Հայաստանի նման պետություններում, մասնավորապես` Հայաստանում, ընտրությունները երբեք չեն սահմանափակվում նախընտրական քարոզչությամբ և քվեարկությամբ: Ի տարբերություն այլ պետությունների, Հայաստանի բնակիչների ընտրական «պարտավորությունները» բավականին շատ են: Նախ` անհրաժեշտ է հսկել նախընտրական գործընթացները, այնուհետև` գնալ քվեարկության, հետևել ընտրության օրինականությանը: Հետո` «տեր կանգնել ձայնին»: Հայաստանցի միջին վիճակագրական ընտրողին անհրաժեշտ է անցնել այդ բոլոր փուլերը: Այս իմաստով, մարդկանց մոտ տրամաբանական հարց է առաջանում. ինչու՞:
Ինչու՞ սովորական ընտրողը պետք է այդպիսի երկար ճանապարհ անցնի: Վերջինս կարող է, չէ՞, գնալ քվեարկության, իր ընտրությունը կատարել և վերջ: Ինչու՞ է ընտրողը պարտադրված հսկել, հետևել, «ձայնին տեր կանգնել»: Ի վերջո, ընտրողն այդ գործողությունների ընթացքում և արդյունքում ժամանակ է կորցնում, շատ անձանց մոտ «վատամարդ» դառնում, երբեմն առողջություն, ազատություն, նույնիսկ` կյանք կորցնում:
Իսկ ի՞նչ է շահում սովորական ընտրողը, երբ անցնում է «հսկելու», «հետևելու» և «ձայնին տեր կանգնելու» ընտրական փուլերը:
Անկեղծ` 1990 թվականից ի վեր, ես չեմ հիշում գեթ մեկ համապետական ընտրություն, որի արդյունքում հայաստանցի միջին վիճակագրական ընտրողն ինչ-որ բան շահի: Իհարկե` 5 կամ 10 հազարական դրամները հաշիվ չեն:
Շուտով հերթական համապետական ընտրություններ են: Վստահ եմ` այդ ընտրությունները բացառություն չեն լինելու: Այնպես, ինչպես միշտ ընտրողը պարտադրված է լինելու «հսկել», «հետևել», «ձայնին տեր կանգնել»: Հետո՞: Հետո լինելու է այն, ինչ եղավ 1995-ին, 1996-ին, 1998-ին, 2003-ին, 2008-ին, 2013-ին, 2021-ին: Հետընտրական` «լայն կոնսոլիդացիա» ունեցող, դաշինքները սովորական ընտրողին կմեղադրեն, որ «լավ չի հսկել», «լավ չի հետևել» և, ի վերջո, «ձայնին տեր չի կանգնել»: Այդ դեպքում, ինքնըստինքյան հարց է առաջանում. իսկ կլինի՞, որ գոնե այս անգամ ընտրությունների իրական շահառուներն ավելի լավ պատրաստվեն, ավելի լավ հսկեն և հետևեն, որպեսզի սովորական մահկանացուներից «ձայնին տեր կանգնելու» պահանջ չներկայացնեն: Ի դեպ, դրա համար շատ բան պետք չէ, օրինակ` հետընտրական դաշինքների փոխարեն նախընտրական դաշինք ձևավորել: Ընդ որում, դա հաղթանակի հասնելու ամենապարզունակ օրինակն է:
Կարեն Հեքիմյան