Իսրայելի աշխարհագրական շրջափակումը Թուրքիոյ շուրջ
12.09.2026 | 12:17
Եթէ քարտէսին նայինք, պիտի տեսնենք, որ Իսրայէլի տարածաշրջանային դաշինքներն ու գործընկերութիւնները Թուրքիոյ շուրջ կը ստեղծեն ազդեցութեան ընդարձակ ցանց մը։
Արեւմուտքին, յատկապէս Արեւելեան Միջերկրականի մէջ, Իսրայէլ եռակողմ համագործակցութիւն մը հաստատած է Յունաստանի եւ Կիպրոսի հետ։ Այս համագործակցութիւնը այլեւս միայն կազի շուրջ չի դառնար, այլ կը ներառէ նաեւ օդային եւ ծովային զօրավարժութիւններ, ինչպէս նաեւ հետախուզական համագործակցութիւն։
Արեւելքին, Թուրքիոյ եւ Ատրպէյճանի սերտ յարաբերութիւններուն հակառակ, Ատրպէյճան Իսրայէլի հետ ունի ռազմավարական եւ հետախուզական սերտ գործընկերութիւն մը։ Տարածաշրջանին մէջ երբեմն կը խօսուի նաեւ երկու կողմերուն միջեւ ընթացող գաղտնի պայքարի մասին։
Հարաւ-արեւելքին՝ Իրանի ուղղութեամբ, Իսրայէլ ուղղակի սահման չունի Թուրքիոյ հետ, սակայն Իրանի մէջ անոր հետախուզական ցանցերուն գործունէութեան մասին տարիներէ ի վեր բազմաթիւ տեղեկութիւններ հրապարակուած են։ Նաեւ կան հաղորդումներ Իրանի սահմանային շրջաններուն մէջ զինեալ խմբաւորումներու հետ կապերու եւ հետախուզական համագործակցութեան մասին։
Հարաւին, Իրաքի եւ Սուրիոյ ուղղութեամբ, իրավիճակը աւելի բարդ է։ Իրաքի մէջ Իսրայէլի ենթադրեալ գաղտնի ներկայութեան մասին տարբեր տեղեկութիւններ շրջանառուած են։ Իսկ Սուրիոյ մէջ, Ասատի վարչակարգի անկումէն ետք, Իսրայէլ ընդլայնած է իր ռազմական ներկայութիւնը եւ ուշադիր կը հետեւի Թուրքիոյ գործունէութեան։
Այսպիսով, Սուրիան կրնայ վերածուիլ Թուրքիոյ եւ Իսրայէլի միջեւ ապագայ մրցակցութեան կամ առճակատման հիմնական դաշտերէն մէկուն։
Միւս կողմէ, Թուրքիան հարաւին մէջ կը շարունակէ ամրապնդել իր ծովային եւ ռազմական ներկայութիւնը։ Այս զարգացումներուն զուգահեռ, տարածաշրջանային լարուածութիւնը կը սաստկանայ, իսկ Իսրայէլ կը փորձէ ձեւաւորել նոր ռազմավարական քարտէս մը։
Վարդան Խաչատուրեան
Վարդան Խաչատուրեան
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
.
.
-
Ասում են… Հայաստանում կրկին հակառուսական կեղծ և Արևմուտքի կողմից կառավարելի ալիք է ստեղծվել, թե ՀԱՊԿ-ը մեզ չօգնեց, և ՀԱՊԿ-ից պետք է դուրս գանք։ Նշում են նաև, թե Ռուսաստանը Հայաստանին անհուսալի դաշնակից է
-
Ասում են… Նա Ռուսաստանի բացահայտ թշնամի է, որը, մինչև որոշակի պահը, իշխանության գալով ստիպված էր քողարկել իր մտադրությունները, իր նպատակները։ Մենք թույլ տվեցինք մեզ «մոլորեցնել» հույսերով, թե ինչ-որ կերպ դա կանցնի-կգնա, բայց այդպես չեղավ
-
Ասում են… Հայաստանն իսկապես կատարել է իր աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ դեմքով շրջվելու դեպի Եվրոպա։ Մենք չենք կարող գործել այնպես, կարծես դա գոյություն չունի։ Մենք՝ ֆրանսիացիներս, պետք է ընդունենք այդ ընտրությունը և հավատարիմ լինենք դրան
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
Տարածաշրջանային
«Թուրքիայի բարեկամը կշահի, իսկ նրա նկատմամբ թշնամանք տածողը՝ կկորցնի»
Ես չեմ գրում սոցցանցերում երկար տեքստեր, բայց էսօր խախտում եմ այդ "ավանդույթը" ․․․ Եթե Թուրքիայի այսօրվա արտաքին քաղաքականությամբ հետաքրքրված եք, ապա հետաքրքրիր կլինի այս վերլուծությունը․Այսօր՝ սեպտեմբերի 7-ին, Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի ելույթից առանձին հատվածներ բավական արագ տարածվեցին հայկական տեղեկատվական և սոցիալական մեդիայում...
