«Ես եկել եմ իմ էշի հետևից»
06.11.2026 | 12:50
Հովհաննես Թումանյանի «Սուտասանը» հեքիաթի մոտիվներով և հեղինակային նոր շրջադարձով
Երկրի փուչ միապետը, սնապարծության իր ծակ գահին բազմած, մի հրովարտակ արձակեց․
- Ով այնպիսի՜ մի տպավորիչ սուտ հնարի, որ ես՝ իմ բարձրագույն շնորհով, ստիպված լինեմ բացականչել՝ «սո՛ւտ է», իմ այս փառահեղ թագավորության կեսը կտամ նրան։
Եվ պալատ խուժեց ստախոսների, շողոքորթների ու դատարկախոսների մի ողորմելի շարասյուն՝ ամեն մեկն իր մաշված հեքիաթն իրացնելու։
- Մի թռչուն,- ճամարտակեց առաջինը,- ճանկեց ահեղ առյուծին ու թռցրեց-տարավ իր բույնը։
Արքան, դեմքին մի կեղծ ու մեծամիտ ժպիտ հագած, փնթփնթաց.
- Ի՞նչ սուտ, ա՛յ տգետ։ Թռչունն արծիվ էր, առյուծն էլ՝ կաթնակեր ձագուկ։ Իհարկե՛, ճանկեց ու տարավ։ Ուղեղդ մի՛ հոգնեցրու։
- Ես նետ արձակեցի դեպի երկնքի անհունը,- առաջ եկավ երկրորդը,- և նետն այդ վերադարձավ միայն վեց ամիս անց։
Արքան, հորանջելով ու արհամարհանքով, նետեց.
- Նետդ ընկել էր ծառի սաղարթին։ Աշնանը, երբ ծառը մերկացավ, նետն էլ ընկավ գետնին։ Անցի՛ր։
Այդժամ ամբոխի միջից առաջ քայլեց մի ալևոր՝ դեմքին դառը իմաստնության ու սառն հեգնանքի մի անդրդվելի դիմակ։ Նա նայեց արքայի փոշոտված մեծությանը և հատու-հատու, ինչպես մտրակի հարված, կտրեց.
- Մեր երկրում էշը թագավոր դարձավ։
Արքայի ներսում կատաղության մի նողկալի հեղեղ բարձրացավ, արյունը խփեց դատարկ գլխին, բայց սնապարծությունն ու գոռոզությունը շատ ավելի թանկ էին նրա համար, քան սեփական պատիվը։ Կուլ տալով այդ հրապարակային թուքը՝ նա ճզմեց իր ցասումն ու ձևացրեց, թե ոչինչ չի եղել.
- Ավա՛ղ, դա էլ է բացարձակ ճշմարտություն։ Նախկին արքան, պատուհանից դուրս նայելիս, վայր գցեց իր թագը։ Իսկ պատուհանի տակ կանգնած էր էշը, և թագն ընկավ ուղիղ նրա ականջների արանքը։ Դե, ով գլխին թագ ունի, նա էլ հենց թագավորն է...
Ալևորի աչքերում փայլատակեց իսկական, շառաչուն ապտակը։ Նա քայլ առաջ արեց, բացահայտ ծաղրանքով նայեց արքայի թագին ու ձայնը լսելի դարձրեց բոլորի համար.
- Իմաստո՛ւն ես, արքա՛, քո էշ-տրամաբանության առաջ խոնարհվում եմ։ Բայց ես դեռ չեմ ավարտել իմ պատմությունը։ Այդ նույն էշը, որի գլխին ընկավ նախկին արքայի թագը, և որը հենց նույն օրը հիմար հրաման արձակեց՝ «Ով այնպիսի՜ մի սուտ ասի, որ ես ասեմ՝ սուտ է, նրան կտամ իմ թագավորության կեսը»... հենց ի՛մ կորած էշն էր։ Եվ ես եկել եմ իմ էշի հետևից...
Շուշաննա ՀԱՅԱՍԱ
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
.
.
-
Ասում են… Հայաստանում կրկին հակառուսական կեղծ և Արևմուտքի կողմից կառավարելի ալիք է ստեղծվել, թե ՀԱՊԿ-ը մեզ չօգնեց, և ՀԱՊԿ-ից պետք է դուրս գանք։ Նշում են նաև, թե Ռուսաստանը Հայաստանին անհուսալի դաշնակից է
-
Ասում են… Նա Ռուսաստանի բացահայտ թշնամի է, որը, մինչև որոշակի պահը, իշխանության գալով ստիպված էր քողարկել իր մտադրությունները, իր նպատակները։ Մենք թույլ տվեցինք մեզ «մոլորեցնել» հույսերով, թե ինչ-որ կերպ դա կանցնի-կգնա, բայց այդպես չեղավ
-
Ասում են… Հայաստանն իսկապես կատարել է իր աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ դեմքով շրջվելու դեպի Եվրոպա։ Մենք չենք կարող գործել այնպես, կարծես դա գոյություն չունի։ Մենք՝ ֆրանսիացիներս, պետք է ընդունենք այդ ընտրությունը և հավատարիմ լինենք դրան
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
Տարածաշրջանային
Սյունիքը պարզապես աշխարհագրական տարածք չէ, իսկ նրա անվտանգությունը՝ տնտեսական գործարքի առարկա
Հայաստանի տարածքով միջազգային հաղորդակցությունների բացումը կարող է տնտեսական հնարավորություն լինել։ Բայց միայն այն դեպքում, երբ այդ հնարավորության տնտեսական արդյունքները հաշվարկված են, իրավական պայմանները՝ հստակ, իսկ անվտանգային ռիսկերը՝ գնահատված և կառավարելի։Այսօր մեզ առաջարկվում է հավատալ մի նախագծի հեռանկարայնությանը, որի տնտեսական արդյունավետության հիմնավորումները հանրությանը հայտնի չեն, իսկ անվտանգության երաշխիքները շարունակում են մնալ անորոշ...
