժամանակավորի և հավերժականի հանդիպման մասին։ Դրանք պարզապես խոսքեր չէին, այլ դարերի հիշողությունն ու իմաստնությունը կրող պատգամներ, որոնք ակնթարթորեն արժեզրկում էին օրվա անցողիկ տագնապները՝ վերադարձնելով մեզ մեր հոգևոր ակունքներին։
Կաթողիկոսի հետ անցկացրած այդ մեկուկես ժամն անգնահատելի դադար էր, երբ աշխարհիկ աղմուկը նահանջեց՝ տեղը զիջելով դարավոր հավատքի, իմաստնության և ներքին անսասանության լռությանը։
Հենց այդ վեհության մեջ ավելի խորն ընկալեցի ճշմարտությունը․ մեզ պարտադրվող կեղծ օրակարգն ապրում է վայրկյանների ու րոպեների ռիթմով․ այն վաղանցիկ է, հաճախ՝ ստահոդ, տագնապալի ու մակերեսային։
Մինչդեռ Հայրապետական Գահը խորհրդանշում է դարերի հիշողությունը՝ ավելի քան 1725-ամյա պատմություն, աղոթք և փորձառություն։
Հայոց հավատքի Գահակալի պարգևած այդ ակնթարթները բացառիկ հնարավորություն էին՝ դուրս գալու ականջ ու նյարդեր սղոցող հիստերիկ ֆալցետի ղժղժոցից և հպվելու այն արժեքներին, որոնք դիմացել են դարերի ու ժամանակի փորձությանը։ Դա աղմկոտ, անցավոր ներկայի և լռակյաց, վեհ հավերժության հանդիպումն էր։
Մինչ աշխարհը պահանջում է ակնթարթային արձագանքներ, իսկ երկրի թիվ մեկ ամբիոնից հորդում են հայհոյանքը, սպառնալիքն ու պառակտումը, Հոգևոր Առաջնորդի հետ զրույցը դառնում է հանդարտության, իմաստնության ու խորասուզման իսկական օազիս։
Վեհափառն իր իմաստուն պատգամով ձևավորեց այնպիսի հոգևոր միջավայր, որտեղ ազատվեցինք աշխարհիկ մարտահրավերներին արձագանքելու անվերջանալի վազքից՝ հնարավորություն ստանալով ինքներս մեզ տալու ամենաէական հարցադրումները․
- Ո՞վ ենք մենք այս ալեկոծ աշխարհում։
- Որտե՞ղ է մեր հոգևոր անսասան հենարանը։
- Ինչպե՞ս պահպանել մարդկայինն ու լուսավորը, երբ շուրջբոլորը թանձրանում է գորշ ու անհրապույր խավարը։
Եվ այդ հարցադրումների ֆոնին ավելի պարզ դարձավ․ փիլիսոփայական իմաստով՝ Վեհափառի կերպարը լոկ անհատական չէ․ նա հավաքական հիշողության, ազգային ինքնության և հոգևոր շարունակականության կրողն է։ Հանդիպումն ու օրհնություն ստանալը ոչ թե պարզապես ավանդույթ էին, այլ կապի վերականգնում մեր ակունքներին ու արմատներին։
Ինչը հիշեցում էր՝ ցանկացած ճգնաժամ նահանջում է, երբ ունենք այդպիսի անխախտ հոգևոր առանցք։
Ամենայն Հայոց Հայրապետի օրհնությունից հետո զգացի, թե ինչպես զորացա հոգով։ Նաև հստակ գիտակցեցի․ երբ աշխարհը հյուծում ու ապականում է իր խլացնող աղմուկով, մարդուն անհրաժեշտ է հայացքը հառել դեպի երկինք։ Հանդիպումը Վեհափառի հետ դեպի ներս և դեպի վեր կատարված այնպիսի հոգևոր թռիչք էր, որտեղ քաղաքականությունն ու օրվա ախտաբեր լրահոսը իսպառ կորցրին իրենց իշխանությունը՝ տեղը զիջելով իմաստնությանը, խաղաղությանն ու անսասան հույսին։
Խորին ակնածանքով ու շնորհակալությամբ խմբագրակազմի անունից շնորհավորանքներս եմ հղում Նորին Սրբություն Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսին՝ ծննդյան հոբելյանի առթիվ։
Այսօր, երբ մեր երկիրը փորձվում է ազգակործան ու ախտաբեր ընթացքով, Վեհափառ Հայրապետի առաքելությունն այլևս լոկ հոգևոր ծառայություն չէ․ դա պատմական ու բարոյական անխուսափելի կոչում է՝ մնալու Հայոց Գահին որպես ազգային ինքնության ու պետականության անսասան վահան։ Նա «դատապարտված» է կրելու Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի պատմական լուծը, քանի դեռ չի հաղթահարվել այս աղետալի խորշակը, իսկ դրանից հետո՝ թող լինի ըստ Նրա աղոթքի, կամքի ու սրտի փափագի։
Ինչպես Տերունական աղոթքն է սովորեցնում․
- Հա՛յր մեր, որ յերկինս ես,
սուրբ եղիցի անուն Քո։
Եկեսցէ՛ արքայութիւն Քո։
Եղիցի՛ն կամք Քո
որպէս յերկինս եւ յերկրի․․․
Փիրուզա ՄԵԼԻՔՍԵԹՅԱՆ
Հեղինակի նյութեր
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
.
.
-
Ասում են… Հայաստանում կրկին հակառուսական կեղծ և Արևմուտքի կողմից կառավարելի ալիք է ստեղծվել, թե ՀԱՊԿ-ը մեզ չօգնեց, և ՀԱՊԿ-ից պետք է դուրս գանք։ Նշում են նաև, թե Ռուսաստանը Հայաստանին անհուսալի դաշնակից է
-
Ասում են… Նա Ռուսաստանի բացահայտ թշնամի է, որը, մինչև որոշակի պահը, իշխանության գալով ստիպված էր քողարկել իր մտադրությունները, իր նպատակները։ Մենք թույլ տվեցինք մեզ «մոլորեցնել» հույսերով, թե ինչ-որ կերպ դա կանցնի-կգնա, բայց այդպես չեղավ
-
Ասում են… Հայաստանն իսկապես կատարել է իր աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ դեմքով շրջվելու դեպի Եվրոպա։ Մենք չենք կարող գործել այնպես, կարծես դա գոյություն չունի։ Մենք՝ ֆրանսիացիներս, պետք է ընդունենք այդ ընտրությունը և հավատարիմ լինենք դրան
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
Տարածաշրջանային
Հայ-ադրբեջանական հակամարտությունը չի ավարտվել, այլ թևակոխել է ենթակառուցվածքային և լոգիստիկ դիմակայության նոր փուլ
Փաշինյանն արդեն միանգամայն հստակ և բաց խոսում է Ադրբեջանից էլեկտրաէներգիա ներկրելու հեռանկարի մասին (տե՛ս 27.08.2026 թ. հայտարարությունը)։Հիմնավորումը հետևյալն է. Հայաստանում արհեստական բանականության ենթակառուցվածքների դինամիկ զարգացման պայմաններում կարող է էլեկտրաէներգիայի պակասորդ առաջանալ, որը հնարավոր կլինի ծածկել միայն ներմուծման միջոցով...
