Հայկական և եթովպական այբուբենների «նմանության» միֆը. իրականություն և քարոզչություն

Ադրբեջանական սոցիալական ցանցերում տարածված այն միֆը, թե հայերը գողացել են այբուբենը եթովպացիներից, պատմական փաստերի աղավաղման և քարոզչության մի մասն է: Այս միֆի հիմնական նպատակը հայկական մշակույթի, պատմության և ինքնության նսեմացումն է:

Միֆի ծագումը

Ոչ պատշաճ պատմական համեմատություն. Հայկական այբուբենի և եթովպական «գեեզ» գրի միջև գոյություն ունի որոշակի մակերեսային տեսողական նմանություն: Սակայն դա որևէ կապ չունի գողության կամ ուղղակի պատճենահանման հետ: Երկու այբուբեններն էլ ներկայացնում են միանգամայն տարբեր հնչյունաբանական և գրաֆիկական համակարգեր, որոնք զարգացել են տարբեր ժամանակներում և տարբեր մշակութային արեալներում:

Հակահայկական քարոզչություն. Այս միֆը ծառայում է ազգայնական քարոզչությանը, որի նպատակն է հայերին ներկայացնել որպես պատմության կեղծարարներ: Տարածելով նման ապատեղեկատվություն՝ նրանք փորձում են կասկածի տակ դնել հայերի ստեղծած մշակութային ժառանգությունն ու նրանց ինքնությունը:

Տեղեկատվական պատերազմ. Ղարաբաղյան հակամարտության համատեքստում տեղեկատվական պատերազմը ձեռք է բերել օրհասական նշանակություն: Այս պատերազմի շրջանակներում քարոզչությունը հաճախ ուղղված է հակառակորդի պատմության, մշակույթի և ազգային խորհրդանիշների վարկաբեկմանը: Հայոց այբուբենը, որպես ազգային ինքնության կարևորագույն մաս, հաճախ է դառնում նման հարձակումների թիրախ:

Պատմական փաստեր

Հայոց այբուբեն. Հայկական է այբուբենը ստեղծվել է Մեսրոպ Մաշտոցի կողմից 405–406 թվականներին: Այս այբուբենը ստեղծվել է հատուկ հայերեն լեզվի համար և օգտագործվում է մինչ օրս: Դրա ստեղծումը դարձավ Հայաստանի մշակութային պատմության կարևորագույն իրադարձություններից մեկը:

Եթովպական այբուբեն. Եթովպական «գեեզ» այբուբենը շատ ավելի հին է. այն ստեղծվել է մեր թվարկությունից առաջ 1-ին դարում և օգտագործվում է եթովպա-սեմական լեզուների համար:

Երկու այբուբեններն էլ առաջացել են տարբեր ժամանակներում և տարբեր լեզվաընտանիքների հիման վրա: Հետևաբար, նրանց միջև «գողության» մասին խոսելն անհեթեթ է և հիմնված է կեղծ տեղեկության վրա:

Ինչո՞վ են տարբերվում հայկական և եթովպական այբուբենները

Գրաֆիկական տարբերությունները

Հայկական այբուբեն

Բաղկացած է 39 հիմնական տառերից:

Գրաֆիկան լինում է ինչպես կլորավուն, այնպես էլ անկյունավոր, բայց ունի խիստ յուրահատուկ ոճ:

Տառերը ներդաշնակորեն շաղկապվում են միմյանց:

Եթովպական (գեեզ) այբուբեն

ՈՒնի մոտ 26 հիմնական տառ (յուրաքանչյուրն ունի 7 տարբերակ՝ կախված ձայնավորից):

Գրաֆիկան ավելի «ծանր» է, տառերը ձգված են ներքևից և վերևից:

Կառուցվածքը լիովին այլ է. յուրաքանչյուր տառի ձևը փոխվում է՝ կախված ձայնավորից (վանկային համակարգ), ինչը բացարձակապես բացակայում է հայերենում:

Տեսողականորեն որոշ տառեր կարող են ունենալ «նման» ձևեր (օրինակ՝ կլորավուն տարրեր), բայց ընդհանուր համակարգը հիմնովին տարբերվում է:

«Հայաստան Armenia Армения»-ի ՖԲ էջից

Մեկնաբանություններ